Z dniem 1 lipca 2026 r. na mocy unijnych regulacji zawartych w Pakiecie Mobilności kolejna kategoria pojazdów objęta zostanie obowiązkiem instalacji tzw. inteligentnych tachografów. Dotyczy to lekkich pojazdów dostawczych o dopuszczalnej masie całkowitej od 2,5 do 3,5 tony służących do wykonywania drogowego transportu międzynarodowego rzeczy.

Inteligentne tachografy

Inteligentne tachografy II generacji (Smart Tacho 2) to nowa generacja tachografów cyfrowych służących do egzekwowania prawodawstwa UE w zakresie czasu prowadzenia pojazdów i odpoczynku kierowców zawodowych. Nowe funkcje w pełni wykorzystują zaawansowane technologie cyfrowe, takie jak pozycjonowanie satelitarne, komunikację krótkiego zasięgu i połączenia z innymi aplikacjami telematycznymi, poprzez zharmonizowany interfejs inteligentnego systemu transportowego.

Głównym zadaniem tego urządzenia jest rejestrowanie czasu pracy kierowców, a także danych dotyczących parametrów jazdy pojazdów w niego wyposażonych.

Urządzenie to samoczynnie zapisuje pozycję pojazdu przy przekraczaniu granicy państw. Automatycznie rejestruje również miejsca załadunku czy rozładunku i umożliwia zdalną kontrolę przez służby. Nowe tachografy obsługują nowe karty kierowców, które przechowują dane nawet z 56 dni (zamiast 28).

Wykorzystanie pozycjonowania satelitarnego GNSS do śledzenia lokalizacji i technologii krótkiego zasięgu DSRC umożliwia służbom kontrolnym odczyt danych bez zatrzymywania pojazdu. Obecnie wszystkie inspekcje, w tym polska Inspekcja Transportu Drogowego, wyposażone zostały w rozwiązania pozwalające na zdalny odczyt tachografów poprzez technologię DSRC.

Nowe pojazdy objęte obowiązkiem instalacji

Od 1 lipca 2026 r. pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej od 2,5 do 3,5 tony wykonujące międzynarodowy transport zarobkowy oraz kabotaż muszą zostać wyposażone w inteligentne tachografy II generacji. Obowiązek ten znajduje też zastosowanie w odniesieniu do zestawu z przyczepą, jeśli łączna dopuszczalna masa całkowita przekracza 2,5 tony.

Warto zwrócić uwagę, że obowiązek montażu tych tachografów dotyczy zarówno nowych pojazdów rejestrowanych po 1 lipca 2026 r., jak i busów zarejestrowanych przed tą datą, o ile będą wykorzystywane w ruchu międzynarodowym.

Obowiązek instalacji nowoczesnego tachografu nie dotyczy m.in. pojazdów wykorzystywanych w przewozach:

• krajowych w granicach do 3,5 tony,
• osób, wykonywanych mikrobusami do 9 miejsc łącznie z kierowcą,
• na potrzeby własne do 3,5 tony przy zachowaniu warunków formalnych.

Tachografy nie są też konieczne, jeżeli pojazd wykorzystywany jest w ramach przejazdów niehandlowych, np. przeprowadzka własna za granicę.

Obowiązki posiadaczy pojazdów

Posiadacze pojazdów o dmc od 2,5 tony do 3,5 tony muszą przeprowadzić audyt posiadanej floty pojazdów i sprawdzić rodzaje transportów i ich trasy.

Jeżeli montaż tachografów będzie konieczny, to należy sporządzić listę pojazdów do doposażenia. Następnie trzeba sprawdzić instalacje w tych autach i możliwości przystosowania technicznego pod montaż nowego tachografu.

Sankcje

Posiadacze pojazdów muszą pamiętać o dopełnieniu obowiązku przed dniem 1 lipca 2026 r., bowiem za brak inteligentnego tachografu II generacji grożą surowe sankcje. Wymienić tu można kary administracyjne, mandaty, zatrzymanie dowodu rejestracyjnego, a nawet unieruchomienie pojazdu. Warto wiedzieć, że w krajach wspólnotowych kary są bardzo wysokie i sięgają do 30.000 euro.

Tachograf a czas pracy

Instalacja tachografu w pojeździe spowoduje również zmiany w zakresie organizacji i czasu pracy kierowców. W następstwie montażu tego urządzenia kierowcy busów w transporcie międzynarodowym będą podlegać przepisom rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85. Rozporządzenie to określa maksymalne dzienne, tygodniowe i dwutygodniowe limity prowadzenia pojazdu, a także obowiązkowe przerwy i odpoczynki.

Dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Z tym że nie częściej niż dwa razy w tygodniu dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin. Tygodniowy czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 56 godzin i nie może skutkować przekroczeniem maksymalnego tygodniowego czasu pracy ustalonego w dyrektywie 2002/15/WE. Natomiast łączny czas prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni nie może przekraczać 90 godzin. Dzienny i tygodniowy czas prowadzenia pojazdu obejmuje cały czas prowadzenia pojazdu na terytorium UE lub państwa trzeciego.

Po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić co najmniej 15 minutowa przerwa, po której nastąpi co najmniej 30 minutowa przerwa, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami.

W przypadku pracy w załodze kilkuosobowej kierowca może wykorzystać przerwę trwającą 45 minut w pojeździe kierowanym przez innego kierowcę, pod warunkiem że kierowca, który ma przerwę, nie jest zaangażowany w pomoc kierowcy prowadzącemu pojazd.

Gazeta Podatkowa nr 32 (2324) z dnia 2026-04-20

Reprezentacja spółki handlowej z kontrahentami – jak prawidłowo podpisać umowę? Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl