Pobierz e-pity 2018

Impreza integracyjna a przychód pracownika

07.03.2013 09:00 (aktualizacja: )

07.03 Impreza integracyjna a przychód pracownika

Nie od dziś wiadomo, że jednym ze sposobów zoptymalizowania efektów współpracy pracowników jest ich dobre zgranie i wzajemne poznanie się. Wiedzą o tym także pracodawcy wobec czego często organizują różnego rodzaju imprezy integracyjne. Udział w takiej imprezie wywołuje jednak określone skutki podatkowe. Organy podatkowe stoją bowiem na stanowisku, że w takim wypadku u pracownika powstaje przychód  i to niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie uczestnik imprezy faktycznie skorzystał z przewidzianych atrakcji.

Jeszcze do niedawna zarówno organy podatkowe, jak i NSA zgodnie twierdziły, że udział pracownika w imprezie integracyjnej stanowi nieodpłatne świadczenie na jego rzecz, co w konsekwencji rzutuje na wysokość przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie bowiem z treścią z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Zapraszamy na bezpłatne dyżury
podatkowe. Pierwsze konsultacje już w poniedziałek 11 marca.

Trwający przez kilka lat problem nieodpłatnych świadczeń na rzecz pracownika w kontekście przychodu na gruncie ustawy o PIT, dotyczył właśnie wykładni sformułowania „otrzymanych”. Nie wiadomo było bowiem czy chodzi o samą możliwość skorzystania z oferowanych na imprezie integracyjnej usług, czy też o faktyczne skorzystanie z nich. Przykładowo NSA w wyroku z 17 stycznia 2012 r. (sygn. II FSK 2740/11) uznał, że wyliczanie przychodu pracownika z tytułu udziału w imprezie integracyjnej powinno następować na wzór wyliczenia w przypadku tzw. abonamentów medycznych, a więc pracodawca winien podzielić cenę, jaką płaci za wszystkie kupowane usługi w związku z imprezą integracyjną (dojazd, zakwaterowanie, atrakcje, wyżywienie etc.) przez liczbę uczestników tej imprezy. To samo potwierdził w kolejnym wyroku z 8 listopada 2012 roku (sygn. II FSK 602/11) gdzie uznał, że przychodem pracownika jest sama już możliwość skorzystania z zaproszenia. Takie uproszczenie prowadziło jednak do sytuacji kiedy pracownik, który nie korzystał ze wszystkich możliwych usług, de facto ponosił ich ciężar.

Aktualnie jednak od powyższej linii orzeczniczej pojawiają się odstępstwa. Tytułem przykładu można tu przywołać wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2013 r. (sygn. II FSK 1064/11), w którym czytamy, że: „(…) użyty w art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., w odniesieniu do świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń zwrot "wartość otrzymanych", odnosi się zarówno do samego faktu uzyskania takiego świadczenia, jak i jego wielkości (wartości). (…) Rozpatrujący niniejszą sprawę skład orzekający nie podziela natomiast stanowiska zajętego w skardze kasacyjnej, że sam fakt skorzystania z posiłków i napoi lub też nie, nie przesądza o powstaniu przychodu ze stosunku pracy, a o powstaniu przychodu przesądza fakt umożliwienia pracownikowi skorzystania z tych rzeczy oraz usług realizowanych w trakcie imprezy. Pogląd ten nie uwzględnia użytego w art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., w odniesieniu do świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, zwrotu "otrzymane", w przedstawionym wyżej rozumieniu.. Jednocześnie wskazał na błędną wykładnię prezentowaną w poprzednich wyrokach, że przedmiotem świadczenia, które uzyskują pracownicy, jest możliwość skorzystania z tychże usług, a nie ich realizacja. Powyższe stanowisko zostało także utrzymane w kolejnym wyroku NSA z dnia 20 lutego 2013 roku (sygn. II FSK 1256/11), w którym NSA stwierdził, że warunkiem koniecznym uznania świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń za przychód, jest ich otrzymanie przez podatnika. Sąd jednocześnie zgodził się z następującą tezą wynikającą z wyroku  WSA we Wrocławiu od którego organ podatkowy wniósł skargę kasacyjną: „W przypadku zatem, gdy wartości świadczeń nie można przyporządkować do świadczeń uzyskiwanych przez konkretnego pracownika (jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie), gdzie wysokość ponoszonych wydatków nie może być przypisana do konkretnego pracownika bez względu na to, czy skorzystał on z poczęstunku czy też nie (ewentualnie w jakim zakresie to nastąpiło), brak jest podstaw do ustalenia przychodu z tytułu świadczeń nieodpłatnych w związku z organizacją przez pracodawcę imprez integracyjnych. Nie sposób bowiem stwierdzić, czy pracownik rzeczywiście otrzymał owe świadczenie i jaka jest jego wartość. Przepis art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. bezwzględnie bowiem warunkuje możliwość uznania za przychód wartości nieodpłatnego świadczenia otrzymaniem tego świadczenia. Inaczej mówiąc, w przypadku świadczeń nieodpłatnych opodatkowaniu może podlegać tylko przychód rzeczywiście otrzymany, a nie możliwy do otrzymania (wartość otrzymanego świadczenia, a nie możliwość skorzystania ze świadczenia). Zatem, o przychodzie pracownika można by mówić, gdyby korzystał z postawionych do dyspozycji świadczeń, a ponadto możliwe byłoby ustalenie wartości tego świadczenia według metod określonych w u.p.d.o.f.”.

Aktualny trend w orzecznictwie, bez wątpienia, należy oceniać pozytywnie. Nawet pomimo faktu, iż stanowisko organów podatkowych w tej kwestii pozostaje nadal takie samo i konsekwentnie przyjmuje, że każde nieodpłatne świadczenie bez żadnych wyjątków należy opodatkować. Pozostaje mieć jednak nadzieje, że w przyszłości podąży ono śladem orzecznictwa sądów administracyjnych i organy podatkowe zmienią swoje dotychczasowe podejście.

Justyna Zając-Wysocka
Radca prawny, Dyrektor Departamentu Doradztwa Podatkowego Małopolskiego Instytutu Studiów Podatkowych w Krakowie


Artykuł ma charakter jedynie informacyjny i stanowi publikację zainspirowaną treścią artykułów prasowych, interpretacji organów podatkowych i orzeczeń sądów administracyjnych. Nie stanowi porady ani opinii podatkowej czy prawnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 i art. 31 ustawy o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 1996 r. Nr 102, poz. 475, ze zm.) i jest odzwierciedleniem poglądów wyrażanych przez autorów publikacji. Małopolski Instytut Studiów Podatkowych Sp. z o.o. nie bierze odpowiedzialności za ewentualne skutki podejmowanych decyzji na ich podstawie.