Dni próbne pracownika przed zatrudnieniem tylko za wynagrodzeniem

Piotr Szulczewski 22.06.2017 09:00 (aktualizacja: )

Dni próbne pracownika przed zatrudnieniem tylko za wynagrodzeniem

Organizowanie dni próbnych przed przyjęciem pracownika do pracy jest aktualnie bardzo popularne. Jego celem jest umożliwienie pracodawcy poznanie przyszłego pracownika i określenie jego predyspozycji do pracy na danym stanowisku. Czy świadczenie pracy w okresie próbnym przed zatrudnieniem może mieć charakter nieodpłatny?

Dni próbne pracownika przed zatrudnieniem tylko za wynagrodzeniem
Źródło: YAY foto

Organizowanie dni próbnych przed zatrudnieniem pracownika jest czynnością bardzo często nadużywaną, w szczególności w okresie wakacyjnym. Pracodawcy poszukujący pracowników sezonowych niejednokrotnie znaleźli sobie sposób na pozyskanie tzw. ,,taniej siły roboczej”. Przyjmują do próbnej pracy pracownika bez wynagrodzenia, zyskując w ten sposób darmowego pracownika, bez konieczności jego faktycznego zatrudnienia i opłacania za niego stosownych podatków. Po okresie próbnym trwającym od kilku godzin do nawet kilkunastu dni, pod pretekstem braku kompetencji do pracy na danym stanowisku, niedoszły pracownik poinformowany jest o konieczności zakończenia ,,współpracy”. Czynność ta powtarzana jest wielokrotnie, co pozwala na posiadanie całkowicie darmowego pracownika, niejednokrotnie nawet przez okres całych wakacji. Proceder jest jednak całkowicie nielegalny i sprzeczny z przepisami Kodeksu pracy.

Każda praca tylko za wynagrodzeniem

Każdego rodzaju praca świadczona na postawie stosunku pracy musi mieć charakter odpłatny. Art. 22 § 1 wskazuje wzajemne obowiązki na stopie pracownik – pracodawca. Wskazuje on, że poprzez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę – natomiast pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Kodeks pracy nie przewiduje odstępstwa od tej zasady. Co więcej art. 84 wskazuje, że pracownik pod żadnym pozorem nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia ani przenieść tego prawa na inną osobę.

Dni próbne przed zatrudnieniem tylko na podstawie pisemnej umowy

Żadna praca – nawet w wymiarze kilkugodzinnym – nie może odbywać się bez podpisywania odpowiedniej umowy. Pracodawca, który nie chce zawierać z pracownikiem zobowiązującej umowy długoterminowej może ją zastąpić umową krótkoterminową na czas próbny bądź na czas wykonania określonego zadania, przy czym umowa o pracę na okres próbny nie może być zawarta na okres dłuższy niż 3 miesiące.

Pracowałem a nie dostałem wynagrodzenia – co dalej

Jeżeli pracownik po odbyciu okresu próbnego nie uzyskał zatrudnienia, ani wynagrodzenia za wykonywane czynności, ma prawo ubiegać się o przyznanie należności wynikających z nawiązania stosunku pracy. Jeśli pracodawca odmawia pracownikowi wypłacenia wynagrodzenia, pracownik może zwrócić się o pomoc do Państwowej Inspekcji Pracy lub wnieść powództwo do sądu pracy.

Iwona Maczalska,VAT.pl

Zbieraj dowody nieuczciwego zatrudnienia, inaczej przegrasz z pracodawcą

Zatrudniany sezonowo bez umowy pracownik powinien zabezpieczać swoją pozycję w relacji z zatrudniającym poprzez zbieranie dowodów świadczących o zatrudnieniu go oraz wykonywaniu pracy w ściśle określony sposób. Częstym działaniem jest przedstawianie inspekcji pracy lub sądowi, należące do tzw. owoców zatrutego drzewa, filmy lub nagrania dźwięku, wskazujące na postępowanie pracodawcy oraz na warunki zatrudnienia (służą one przede wszystkim rozróżnieniu zatrudnienia w oparciu o stosunek pracy od umowy zlecenia czy dzieło, wskazujące na podległość pracownika i wykonywanie czynności pod stałą kontrolą pracodawcy, jak i dokumentujące potwierdzanie przez niego zatrudnienia np. poprzez słowa „umowę o pracę dostaniesz niedługo”, „składki ZUS są opłacane”). Choć krytykowane przez część sądów, tego typu dowody są w większości procesów dopuszczane i na ich podstawie możliwe jest występowanie z powództwem o ustalenie stosunku pracy i o wypłatę wynagrodzenia. Co więcej, po przedstawieniu tego rodzaju dowodów, pracodawca, który zdaje sobie sprawę z możliwego naliczenia kar przez PIP, US, ZUS (zatrudnianie bez umowy, nierealizowanie funkcji płatnika podatków, niepłacenia w terminie składek ZUS, niezgłaszanie do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych), już w postępowaniu ugodowym, pozasądowym - wypłaca należne wynagrodzenie.

Piotr Szulczewski, PIT.pl