Pobierz e-pity 2018

Sprzedaż i zamiana udziałów nie będą już tak opłacalne podatkowo

Piotr Szulczewski 03.03.2016 09:00 (aktualizacja: )

Zmiana przepisów prawa ma doprowadzić w najbliższym czasie do ograniczenia zalet jakie niosą za sobą wnoszenie wkładów niepieniężnych do spółek a także zamiany udziałów spółek. Zmiany co do zasady obowiązywać mają już od 2017 r.

Sprzedaż i zamiana udziałów nie będą już tak opłacalne podatkowo

Źródło: YAY foto

Obecnie w przypadku wniesienia do spółki będącej podatnikiem podatku dochodowego wkładu niepieniężnego, przychodem jest – wartość nominalna otrzymanych w zamian za wkład udziałów (akcji). Natomiast w przypadku gdy wkład niepieniężny wnoszony jest do spółki będącej podatnikiem podatku dochodowego, za który nie są wydawane udziały lub akcje (np. niebędącemu akcjonariuszem komplementariuszowi spółki komandytowoakcyjnej) przychód taki ustalany jest w wysokości określonej w umowie spółki (art. 17 ust. 1 pkt 9a ustawy updof) – jeżeli wartość ta odbiega od wartości rynkowej, to ustala się ją w wysokości wartości rynkowej (art. 17 ust. 2 ustawy updof).

Wprawdzie zgodnie z przepisami, w przypadku gdy wartość nominalna odbiega od wartości rynkowej obejmowanych udziałów (akcji) organ podatkowy może dokonać zmiany wysokości przychodu (określonego w wysokości wartości nominalnej udziałów (akcji)), na kwotę odpowiadającą ich wartości rynkowej, to jednak orzecznictwo sądowe podważyło to prawo (np. NSA z dnia 20 lipca 2015 r. sygn. akt II 1772/13).

W konsekwencji proponuje się obecnie zmianę, stosownie do której w przypadku wniesienia wkładu niepieniężnego do spółki będącej podatnikiem podatku dochodowego – przychodem z kapitałów pieniężnych jest wartość przedmiotu wkładu określona w umowie, statucie lub innym dokumencie. Jeżeli jednak wartość ta będzie odbiegać od wartości rynkowej przedmiotu wkładu, przychód ten będzie określać się w wysokości wartości rynkowej tego wkładu (zmiana art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy updof).

Propozycja zmiany odchodzi zatem od ustalania wartości przychodu poprzez odnoszenie się do wartości obejmowanych udziałów, na rzecz określenia tego przychodu w wartości wkładu ustalonej w umowie spółki lub podobnym akcie.

Sprzedaż udziałów w podzielonej spółce

Jeżeli w wynik podziału spółek (w wyniku którego powstają nowe spółki) dotychczasowy udziałowiec uzyska prawa udziałowe w spółce (w spółkach) przejmującej majątek spółki dzielonej, to dokonując następnie odpłatnego zbycia tak uzyskanych udziałów (akcji), podatnik – zgodnie z treścią art. 24 ust. 8 pkt 1 i 2 ustawy updof (odpowiednio - art. 16 ust. 1 pkt 8c lit a) i b) ustawy updop) może zaliczyć do swoich kosztów uzyskania przychodów poniesione przez niego koszty na nabycie (objęcie) udziałów (akcji) w spółce dzielonej.

Natomiast w przypadku podziału przez wydzielenie (część majątku spółki pozostaje, a część tworzy nowy podmiot), zgodnie z obecnymi przepisami, gdy nie dojdzie do zmniejszenia (unicestwienia) liczby udziałów (akcji) posiadanych przez wspólnika w spółce dzielonej, lecz obniżeniu ulegnie ich wartość nominalna, to w przypadku zbycia udziałów (akcji) spółki dzielonej wysokość wydatków na nabycie tych udziałów (akcji) stanowi cała kwota wydatków. Zmiana, jaka wejdzie w tym zakresie w życie polega na doprecyzowaniu pojęcia „unicestwienie”, poprzez zastrzeżenie, że obejmuje ono również zmniejszenie wartości nominalnej udziałów (akcji) (dodawany ust. 8e w art. 24 ustawy updof). W efekcie nie będzie możliwe rozliczanie całości kosztów tak jak wynikało to z dotychczasowych przepisów – lecz tylko proporcjonalnej ich części.

Wymiana udziałów w spółkach tylko z uzasadnionych przyczyn

Korzystna podatkowo – bo nie powodująca co do zasady opodatkowaniu – wymiana udziałów w spółkach – zostanie ograniczona i będzie dopuszczalna podatkowo tylko z powodu „uzasadnionych przyczyn ekonomicznych”, przy czym na podatniku będzie ciążył obowiązek udowodnienia, że te przyczyny występują. Istnieć będzie w ustawie domniemanie, że podatnik wymiany udziałów dokonuje w celu uniknięcia lub uchylenia się od opodatkowania.

Piotr Szulczewski, PIT.pl