Przedsiębiorcy na potrzeby prowadzonej działalności wykorzystują na podstawie umów leasingu operacyjnego m.in. nieelektryczne samochody osobowe. W księdze podatkowej trzeba właściwie zaewidencjonować m.in. opłatę wstępną, raty leasingowe oraz wydatki na polisę ubezpieczeniową dotyczące takich samochodów, uwzględniając limity kosztów wynikające z ustawy o pdof.
Jako leasing operacyjny kwalifikuje się umowę leasingu spełniającą warunki określone w art. 23b ustawy o pdof (Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.). Koszty ponoszone przez leasingobiorcę z tytułu tej umowy, w odpowiednio ustalonej kwocie, wpisuje się do księgi podatkowej w kolumnie 15 „Pozostałe wydatki”. Wynika tak z pkt 13 objaśnień stanowiących załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. z 2025 r. poz. 1299) obowiązującego od 1 stycznia 2026 r. (do końca 2025 r. obowiązywał wzór księgi, w której tego typu koszty ujmowane były w kolumnie 13).
Limitowanie opłat leasingowych
Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 47a ustawy o pdof, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2026 r., nie uważa się za koszty uzyskania przychodów dotyczących samochodu osobowego opłat wynikających z umowy leasingu, o której mowa w art. 23a pkt 1 ustawy o pdof, umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze, z wyjątkiem opłat z tytułu składek na ubezpieczenie samochodu osobowego, w wysokości przekraczającej ich część ustaloną w takiej proporcji, w jakiej kwota:
- 150.000 zł – jeśli emisja CO2 silnika spalinowego samochodu osobowego wynosi mniej niż 50 g na kilometr,
- 100.000 zł – jeśli emisja CO2 silnika spalinowego samochodu osobowego jest równa lub wyższa niż 50 g na kilometr,
pozostaje do wartości samochodu osobowego będącego przedmiotem tej umowy. Dotyczy to także umów leasingu operacyjnego samochodów osobowych zawartych przed 1 stycznia 2026 r. Zatem przy rozliczaniu opłat leasingowych wynikających z tych umów w kosztach podatkowych w 2026 r. zastosowanie mają limity obowiązujące w 2026 r.
W przypadku leasingu operacyjnego samochodu osobowego ograniczenia takie stosuje się do opłaty wstępnej oraz części kapitałowej opłat (art. 23 ust. 5c ustawy o pdof). Z kolei część odsetkowa raty leasingowej nie podlega limitowaniu w zaliczaniu jej do kosztów uzyskania przychodów.
Trzeba mieć na uwadze, że w limicie 150.000 zł lub 100.000 zł uwzględniany jest również VAT, który zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług nie stanowi podatku naliczonego oraz naliczony VAT, w tej części, w jakiej podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy VAT (por. art. 23 ust. 5a ustawy o pdof).
Warto zaznaczyć, że art. 23 ust. 5e ustawy o pdof nie uległ zmianie, nadal więc obowiązuje kwota 225.000 zł w zakresie limitowania w kosztach podatkowych opłat wynikających z umowy leasingu, najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze dotyczących samochodu osobowego będącego pojazdem elektrycznym oraz pojazdem napędzanym wodorem.
Ustalenie kwoty kosztów uzyskania przychodów
Opłata wstępna oraz rata w części kapitałowej dotyczące leasingu operacyjnego nieelektrycznego samochodu osobowego, który będzie używany do celów mieszanych (wartość netto z faktury i 50% nieodliczonego VAT), stanowiąca w całości część kapitałową, powinna zostać ujęta w kosztach w księdze podatkowej w kolumnie 15 w proporcji, w jakiej kwota 100.000 zł lub 150.000 zł pozostaje do wartości samochodu (przykład). W takim przypadku wartość samochodu to jego wartość netto i 50% nieodliczonego VAT.
Ponadto jeśli opłata, w tym czynsz, z tytułu umowy leasingu operacyjnego została skalkulowana w sposób obejmujący koszty eksploatacji samochodu osobowego używanego do celów mieszanych, to do tej części opłaty, która obejmuje koszty eksploatacji tego samochodu, zastosowanie ma art. 23 ust. 1 pkt 46a ustawy o pdof (na podstawie art. 23 ust. 3b ustawy o pdof).
Wydatki na ubezpieczenie
Leasingowany samochód osobowy podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu OC, na które wydatek w całości stanowi koszty uzyskania przychodów – bez znaczenia pozostaje wartość samochodu. Limitowaniu na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 47 ustawy o pdof podlegają jednak składki na ubezpieczenie, które ustala się w oparciu o wartość samochodu przyjętą dla potrzeb ubezpieczenia, czyli m.in. AC i GAP. Limit ten pozostaje w 2026 r. na takim samym poziomie jak w latach poprzednich i wynosi 150.000 zł. Oznacza to, że z kosztów uzyskania przychodów trzeba wyłączyć składki na ubezpieczenie samochodu osobowego w wysokości przekraczającej ich część ustaloną w takiej proporcji, w jakiej kwota 150.000 zł pozostaje do wartości samochodu przyjętej dla celów ubezpieczenia.
|
Przykład Założenia Przedsiębiorca ujmujący koszty w księdze podatkowej metodą uproszczoną zawarł umowę leasingu operacyjnego samochodu osobowego niebędącego pojazdem elektrycznym. Z umowy wynika, że wartość tego samochodu wynosi 172.200 zł (w tym VAT 32.200 zł). Poza tym opłata wstępna netto to 40.000 zł (plus VAT 9.200 zł), a miesięczne raty leasingowe wynoszą: część kapitałowa netto to 3.000 (plus VAT 690 zł) i odsetkowa to 800 zł (plus VAT 184 zł). Opłaty z tytułu umowy leasingu nie obejmują kosztów eksploatacji samochodu osobowego. W dniu podpisania umowy leasingu zawarto umowę ubezpieczenia OC, którego roczna składka to 1.400 zł, oraz AC ze składką 3.600 zł. Wartość samochodu na potrzeby zawarcia umowy ubezpieczenia AC była tożsama z jego wartością wynikającą z umowy leasingu. Samochód przeznaczony jest do działalności mieszanej, więc przedsiębiorca ma prawo do odliczania 50% VAT naliczonego na fakturach za opłatę wstępną i opłaty leasingowe. Wariant I – emisja CO2 silnika spalinowego wynosi mniej niż 50 g na kilometr. Ustalenie proporcji Proporcja, w jakiej limit 150.000 zł pozostaje do wartości samochodu, to 96,09%, tj. 150.000 zł : [140.000 zł + (32.200 zł × 50%)] × 100. Zapisy w księdze podatkowej Przedsiębiorca wpisze do księgi w kolumnie 15 „Pozostałe wydatki”:
Wariant II – emisja CO2 silnika spalinowego jest równa lub wyższa niż 50 g na kilometr. Ustalenie proporcji Proporcja, w jakiej limit 100.000 zł pozostaje do wartości samochodu, to 64,06%, tj. 100.000 zł : [140.000 zł + (32.200 zł × 50%)] × 100. Zapisy w księdze podatkowej Przedsiębiorca wpisze do księgi w kolumnie 15 „Pozostałe wydatki”:
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Gazeta Podatkowa nr 5 (2297) z dnia 2026-01-15
Estoński CIT – pytania i odpowiedzi. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl