Zakres Usług Projektanta a Zwolnienie Podmiotowe VAT

06.09.2013 09:00 (aktualizacja: )

06.09 Zakres Usług Projektanta a Zwolnienie Podmiotowe VAT

Ustawa o podatku od towarów i usług przewiduje szereg zwolnień od podatku od towarów i usług. Przepis art. 113 ust. 1 ustawy VAT zwalnia od podatku podatników, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekracza łącznie 150.000 złotych. Tego rodzaju zwolnienie nie  stanowi zwolnienia bezwarunkowego, dla pewnych grup podatników obowiązek uiszczenia podatku od towarów i usług rozpoczyna się praktycznie od momentu rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej.

Na tym tle pojawić się może kontrowersja związana ze zbyt ogólnym zdefiniowaniem grup podatników wyłączonych ze zwolnienia podmiotowego. Przykładem regulacji, która w sposób ogólny definiuje charakter świadczonych usług przez podatników jest art. 113 ust. 13 pkt 2 ustawy VAT. Przepis ten stanowi, iż zwolnień o których  mowa w art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT nie stosuje się wobec podatników świadczących usługi prawnicze oraz usługi w zakresie doradztwa, a także usługi jubilerskie.

Limity zwolnienia z podatku VAT

O ile zakres usług prawniczych czy jubilerskich został stosunkowo precyzyjnie wyznaczony przez klasyfikacje statyczne, o tyle już usługi doradcze stanowią termin ogólny, który można przyporządkować do wielu kategorii zawodowych a kontrowersje pojawią się przede wszystkim wówczas gdy doradztwo jest integralną częścią świadczenia danej kategorii usług. Tak jest przykładowo w przypadku usług świadczonych w zakresie projektowania budowlanego oraz nadzorów inwestorskich.

Wykonywane przez projektantów usługi polegają na sporządzaniu projektów wraz z opisami technicznymi, wykonywaniu przedmiarów robót związanych z projektami, sporządzaniu dokumentacji powykonawczej oraz kosztorysów inwestorskich. W ramach nadzoru  inwestorskiego, do obowiązków projektanta należy reprezentowanie inwestora na budowie przez sprawowanie kontroli zgodności jej realizacji z projektem i pozwoleniem na budowę, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

Zwolnienie podmiotowe VAT - zasada proporcji

Przy ogólnej regulacji z art. 113 ust. 13 pkt 2 ustawy VAT, takie działania mogą zostać uznane za doradztwo. W działalności projektanta mogą pojawiać się zlecenia wykonania ekspertyz technicznych, które traktować można podobnie jak opinie podmiotów świadczących stricte działalność doradczą. Przyjęcie argumentacji, iż przy opisanych czynnościach nie ma miejsca na doradztwo techniczne a przepisy budowlane tak ściśle regulują zakres pracy projektanta, że nie pozostawiają miejsca na doradztwo, uznać należy za ryzykowne.
 

Rezygnacja ze zwolnienia podmiotowego VAT i jego utrata

Pomimo iż projektant może nie świadczyć usług dla osób, które chciałyby uzyskać tylko poradę, zakres doradztwa przy realizacji zadań charakterystycznych dla prac projektowych naturalnie przeplata się tworzeniem samego dzieła. Jeśli zatem wartość uzyskiwanych przez takie podmioty obrotów nie przekroczyła nawet kwoty 150.000 zł., co kwalifikowałoby dany podmiot do zwolnienia od podatku na podstawie art. 113 ust. 1, charakter świadczonych usług mógłby zostać uznany przez organy skarbowe za usługi doradcze. Z treści wybranych interpretacji wynika, iż podatnicy którzy świadczą w ramach prowadzonej działalności gospodarczej usługi w zakresie projektowania budowlanego, nadzorów inwestorskich oraz sporządzania ekspertyz technicznych nie wykonując i nie zamierzając wykonywać żadnych czynności, których istotą jest jakiegokolwiek rodzaju doradztwo (inżynieryjne, techniczne, mają prawo do korzystania ze zwolnienia podmiotowego od podatku od towarów i usług przewidzianego w art. 113 ust. 1 ustawy, do momentu, gdy faktyczna wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczy w trakcie roku podatkowego kwoty określonej w ww. przepisie. Takie stanowisko interpretacji indywidualnej jest wysoce kontrowersyjne, bowiem trudno jest wyznaczyć granicę niewykonywania doradztwa w sytuacji, gdy istota tworzenia projektu, czy też prowadzenia nadzorów inwestorskich zawiera tak dużą zawartość wkładu autorskiego projektanta.

Jacek Kalinowski

Doradca Podatkowy

Russell Bedford Poland Sp. z o.o.