Pobierz e-pity 2018

Wycofanie majątku firmowego z działalności gospodarczej

17.03.2014 09:00 (aktualizacja: )

W prowadzeniu działalności gospodarczej pomocne są różnego rodzaju sprzęty elektroniczne, pojazdy oraz meble. Jeżeli podatnik jest w stanie udowodnić, że dana rzecz faktycznie jest potrzebna i użytkowana w firmie, to jej wartość może stanowić koszt podatkowy. O ile z samym wprowadzeniem nie ma zbyt wielu trudności, to przy sprzedaży, wycofaniu lub zaprzestaniu użytkowania mogą pojawić się niejasności.

Wprowadzenie sprzętu czy pojazdu do firmy najczęściej poprzedzone jest jego zakupem na fakturę. Jednakże przedsiębiorcy, szczególnie ci początkujący, często w prowadzonej działalności użytkują rzeczy prywatne, wprowadzając je do ewidencji środków trwałych. Ograniczają tym samym wysokość ponoszonych wydatków, generując w firmie powstawanie  kosztu poprzez odpisy amortyzacyjne. Takie działanie jest jak najbardziej dopuszczalne i zgodne z przepisami podatkowymi. Zaprzestanie użytkowania następuje w różnych okolicznościach i to od nich będzie zależało rozliczenie zarówno w kwestii VAT, jak i podatku dochodowego.

Sprzedaż majątku a rozliczenie podatkowe

Niepotrzebny już firmie pojazd czy sprzęt elektroniczny można sprzedać. W takim wypadku przedsiębiorca zobowiązany jest do wystawienia faktury. Przepisy ustawy o VAT są w tym względzie dość surowe, nakładając obowiązek zastosowania przy sprzedaży stawki 23% VAT. Nie ma przy tym zwykle znaczenia, czy zakup został dokonany na fakturę z możliwością odliczenia podatku, czy też na umowę kupna bądź fakturę marża - przez co odliczenie nie było możliwe.

Od powyższej reguły są jednak wyjątki. Pierwszym z nich jest zapis w art. 43. ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, który mówi, że “zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego”.

Powyższy zapis będzie mieć zastosowanie do wąskiego grona przedsiębiorców, którzy korzystają ze zwolnienia z podatku VAT ze względu na nieprzekroczenie w sprzedaży kwoty 150.000 zł (art. 113 ust. 1 i 9) lub przedmiot ich działalności został wymieniony jako zwolniony z podatku (art. 43).

Drugi wyjątek, który obowiązuje do dnia 31 marca 2014, wynika z par. 3 ust. 1 pkt 20 Rozporządzenia w sprawie zwolnień od podatku VAT oraz warunków ich stosowania. Przy sprzedaży samochodu osobowego - przy zakupie którego podatnikowi przysługiwało częściowe prawo do odliczenia VAT: 50% lub 60%, a nie więcej niż odpowiednio 5 tys. lub 6 tys. zł - można zastosować zwolnienie. Z powyższym przywilejem związany jest jednak kolejny zapis ustawy o VAT, który nakazuje dokonać korekty odliczonego podatku w przypadku, gdy auto zostało sprzedane:

●    przed upływem 12 miesięcy - dotyczy to pojazdów o wartości do 15.000 zł,

●    przed upływem 5 lat od licząc od roku, w którym zostało oddane do użytkowania - dotyczy to pojazdów o wartości powyżej 15.000 zł a roczna korekta dotyczy ⅕ kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu.

W przypadku podatku dochodowego wartość netto sprzedaży elementów będących majątkiem firmowym jest przychodem. Ujmuje się go w kol. 8 KPiR - pozostałe przychody. Jeżeli dany środek trwały do dnia jego sprzedaży nie został jeszcze w pełni zamortyzowany, pozostała niezamortyzowana część wartości początkowej będzie stanowić koszt firmowy. Ujmuje się ją jednorazowym wpisem do kol. 13 KPiR - pozostałe wydatki.

Wycofanie na potrzeby własne

Dość częstą praktyką wśród przedsiębiorców jest wycofanie majątku firmowego na cele prywatne. Jeżeli przy jego nabyciu nie istniało prawo do odliczenia podatku VAT, to samo wycofanie nie rodzi żadnych konsekwencji po stronie podatku dochodowego oraz VAT. Należy jednak pamiętać, iż jeśli dany środek trwały nie został w pełni zamortyzowany, to pozostała nieumorzona część nie stanowi kosztu firmowego.

W przypadku gdy przy nabyciu danego składnika majątku przedsiębiorcy przysługiwało prawo do odliczenia VAT, to wycofanie na potrzeby prywatne rodzi pewne obowiązki. Należy bowiem naliczyć i wykazać VAT jak od sprzedaży, ale biorąc za podstawę opodatkowania aktualną wartość rynkową.

Wycofanie środka trwałego z firmy wprawdzie nie rodzi konsekwencji w podatku dochodowym, ale już dalsza sprzedaż - tak. Należy bowiem pamiętać, że sprzedaż przed upływem 6 lat od wycofania majątku z działalności niesie za sobą skutek w postaci powstania przychodu firmowego. Co ważne, podatnik prowadzący księgę przychodów i rozchodów oprócz kwoty przychodu wykazuje również po stronie kosztów ewentualną niezamortyzowaną część wartości początkowej środka trwałego. Dopiero zbycie po upływie 6 lat, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek trwały został wycofany z działalności gospodarczej, będzie wolne od podatku dochodowego.
Likwidacja majątku

Zaprzestanie użytkowania danego składnika majątku może być również związane z jego zniszczeniem bądź tym, że staje się on przestarzały i tym samym bezużyteczny. Dotyczy to najczęściej sprzętu elektronicznego. W takim wypadku należy dokonać jego likwidacji, która co do zasady nie powoduje żadnych obowiązków podatkowych. Warunkiem jest bowiem jej dokładne udokumentowanie np. poprzez dowód oddania do utylizacji czy na złom. Jest to ważne w szczególności, gdy sprzęt w dniu jego likwidacji przedstawiał jeszcze jakąś wartość rynkową. Wtedy też niedostateczne udokumentowanie może zostać zinterpretowane przez organy skarbowe jako przekazanie na potrzeby własne, co mogłoby się wiązać z koniecznością odprowadzenia podatku VAT.

W zależności więc od sytuacji, jaka następuje w danych przypadkach (sprzedaż, wycofanie na potrzeby prywatne lub też zniszczenie majątku firmowego), na przedsiębiorcy może ciążyć obowiązek podatkowy z tytułu VAT lub podatku dochodowego. Dlatego warto wiedzieć, jakie konsekwencje wiążą się z zaprzestaniem jego użytkowania.

Autor: Beata Kostrzycka - specjalista ds. księgowości, wfirma.pl