Spłacasz kredyt hipoteczny, pożyczkę albo leasing ze zmiennym oprocentowaniem i zastanawiasz się, co stanie się z WIBOR-em? Od początku 2027 r. WIBOR ma przestać być stosowany w nowych umowach i instrumentach finansowych. Jego rolę ma przejmować POLSTR. Nie oznacza to jednak, że od 1 stycznia 2027 r. wszystkie dotychczasowe kredyty i leasingi automatycznie zmienią oprocentowanie. WIBOR 1M, 3M i 6M ma być publikowany aż do końca 2036 r., m.in. po to, aby umożliwić dalszą obsługę istniejących umów.
POLSTR zamiast WIBOR. Co zmieni się od 2027 roku?
Reforma wskaźników referencyjnych w Polsce wchodzi w kolejny etap. Zgodnie z aktualnym harmonogramem Narodowej Grupy Roboczej od początku 2027 r. WIBOR i WIBID mają przestać być stosowane w nowych umowach i instrumentach finansowych.
Nie oznacza to jednak natychmiastowego końca WIBOR-u.
Najważniejsze stawki WIBOR – 1M, 3M i 6M – mają być opracowywane do 31 grudnia 2036 r. Ich likwidacja nastąpi od 1 stycznia 2037 r.
Długi okres przejściowy ma umożliwić dalsze wykonywanie istniejących umów opartych na WIBOR-ze, w tym wieloletnich kredytów.
Co to jest POLSTR?
POLSTR to skrót od Polish Short Term Rate, czyli polskiej krótkoterminowej stopy procentowej.
Wskaźnik został wybrany jako docelowy wskaźnik referencyjny, który ma stopniowo przejąć rolę WIBOR-u. W sierpniu 2026 r. Komisja Nadzoru Finansowego uznała POLSTR za istotny wskaźnik referencyjny.
POLSTR pokazuje średni, ważony wartością transakcji poziom oprocentowania depozytów jednodniowych O/N zawieranych w złotych na hurtowym rynku pieniężnym.
Podstawą jego wyliczenia są więc transakcje dotyczące niezabezpieczonych depozytów zawieranych przez instytucje kredytowe i finansowe.
WIBOR a POLSTR – czym się różnią?
Najważniejsza różnica dotyczy konstrukcji obu wskaźników.
POLSTR jest wskaźnikiem typu RFR, czyli wskaźnikiem zbliżonym do stopy wolnej od ryzyka. Bazuje na jednodniowych transakcjach depozytowych O/N, które rzeczywiście zostały zawarte na rynku.
Ma też charakter „backward-looking”, czyli patrzy wstecz – jego wartość wynika z transakcji, które już się odbyły. Wartość POLSTR dla danego dnia jest publikowana w kolejnym dniu roboczym.
W przypadku kredytów czy leasingu nie musi być jednak stosowana po prostu pojedyncza dzienna wartość POLSTR. W zależności od produktu wykorzystywane mogą być również wskaźniki składane, np. POLSTR 1M Stopa Składana.
Czy obecny kredyt na WIBOR zmieni się od 2027 roku?
Jeżeli masz już kredyt hipoteczny, gotówkowy albo firmowy, którego oprocentowanie jest oparte na WIBOR-ze, samo rozpoczęcie 2027 r. nie powoduje automatycznej zamiany WIBOR-u na POLSTR.
WIBOR 1M, 3M i 6M będzie nadal publikowany w okresie przejściowym, aż do końca 2036 r. Jednym z celów tak długiego okresu jest umożliwienie dalszego funkcjonowania istniejących umów do czasu ich naturalnego wygaśnięcia.
Dlatego kredytobiorca nie powinien zakładać, że 1 stycznia 2027 r. bank automatycznie zmieni mu sposób ustalania rat.
Jeżeli bank zaproponuje zmianę umowy lub aneks, warto dokładnie sprawdzić przede wszystkim:
- jaki wskaźnik ma zastąpić WIBOR,
- czy zmienia się marża banku,
- jak często będzie aktualizowane oprocentowanie,
- w jaki sposób nowy wskaźnik będzie wpływał na ratę,
- czy zmieniają się inne koszty umowy.
