Na problemy firm - Rzecznik Praw Przedsiębiorcy

Piotr Szulczewski 02.09.2013 09:00 (aktualizacja: )

Piotr Szulczewski, Analityk PIT.pl

Na piątkowym (30.08.2013 r.) posiedzeniu Sejmu odbyło się pierwsze czytanie projektu ustawy tworzącej nowe narzędzie chroniące prawa firm – Rzecznika Praw Przedsiębiorcy.

Zgodnie z projektem kadencja Rzecznika trwa 5 lat, licząc od dnia złożenia ślubowania przed Sejmem. Rzecznik podejmuje działanie z własnej inicjatywy jak również na wniosek przedsiębiorców, pracodawców albo organizacji zrzeszających przedsiębiorców lub pracodawców. Nie podejmuje jednak spraw, w których stronami postępowania są przedsiębiorcy pozostający w sporze oraz w sprawach sporów między przedsiębiorcami a pracownikami.

Wniosek kierowany do Rzecznika jest wolny od opłat, nie wymaga zachowania szczególnej formy, lecz powinien zawierać oznaczenie wnioskodawcy oraz przedsiębiorcy, którego sprawa dotyczy, a także określać przedmiot sprawy.

Kompetencje i prawa Rzecznika

Uzasadnienie do projektu ustawy o powołaniu RPP (Rzecznik Praw Przedsiębiorcy) wskazuje na szeroki zakres kompetencji, porównywalnych do posiadanych przez RPO (Rzecznika Praw Obywatelskich) i RPD (Rzecznika Praw Dziecka). W przypadku gdy do RPP skierowany jest odpowiedni wniosek, Rzecznik może: podjąć sprawę, poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu środków działania, przekazać sprawę według właściwości innemu organowi, nie podjąć sprawy – zawiadamiając o tym wnioskodawcę i osobę, której sprawa dotyczy. Jeżeli RPP podejmie się sprawy ma dwie możliwości działania: samodzielne prowadzenie postępowania wyjaśniającego lub zwrócenie się o zbadanie sprawy lub jej części do właściwych organów (w szczególności do organów nadzoru, prokuratury, kontroli państwowej, zawodowej lub społecznej, zgodnie z ich kompetencjami).

RPP prowadząc postępowanie ma prawo:

  • zbadać, nawet bez uprzedzenia, każdą sprawę na miejscu,
  • żądać od organów władzy publicznej, organizacji lub instytucji złożenia wyjaśnień lub udzielenia informacji, a także udostępnienia akt i dokumentów, w tym zawierających dane osobowe,
  • zgłosić udział w postępowaniach przed Trybunałem Konstytucyjnym wszczętych na podstawie wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich lub w sprawach skargi konstytucyjnej, dotyczących praw przedsiębiorców oraz brać udział w tych postępowaniach,
  • występować do Sądu Najwyższego z wnioskami w sprawie rozstrzygnięcia rozbieżności wykładni prawa w zakresie przepisów prawnych dotyczących praw przedsiębiorców,
  • wnieść kasację albo skargę kasacyjną od prawomocnego orzeczenia, w trybie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach,
  • żądać wszczęcia postępowania w sprawach cywilnych oraz wziąć udział w toczącym się już postępowaniu - na prawach przysługujących prokuratorowi,
  • żądać wszczęcia przez uprawnionego oskarżyciela postępowania przygotowawczego w sprawach o przestępstwa,
  • zwrócić się o wszczęcie postępowania administracyjnego, wnosić skargi do sądu administracyjnego, a także uczestniczyć w tych postępowaniach – na prawach przysługujących prokuratorowi,
  • wystąpić z wnioskiem o ukaranie w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, w trybie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach,
  • zlecać przeprowadzanie badań oraz sporządzanie ekspertyz i opinii.

Do kompetencji RPP zaliczyć można również możliwość zwracana się do właściwych organów, organizacji lub instytucji, z prośbą o podjęcie działań na rzecz przedsiębiorcy z zakresu ich kompetencji. Organy i instytucje te powinny podjąć sprawy skierowane przez Rzecznika, a o podjętych działaniach lub zajętym stanowisku obowiązane byłyby poinformować Rzecznika w terminie 30 dni. W przypadku niedotrzymania terminu 30-dniowego lub w sytuacji gdy Rzecznik nie podzielałby stanowiska organów, organizacji lub instytucji do których zwrócił się z prośbą o podjęcie działań, Rzecznik może zwrócić się do właściwej jednostki nadrzędnej o podjęcie odpowiednich działań.

Istotnym uprawnieniem RPP jest występowanie do właściwych organów z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej bądź o wydanie lub zmianę innych aktów prawnych. Możliwość taka pozwalałaby Rzecznikowi na zapewnienie skutecznej ochrony praw przedsiębiorcy poprzez tworzenie i modyfikację istniejących aktów prawnych. Rzecznik współpracując ze stowarzyszeniami, organizacjami pracodawców, izbami gospodarczymi, ruchami obywatelskimi, innymi dobrowolnymi zrzeszeniami i fundacjami działającymi na rzecz ochrony praw przedsiębiorcy, byłby również łącznikiem między ustawodawcą a przedsiębiorcami.

Ostatnim uprawnieniem RPP jest przedstawianie Sejmowi i Senatowi, corocznie, nie później niż do dnia 31 marca, informacji o swojej działalności i uwagi o stanie przestrzegania praw przedsiębiorcy. Informacja ta, jako informacja publiczna byłaby podawana do wiadomości publicznej.

Opracowano na podstawie uzasadnienia do projektu ustawy o Rzeczniku Praw Przedsiębiorcy.
Źródło: www.rcl.gov.pl

 

Piotr Szulczewski
PIT.pl