Pobierz e-pity 2018

Wpłatę na rzecz oszusta można rozliczyć w kosztach podatkowych

Piotr Szulczewski 05.05.2016 09:00 (aktualizacja: )

Wpłatę na rzecz oszusta można rozliczyć w kosztach podatkowych

Międzynarodowe transakcje handlowe narażone są na szczególne ryzyko oszustw oraz działań, w wyniku których przedsiębiorcy ponieść mogą szkodę. Próby ochrony przed nierzetelnymi podmiotami poprzez umowy faktoringu i ubezpieczeń stanowią jedną z metod ochrony przed potencjalną stratą. W przypadku jednak gdy ona wystąpi pojawia się kolejne pytanie – czy zapłaty oraz świadczenia uczynione na rzecz oszusta mogą zostać zaliczone do kosztów podatkowych.


Koniec z syndromem pierwszej dniówki

Źródło: YAY foto

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach  w interpretacji z dnia 27.04.2016 r. (sygn.. akt IBPB-1-2/4510-271/16/AK) stwierdził, że płatności dokonane na rzecz oszusta, który podszywał się pod kontrahenta polskiej spółki, mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów.

Sprawa dotyczyła płatności na rzecz chińskiego podmiotu, z którym polska spółka współpracowała długoterminowo. Z adresu e-mail tego podmiotu przekazana została wiadomość o zmianie numerów rachunków bankowych, które okazały się podmienionymi i nie stanowiły kont kontrahenta. W wyniku poczynionych ustaleń stwierdzono, że spółka polska padła ofiarą oszustwa: doszło do włamania hakerskiego do serwera Dostawcy (tj. złamania/wykradzenia przez inny podmiot hasła umożliwiającego logowanie się do jego poczty mailowej i wysyłanie wiadomości z jego adresu, a także zablokowanie możliwości otrzymywania wiadomości od Spółki na ten adres), w wyniku czego korespondencja mailowa kierowana przez Spółkę na adres mailowy zagranicznego Dostawcy nie docierała do niego, lecz była przechwytywana przez inny podmiot, który z kolei wysyłał z konta mailowego dostawcy (jak się okazało, z innego adresu IP, tj. z komputera nienależącego do Dostawcy) odpowiedzi do Spółki, wprowadzając ją w błąd co do numerów rachunków do zapłaty za dostawy. Dostawca potwierdził włamanie na jego serwer pocztowy i dokonanie na nim powyższych zmian.

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach  stwierdził, że wśród kosztów wymienionych w tzw. negatywnym katalogu kosztów, ujętym w art. 16 ust. 1 updop, nie wyszczególniono strat w środkach obrotowych. Oznacza to, że co do zasady straty te, jako związane z prowadzoną działalnością, mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów.

Zaliczenie strat w środkach obrotowych do kosztów uzyskania przychodów powinno być jednak każdorazowo oceniane w aspekcie:

  • całokształtu prowadzonej przez podatnika działalności,
  • okoliczności, które spowodowały powstanie straty,
  • udokumentowania straty,
  • podjętych przez podatnika działań zabezpieczających.

Przyjmuje się, że dla celów podatkowych tylko stratę powstałą na skutek zdarzeń nieprzewidywalnych, nie do uniknięcia przez racjonalnie działający podmiot można uznać za zdarzenie, które uzasadnia zaliczenie powstałej straty w ciężar kosztów uzyskania przychodów. Należy podkreślić, że jedynie straty w środkach obrotowych powstałe w trakcie normalnego, racjonalnego działania podatnika, ze szczególnym uwzględnieniem dochowania należytej staranności w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej, mogą być uznane za koszt uzyskania przychodu. Każdy przypadek straty w środkach obrotowych, należy rozpatrywać indywidualnie, z uwzględnieniem okoliczności faktycznych towarzyszących sprawie i oceniać pod kątem całokształtu działalności prowadzonej przez podatnika.

Dodatkowo Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na moment ujęcia kosztów uzyskania przychodów w ustawie o CIT. Stwierdził, że rozpoznawane są one nie na zasadzie kasowej (a więc z momentem faktycznego poniesienia danego wydatku lub kosztu przez podatnika skutkującego uszczupleniem majątku podatnika), lecz na zasadzie memoriałowej (a więc z momentem księgowego poniesienia danego wydatku lub kosztu przez podatnika). Jak już wcześniej wskazano podstawą do ujmowania kosztu w rachunku podatkowym są dokumenty potwierdzające definitywne poniesienie wydatku. Momentem tym będzie zatem otrzymane postanowienie o umorzeniu śledztwa, wtedy bowiem urzędowo zostało poświadczone, że odzyskanie wpłaconych środków nie jest możliwe (wobec niewykrycia sprawcy spółka polska nie może podejmować działań zmierzających do odzyskania utraconych środków pieniężnych).

Piotr Szulczewski, VAT.pl