POLSTR a rata kredytu. Czy będzie taniej niż przy WIBOR?
Nie można z góry powiedzieć, że kredyt oparty na POLSTR będzie zawsze tańszy od kredytu na WIBOR.
Na oprocentowanie kredytu składają się zwykle dwa podstawowe elementy:
wskaźnik referencyjny + marża banku.
Jeżeli przykładowo wskaźnik wynosi 4 proc., a marża banku 2 proc., oprocentowanie kredytu wynosi 6 proc.
Po reformie zmieni się przede wszystkim wskaźnik wykorzystywany do ustalania oprocentowania nowych produktów. Nie oznacza to jednak, że marże banków pozostaną dokładnie na takim samym poziomie.
Dlatego przy porównywaniu ofert nie należy patrzeć wyłącznie na wysokość POLSTR. Liczy się całkowity koszt kredytu, wysokość marży, prowizji i innych opłat.
Nowy kredyt od 2027 roku – bez WIBOR-u
Największą zmianę odczują osoby, które dopiero będą zawierały nowe umowy.
Aktualne założenia reformy przewidują, że od początku 2027 r. WIBOR i WIBID nie będą stosowane w nowych umowach i instrumentach finansowych, poza wskazanymi wyjątkami dotyczącymi instrumentów pochodnych związanych z zarządzaniem ryzykiem portfeli istniejących wcześniej.
W nowych kredytach ze zmiennym oprocentowaniem coraz większą rolę będzie więc odgrywał POLSTR lub wskaźniki z rodziny indeksów składanych POLSTR.
Narodowa Grupa Robocza przyjęła już szczegółowe rekomendacje dotyczące wykorzystania POLSTR w nowych produktach bankowych.
POLSTR to nie tylko kredyty hipoteczne
Zmiana nie dotyczy wyłącznie osób kupujących mieszkanie.
Wskaźniki referencyjne są wykorzystywane także w:
- kredytach firmowych,
- pożyczkach,
- kredytach w rachunku,
- leasingu,
- faktoringu,
- innych produktach finansowych ze zmiennym oprocentowaniem.
Dlatego reforma ma znaczenie również dla przedsiębiorców.
Narodowa Grupa Robocza przyjęła odrębne rekomendacje dotyczące nowych produktów bankowych, leasingowych i faktoringowych opartych na POLSTR.
POLSTR w leasingu. Co zmieni się w racie?
Zmiany obejmują także leasing ze zmiennym oprocentowaniem.
Obecnie w wielu umowach leasingowych wysokość raty jest powiązana np. z WIBOR 1M albo WIBOR 3M. Leasingodawca dolicza do wskaźnika określoną w umowie marżę.
Reforma zakłada odejście od WIBOR-u również w nowych produktach leasingowych.
Narodowa Grupa Robocza przygotowała osobną rekomendację dotyczącą stosowania POLSTR przy zawieraniu nowych umów leasingowych w złotych.
W zależności od konstrukcji produktu może być stosowany POLSTR albo jeden ze wskaźników składanych. W rekomendacjach dla rynku przewidziano rozwiązania umożliwiające dopasowanie sposobu ustalania oprocentowania do rodzaju produktu.
POLSTR 1M Stopa Składana – co to znaczy?
Sam POLSTR jest wskaźnikiem jednodniowym. W przypadku produktów, w których oprocentowanie ustala się na dłuższy okres, można wykorzystać wskaźniki obliczane na podstawie wcześniejszych wartości POLSTR.
Jednym z nich jest POLSTR 1M Stopa Składana.
Takie rozwiązanie pozwala ustalić poziom oprocentowania przed rozpoczęciem kolejnego okresu odsetkowego, dzięki czemu klient z wyprzedzeniem może poznać wysokość oprocentowania stosowanego w danym okresie.
