Członkowie związków zawodowych mogą skorzystać z ulgi podatkowej w PIT i odliczyć od dochodu faktycznie zapłacone składki członkowskie. Ile w tym przypadku wynosi wyznaczony przez przepisy górny limit?
Związkowcy od kilku lat mogą zastosować ulgę w podatku dochodowym od osób fizycznych, odliczając od dochodu przed opodatkowaniem składki członkowskie na rzecz związków zawodowych. Maksymalna kwota, którą można odliczyć, wynosi 840 zł rocznie, nawet jeśli rzeczywiste składki były wyższe. Odliczeniu podlegają tylko składki faktycznie zapłacone w danym roku podatkowym. Podstawę prawną do takich działań stanowi art. 26 ust. 1 pkt 2c) ustawy o PIT.
Gdy składka związkowa jest potrącana z wynagrodzenia
W sytuacji, gdy pracodawca potrąca z wynagrodzenia składkę związkową, stosowną informację o potrąceniu zamieszcza w PIT-11. Do udowodnienia wysokości poniesionych na ten cel wydatków podatnikowi wystarczy jedynie zamieszczona tam informacja płatnika.
Z kolei w sytuacji, gdy składki członkowskie nie są potrącane przez pracodawcę z wynagrodzenia pracownika-związkowca, wtedy ten ostatni musi posiadać dowód lub dowody wpłaty składek członkowskich na rzecz związków zawodowych (np. wyciąg bankowy). W dowodzie wpłaty powinny być zamieszczone następujące informacje: dane identyfikujące członka związku zawodowego dokonującego wpłaty, nazwa organizacji związkowej, na rzecz której dokonano wpłaty, tytuł i datę wpłaty a także kwotę wpłaconych składek.
Ulga dla związkowców: podstawa prawna
Wspomniany wyżej limit odliczenia (840 zł) został wprowadzony art. 3 ustawy z 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o emeryturach pomostowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1667). Zmiana zaczęła obowiązywać od początku 2024 r., ale na podstawie art. 8 tej nowelizacji wspomniany pułap stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2023 r. Z wyższego limitu odliczenia podatnicy mogli więc skorzystać w rozliczeniu PIT za 2023 rok. W ostatnich latach maksymalna kwota odliczenia nie była zmieniana i wciąż obowiązuje wspomniane 840 zł.
Składki tylko z danego roku podatkowego
Odliczeniu podlegają jedynie składki opłacone w danym roku podatkowym – w tym przypadku decydująca jest data pokwitowania wpłaty składek w gotówce lub data realizacji przelewu. W grę wchodzą opłacane przez podatników składki członkowskie na rzecz wszelkich legalnie działających związków zawodowych, które są zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym. Nie ma ograniczenia branżowego.
Dodajmy, że na podstawie ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych prawo do ich tworzenia i wstępowania do nich przysługuje osobom wykonującym pracę zarobkową, funkcjonariuszom różnych służb, emerytom i rencistom będącym członkami związków zawodowych, a także woluntariuszom, stażystom i bezrobotnym.
Nawet jeśli pracownik opłacił w ciągu roku składki w kwocie znacznie wyższej niż wspomniany limit, odliczyć może maksymalnie 840 zł.