Pobierz e-pity 2018

Rabat finansowy i towarowy a podatek VAT

16.04.2014 10:00 (aktualizacja: )

16.04 Rabat finansowy i towarowy a podatek VAT

W codziennym życiu rabaty kojarzone są z upustem, udzielanym przez sprzedawcę już w momencie sprzedaży i uwzględnianym na paragonie fiskalnym. Tymczasem rabaty równie często występują także w obrocie pomiędzy przedsiębiorcami, którzy wielokrotnie dokonują między sobą transakcji. W takiej sytuacji zdarza się, że upust nie jest uwzględniany na pierwotnej fakturze dokumentującej nabycie towarów, ale dopiero później. Jak należy dokumentować tego typu transakcję?


Rabat a podatek VAT

Zgodnie z definicją, mianem rabatu określa się obniżenie ceny jakiegoś towaru o pewną kwotę, a także samą wartość tej kwoty (Słownika Języka Polskiego, PWN). W przypadku sprzedaży pomiędzy przedsiębiorcami będącymi czynnymi podatnikami VAT istotne jest, jak taki upust ująć na fakturze.

W sytuacji, kiedy rabat udzielany jest z tytułu wcześniejszej zapłaty za dany towar albo usługę lub też wystąpi z innego powodu już w momencie sprzedaży, to – zgodnie z art. 29a ust. 7 pkt 1 i 2 ustawy o VAT – należy jego wartość wyłączyć z podstawy opodatkowania. Jeśli natomiast zdarzy się, że obniżenie ceny nastąpi już po dokonaniu sprzedaży, to zgodnie z ust. 10 pkt. 1 konieczne będzie obniżenie podstawy opodatkowania o wartość opustów i obniżek cen. Co należy zrobić w sytuacji, kiedy transakcja została dokonana, faktura wystawiona, a rabat dopiero został udzielony po wystąpieniu tych zdarzeń? Zgodnie z przepisami ustawy konieczne będzie sporządzenie faktury korygującej.

Faktura korygująca dla udzielonego rabatu

Konieczność udokumentowania udzielenia rabatu za pomocą faktury korygującej została wskazana wprost w ustawie o VAT. Zgodnie z art. 106j ust. 1 pkt. 1 i 2, gdy udzielone zostały wskazane wcześniej obniżki cen (rabat, opust, obniżka cen), podatnik ma obowiązek sporządzenia takiego właśnie dokumentu.

W ust. 2 art. 106j zostało także dokładnie wskazane, jakie dane należy zawrzeć na wystawianej korekcie. I tak, bez względu na przyczynę wystawiania na tego typu dokumencie powinny znaleźć się:

  1. wyrazy “Faktura korygująca” albo wyraz “Korekta”,
  2. numer kolejny oraz data wystawienia,
  3. dane z faktury źródłowej, której dotyczy faktura korygująca (data wystawienia, kolejny numer, imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług, ich adresy oraz numer NIP podatnika),
  4. przyczyna korekty,
  5. jeżeli korekta wpływa na zmianę podstawy opodatkowania lub kwoty podatku należnego - odpowiednio kwota korekty podstawy opodatkowania lub kwota korekty podatku należnego z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku i sprzedaży zwolnionej,
  6. w przypadkach innych niż wskazane w powyższym punkcie (5) - prawidłową treść korygowanych pozycji.

Art. 106j zawiera jeszcze jeden, dodatkowy ustęp 3, który odnosi się właśnie do sytuacji korygowania faktury z tytułu udzielonych rabatów. Zgodnie z nim, na korekcie w takiej sytuacji trzeba dodatkowo wskazać okres, do którego odnosi się dany upust albo obniżka. W tej sytuacji nie jest natomiast konieczne wskazywanie na dokumencie daty sprzedaży oraz daty sprzedaży (dane te są wymagane na fakturach korygujących w innych niż omawiany przypadkach).

Ostatni ustęp daje podatnikom interesującą możliwość skorygowania jednym dokumentem całej sprzedaży dokonanej na rzecz kontrahenta, do której udzielana jest obniżka ceny. Dzięki temu nie ma konieczności wystawiania osobnych korekt dla każdej faktury, co w przypadku np. hurtowni znacząco zmniejsza obciążenie czasem i koszty.

Konieczne jest jedynie zadbanie o to, aby na fakturze korygującej uwzględnione zostały niezbędne elementy, jak dane dotyczące każdej korygowanej faktury źródłowej oraz wspomniany w ostatnim ustępie okres, do którego odnosi się upust.

 

Dokumentowanie rabatów towarowych

Opisane powyżej działania odnoszą się przede wszystkim do rabatów finansowych, powstających przez udzielenie sprzedawcy obniżki ceny zakupionego towaru. W obrocie gospodarczym pojawia się natomiast inna jeszcze forma upustu – mianowicie rabat towarowy, powstający w wyniku zwiększenia ilości towaru za taką samą cenę.

Rabaty towarowe, podobnie jak finansowe, mogą być udzielane zarówno w momencie sprzedaży, jak i później. Choć w takiej sytuacji wartość faktury, czyli podstawa opodatkowania i sama kwota podatku nie ulegają zmianie, należy mimo wszystko wystawić fakturę korygującą. Zmieniona została bowiem cena towaru i fakt ten powinien zostać wyszczególniony w dokumentacji firmowej.

Możliwe jest wprawdzie alternatywne rozwiązanie, tj. uznanie przekazania gratisowego towaru za odrębną transakcję, które nie wymaga korygowania faktury pierwotnej. W tym przypadku istnieje możliwość, że organy skarbowe uznają taką operację za nieodpłatne przekazanie towaru na cele przedsiębiorstwa, co wiąże się z koniecznością opodatkowania przekazania.

Anna Kubalka specjalistka d/s księgowości wfirma.pl