Nie należy jednak zakładać, że każdy kredyt albo leasing będzie oparty dokładnie na tym samym wariancie POLSTR. Konstrukcja może zależeć od rodzaju produktu i przyjętej przez instytucję finansową metody.
Co ze starą umową leasingu opartą na WIBOR?
Podobnie jak przy kredytach, rozpoczęcie 2027 r. samo w sobie nie oznacza automatycznego przeliczenia każdej istniejącej umowy leasingowej.
WIBOR pozostanie publikowany w okresie przejściowym, dzięki czemu umowy zawarte wcześniej mogą być nadal wykonywane zgodnie z ich warunkami.
Znaczenie będzie miała jednak treść konkretnej umowy – szczególnie postanowienia dotyczące zmiany albo zaprzestania publikacji wskaźnika referencyjnego.
Jeżeli leasingodawca zaproponuje aneks, warto sprawdzić nie tylko nowy wskaźnik, ale też wysokość marży i zasady aktualizacji rat.
Leasing ze stałą ratą a reforma WIBOR
Inaczej wygląda sytuacja w przypadku finansowania o stałym oprocentowaniu.
Jeżeli wysokość oprocentowania nie jest powiązana z WIBOR-em ani innym zmiennym wskaźnikiem referencyjnym, sama reforma WIBOR/POLSTR nie powoduje zmiany oprocentowania w okresie, w którym pozostaje ono stałe.
Dlatego przed analizą skutków reformy warto najpierw sprawdzić umowę i ustalić, czy oprocentowanie jest rzeczywiście zmienne.
Rata leasingu i odsetki od kredytu w kosztach firmy
Dla przedsiębiorców zmiana wskaźnika ma również praktyczne znaczenie podatkowe.
Odsetki od kredytu firmowego mogą – po spełnieniu warunków podatkowych – stanowić koszt uzyskania przychodów. Podobnie opłaty wynikające z umowy leasingu mogą być rozliczane podatkowo na zasadach właściwych dla danego rodzaju leasingu.
Sama zamiana WIBOR-u na POLSTR nie tworzy nowych zasad podatkowych.
Zmienia się mechanizm ustalania oprocentowania produktu finansowego, a nie podstawowe reguły kwalifikowania wydatków do kosztów uzyskania przychodów.
Jeżeli wskutek zmiany stóp lub wartości wskaźnika zmieni się wysokość odsetek czy części odsetkowej raty, odpowiednio zmieni się także faktyczna kwota wydatku ponoszonego przez przedsiębiorcę.
Kiedy WIBOR zniknie całkowicie?
Proces jest rozłożony na wiele lat.
Aktualny harmonogram przewiduje:
- od początku 2027 r. – niestosowanie WIBOR i WIBID w nowych umowach i instrumentach finansowych, z określonymi wyjątkami,
- do 31 grudnia 2036 r. – dalsze opracowywanie najważniejszych stawek WIBOR 1M, 3M i 6M,
- od 1 stycznia 2037 r. – zakończenie ich publikowania.
To oznacza, że przez wiele lat na rynku mogą równolegle funkcjonować stare umowy oparte na WIBOR-ze oraz nowe produkty wykorzystujące POLSTR.
Jeżeli masz już kredyt albo leasing oparty na WIBOR-ze, nie musisz zakładać, że 1 stycznia 2027 r. Twoja rata automatycznie się zmieni. Jeśli natomiast będziesz podpisywać nową umowę, warto sprawdzić, jaki wariant POLSTR zastosowano, jak ustalana jest marża i jak często oprocentowanie będzie aktualizowane.
Podstawa:
- rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 w sprawie wskaźników referencyjnych (BMR),
- aktualna Mapa Drogowa Narodowej Grupy Roboczej ds. reformy wskaźników referencyjnych,
- rekomendacje KS NGR dotyczące stosowania POLSTR w nowych produktach bankowych, leasingowych i faktoringowych,
- komunikaty Komisji Nadzoru Finansowego dotyczące zaprzestania opracowywania WIBOR i WIBID.