Ministerstwo Finansów pracuje nad nowym projektem zmian w przepisach, które dadzą Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych automatyczny dostęp do danych z KAS. Jeśli projekt wejdzie w życie ZUS uzyska bieżący dostęp do danych bez każdorazowego składania wniosków do KAS. To jednak nie wszystko. Zmiany będą duże bowiem projektowana ustawa ingeruje w aż 20 innych ustaw.

» ZUS i PIP wymienią się e-danymi, by lepiej kontrolować formy zatrudnienia

Do projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz niektórych innych ustaw, w wersji z 18 marca 2026  r. dotarł serwis prawo.pl. Jak tłumaczy – aktualnie projektowanym przepisom przygląda się resort finansów i konsultuje go wewnętrznie. ,,Wśród zmian zaproponowanych do ustawy o KAS jest umożliwienie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych pozyskiwania danych w sprawach indywidualnych w zakresie oczekiwanym przez ZUS” – dodaje.

Koniec wniosków do KAS i szeroki dostęp do danych

W myśl aktualnie obowiązujących przepisów Zakład Ubezpieczeń Społecznych aby uzyskać dostęp do konkretnych danych musi każdorazowo występować do Krajowej Administracji Skarbowej z wnioskiem o ich udostępnienie.

Projektowane zmiany dają więcej swobody Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Ten po zmianach przepisów uzyskałby stały, zautomatyzowany dostęp do danych, które są zgromadzone w systemach KAS. Informacje byłyby przekazywane na bieżąco poprzez systemy teleinformatyczne, bez konieczności składania oddzielnych wniosków, co ma aktualnie miejsce.

Zmiany mają być wprowadzone w drodze nowego art. 52ab ustawy o KAS. Jak wyjaśnia MF w uzasadnieniu do projektu:

– ,,Proponowane brzmienie art. 52ab ustawy o KAS ma na celu zapewnienie możliwości pozyskiwania przez ZUS danych udostępnianych z zasobów informacyjnych KAS bez konieczności każdorazowego składania wniosku o udostępnienie danych (…). Rezultatem podejmowanych działań ma być m. in. zmniejszenie zakresu obowiązków informacyjnych klientów wobec ZUS oraz zapewnienie dostępu do danych z wybranymi instytucjami państwowymi w celu zwiększenia efektywności realizacji zadań publicznych i poprawy efektywności działania administracji państwowej”.

Pojawia się jednak pytanie po co nowy przepis art. 52ab, skoro nadal obowiązuje stary? Różnica polega głównie na tym, że nowy przepis umożliwi ZUS-owi automatyczny i szerszy dostęp do danych (również w sprawach indywidualnych), a nie tylko na żądanie. Ma to w szczególności przyśpieszyć prace ZUS oraz zmniejszyć formalności.

Jakie dane w rękach ZUS

ZUS bez wątpliwości zyska większy zakres danych o płatniku. Jak tłumaczy serwis prawo.pl kluczowa dla nich będzie ,,wiedza na temat np. wysokości nadpłaty/zwrotu/podatku zerowego z tytułu podatku dochodowego/VAT wraz z terminem zwrotu ma pomóc przy dokonaniu zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku PIT/VAT. Informacja o źródle dochodów uzyskiwanych w ramach tego zakresu pozwoli Zakładowi, będącemu wierzycielem należności publicznoprawnych, skuteczniej realizować obowiązki ustawowe w zakresie dochodzenia należności”.