VAT 2014: faktury w walutach obcych

19.03.2014 09:00 (aktualizacja: )

19.03 VAT 2014: faktury w walutach obcych

Wielu polskich przedsiębiorców współpracuje z zagranicznymi kontrahentami. Płatności pomiędzy nimi z reguły odbywają się w walucie obcej. Również w rozliczeniach pomiędzy krajowymi kontrahentami można spotkać faktury w euro, funtach czy dolarach. Jak dokonać ich prawidłowego przeliczenia transakcji dla celów VAT w 2014 roku?

Ustawowe zasady przeliczeń na złote

Regulacje dotyczące zasad przeliczeń na złote kwot wyrażonych w walutach obcych znajdują się w art. 31a ust. 1 - 4 ustawy o VAT, przy czym wraz z początkiem roku 2014 na pierwszy rzut oka nie uległy one żadnym zmianom w porównaniu do stanu prawnego obowiązującego w 2013 r.

Jak wynika z art. 31a ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku gdy kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania są określone w walucie obcej, przeliczenia na złote dokonuje się według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski (NBP) na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego.

Ważne!

Podatnik może wybrać sposób przeliczania tych kwot na złote według ostatniego kursu wymiany opublikowanego przez Europejski Bank Centralny (EBC) na ostatni dzień poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego (w przypadku waluty innej niż euro przelicza się ją z zastosowaniem kursu wymiany każdej z nich względem euro).

Natomiast gdy podatnik wystawia fakturę przed powstaniem obowiązku podatkowego, a kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania są określone na tej fakturze w walucie obcej, przeliczenia na złote dokonuje się według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień wystawienia faktury, zgodnie z art. 31a ust. 2 ustawy. Co ważne, przedsiębiorca w celu przeliczenia może zastosować kurs wymiany opublikowany przez EBC (zgodnie z zasadami wyżej przytoczonymi).

Natomiast ust. 3 i ust. 4 wspomnianego przepisu dotyczą transakcji szczególnych:

  • importu towarów - gdzie przeliczenia na złote dokonuje się zgodnie z przepisami celnymi;
  • usług wstępu na imprezy masowe w rozumieniu ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. nr 62, poz. 504 oraz z 2010 r. nr 127, poz. 857 i nr 152, poz. 1021) - gdzie kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania wyrażone w walucie obcej mogą być przeliczane na złote zgodnie z przepisami celnymi stosowanymi na potrzeby obliczania wartości celnej importowanych towarów.

 

Faktury w walutach obcych a VAT - ujęcie praktyczne

Faktura wystawiona po powstaniu obowiązku podatkowego

Zgodnie z art. 106i ust. 1 ustawy o VAT fakturę należy wystawić do 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu dokonania dostawy towaru lub wykonania usługi. A więc co do zasady ustawa dopuszcza możliwość wystawienia faktury po powstaniu obowiązku podatkowego. Wówczas przychód dla celów VAT należałoby przeliczyć na PLN zgodnie z art. 31a ust.1 ustawy.

Przykład 1.

14 marca 2014 r. podatnik wykonał usługę. Faktura sprzedaży została wystawiona 15 kwietnia 2014 r. Po jakim kursie należy dokonać przeliczenia? Fakturę należy przeliczyć po kursie średnim NBP (lub EBC) z dnia 13 marca 2014, czyli z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego (wykonania usługi).

Faktura wystawiona przed powstaniem obowiązku podatkowego

Art. 106i ust. 7 ustawy o VAT dopuszcza możliwość wystawienia przez podatnika faktury na 30 dni przed:

  • dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi;
  • otrzymaniem całości lub części zapłaty przed dokonaniem dostawy towarów/ wykonaniem usługi.

Wówczas przeliczenia przychodu na PLN dla celów rozliczeń podatku VAT dokonuje zgodnie z art. 31a ust. 2 ustawy o VAT.

Co ważne, w przypadku świadczenia na rzecz podatników m.in. usług budowlanych, usług budowlano-montażowych, dostawy książek drukowanych) obowiązek podatkowy powstaje co do zasady w momencie wystawienia faktury. W takim przypadku przeliczenia na złote należy dokonać po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego (a więc dzień wystawienia faktury), zgodnie z art. 31a ust. 1 ustawy.

Przykład 2.

Dnia 14 marca 2014 r. wystawiono fakturę w walucie obcej. Dostawa towarów miała miejsce 8 kwietnia 2014 r. Po jakim kursie należy dokonać przeliczenia? Fakturę należy przeliczyć po kursie średnim NBP (lub EBC) z 13 marca 2014 roku. Jest to kurs z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego wystawienie faktury.

Pozostałe problematyczne przypadki

W praktyce gospodarczej poza wyżej omówionymi przypadkami można się spotkać z innymi transakcjami, które również są wyrażane w walucie obcej. Wskazówki odnośnie ich prawidłowego przeliczenia prezentuje tabela:

Przypadek Kurs

Faktury zbiorcze

Przeliczenia na PLN należy dokonać oddzielnie dla każdej transakcji, zgodnie z momentem powstania obowiązku podatkowego.

Zaliczka przy WDT

Zaliczek przy WDT nie dokumentuje się fakturami zaliczkowymi. W związku z czym przeliczenia należy dokonać po kursie średnim NBP (lub EBC) z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego moment powstania obowiązku podatkowego - czyli co do zasady będzie z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego wystawienie faktury dokumentującej całą transakcję (art. 20 ust 1).

Zaliczka WNT

W związku z tym, że sprzedawca nie ma obowiązku wystawienia faktury zaliczkowej przy WNT, przeliczenia na PLN należy dokonać co do zasady po kursie średnim NBP (lub EBC) z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego wystawienie faktury dokumentującej całą transakcję jako że w momencie wystawienia faktury u sprzedawcy powstanie obowiązek podatkowy (art. 86 ust 10).

Autor: Angelika Borowska - specjalista ds. księgowości, wfirma.pl