Środki trwałe otrzymane darowizną lub w spadku nie będą już amortyzowane

Piotr Szulczewski 20.07.2017 09:00 (aktualizacja: )

Środki trwałe otrzymane darowizną lub w spadku nie będą już amortyzowane

Jedna z najkorzystniejszych metod podatkowej optymalizacji małych firm przejdzie do lamusa – otrzymane darowizną lub w spadku składniki majątku wykorzystywane w działalności gospodarczej nie będą mogły być przedmiotem amortyzacji podatkowej. Zmiana ograniczy możliwość przekazywania sobie zamortyzowanych składników majątku między członkami najbliższej rodziny lub wykonywanie tzw. wymian środków trwałych wśród powiązanych ze sobą przedsiębiorców. Jednocześnie rok 2017 okazuje się ostatnim, w którym takie działanie można swobodnie podjąć bez narażania się na sankcje karne skarbowe oraz późniejsze wykreślenie wydatku z kosztów.

Środki trwałe otrzymane darowizną lub w spadku nie będą już amortyzowane
Źródło: YAY foto

Ustawa o PIT, co do zasady, przewiduje wyłączenie możliwości zaliczania do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych otrzymanych nieodpłatnie. Wyjątek w tym zakresie stanowią odpisy od takich składników aktywów nabytych w drodze spadku lub darowizny. Zgodnie z art. 22g ust.1 ustawy o PIT, za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, uważa się m.in.:

  • w razie odpłatnego nabycia - cenę ich nabycia;
  • w razie nabycia w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób - wartość rynkową z dnia nabycia, chyba że umowa darowizny albo umowa o nieodpłatnym przekazaniu określa tę wartość w niższej wysokości.

Inna forma nabycia w sposób nieodpłatny powoduje, że odpisów amortyzacyjnych nie zalicza się do kosztów. W szczególności na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 45a ustawy o PIT, nie zalicza się do kosztów odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych:

a) nabytych nieodpłatnie, z wyjątkiem nabytych w drodze spadku lub darowizny, jeżeli:

  • nabycie to nie stanowi przychodu z tytułu nieodpłatnego otrzymania rzeczy lub praw lub
  • dochód z tego tytułu jest zwolniony od podatku dochodowego, lub
  • nabycie to stanowi dochód, od którego na podstawie odrębnych przepisów zaniechano poboru podatku, b) jeżeli przed dniem 1 stycznia 1995 r. zostały nabyte lecz niezaliczone do środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych,

c) oddanych do nieodpłatnego używania - za miesiące, w których składniki te były oddane do nieodpłatnego używania;

W efekcie każde nabycie w drodze spadku lub darowizny korzystać może obecnie z odpisywania w kosztach amortyzacji po ich nabyciu i wprowadzeniu do ewidencji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych.

Od 2018 r. amortyzacja tylko w niektórych przypadkach

Nowe brzmienie przepisów ograniczy możliwość prowadzenia odpisów amortyzacyjnych w przypadku szeregu nabyć pod tytułem darmym. W ustawie o PIT proponuje się bowiem ograniczenie omawianego wyłączenia poprzez umożliwienie dokonywania odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych oraz wartości niematerialnych prawnych nabytych tytułem darmym tylko do przypadków kiedy wartość spadku lub darowizny korzystała ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn. Dotyczy to zarówno przypadków tzw. ulgi nielimitowanej (nabycia przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę), jak i innych przypadków zwolnień z podatku wskazanych w ustawie.

Natomiast w przypadku, kiedy składnik majątku otrzymany w drodze spadku albo darowizny podlega opodatkowaniu, ale z uwagi na jego wartość mieści się w tzw. kwocie wolnej w podatku od spadków darowizn, to wartość tego składnika stanowi wartość początkową środka trwałego i odpisy amortyzacyjne zaliczane są do kosztów uzyskania przychodów. Dotyczy to nabycia tytułem darowizny lub spadku rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej:

  1. 9637 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;
  2. 7276 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;
  3. 4902 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

Pamiętać należy jednak, że jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych.

Piotr Szulczewski, VAT.pl