Skip to content

Uwaga na kosztowny błąd. Zostało kilka tygodni, 1 stycznia 2027 r. te faktury się przedawnią. Co zrobić, aby tego uniknąć?

Wielu przedsiębiorców od miesięcy nie dostaje należnych pieniędzy od swoich kontrahentów. Niemal co szósta faktura przekazana do windykacji była przeterminowana o ponad rok – wynika z danych Kaczmarski Inkasso. Tymczasem warto pamiętać o tym, że z końcem tego roku przedawnieniu ulegnie m.in. znaczna część należności za towary i niektóre usługi z 2024 r. Co przedsiębiorca może zrobić w tej sytuacji? Jak temu przeciwdziałać?

Krajowy System e-Faktur (KSeF) ułatwił rozliczenia dokumentów sprzedaży, jednak nie wyegzekwuje od dłużnika zapłaty należności. Trzeba jednak przyznać, że terminy przedawnienia roszczeń po wejściu w życie KSeF są znacznie krótsze. Ograniczone zostały tłumaczenia typu „nie dostaliśmy faktury”, a system potwierdza wystawienie dokumentu i go przechowuje. Jednak gdy kontrahent uchyla się z zapłatą, KSeF nic w tej sprawie nie wskóra.

ksef, księgowy, problem
Źródło: Shutterstock / Photo Smoothies

– Analiza faktur przekazanych do Kaczmarski Inkasso w latach 2024-26 wskazuje, że pod koniec roku przedsiębiorcy wracają również do starszych należności. W grudniu 2024 r. faktury kierowane do windykacji były średnio 234 dni po terminie płatności, a rok później – 245 dni. W obu przypadkach to wyraźnie więcej niż w listopadzie. Może to oznaczać, że część firm dopiero przy końcowym rozliczaniu roku robi przegląd zaległych płatności i podejmuje działania, aby odzyskać pieniądze. Warto jednak kontrolować należności na bieżąco, przez cały rok, i odpowiednio wcześnie reagować na opóźnienia. Dzięki temu przedsiębiorcy nie tylko zwiększają szanse na odzyskanie zapłaty, ale też unikają ryzyka przeoczenia terminu przedawnienia – zwraca uwagę Jakub Kostecki, wiceprezes Zarządu firmy windykacyjnej Kaczmarski Inkasso.

Nie zapomnij o fakturach, które mogą ulec przedawnieniu

Kodeks cywilny mówi wyraźnie: roszczenia z tytułu sprzedaży towarów przez firmy ulegają przedawnieniu zasadniczo po dwóch latach. Termin należy liczyć w dnia, w którym zapłata stała się wymagalna, natomiast jego końcem powinien być ostatni dzień właściwego roku kalendarzowego. A to oznacza, że długi za towary sprzedane w 2024 r., których termin płatności przypadał na ten sam rok, ulegną przedawnieniu 31 grudnia 2026 r.

Kaczmarski Inkasso jako przykład podaje hurtownię elektryczną, która sprzedała towar firmie instalacyjnej 10 czerwca 2024 r. Termin płatności faktury przypadał 10 lipca, jednak mimo licznych ponagleń odbiorca nie zapłacił. W sytuacji, gdy bieg przedawnienia nie został przerwany, roszczenie o zapłatę ulegnie przedawnieniu 31 grudnia 2026 r.

Tu należy się uzupełnienie – nie każde roszczenie przedawnia się po dwóch latach. Dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą, którym przepisy nie przewidują innego okresu, będą to trzy lata. Z drugiej strony występują też krótsze terminy. I tak np. dług za krajowy przewóz towarów przedawnia się po roku od dnia, w którym powinna być wpłacona należność. W takim przypadku gdy termin płatności przypadał 10 lipca 2025 r., roszczenie ulegało przedawnieniu 10 lipca 2026 r., a nie 31 grudnia 2026 r.

Jak przerwać bieg przedawnienia?

Wierzycielom zależy na tym, aby zapobiec przedawnieniu. Jakie są na to sposoby? Pierwszą opcją jest uzyskanie od dłużnika uznania zobowiązania, czyli np. podpisanie z nim ugody, w której uzna swoje zobowiązanie i ustali warunki spłaty. Do porozumienia z dłużnikiem wierzyciel może dojść samodzielnie, może też skorzystać z pomocy firmy windykacyjnej, której negocjatorzy ułatwią wypracowanie rozwiązania pasującego obu stronom.

Gdy dług zostanie uznany, przerywa to bieg przedawnienia, a termin zaczyna się liczyć od nowa. Warto zaznaczyć, że samo wezwanie do zapłaty czy przekazanie faktury do windykacji nie oznacza przerwania biegu przedawnienia. Przedsiębiorca, który wyśle wezwanie, powinien sam przekonać dłużnika do uznania zobowiązania – albo wynająć do tego firmę windykacyjną. Pracownicy takich firm mają doświadczenie i znajomość procedur, które mogą sprawnie doprowadzić do zawarcia ugody.

Drugą opcją, aby zapobiec przedawnieniu, jest skierowanie sprawy do sądu przed upływem terminu przedawnienia. W tym przypadku wniesienie pozwu przerywa jego bieg – od tego momentu wierzyciel może dochodzić swoich pieniędzy przed sądem.

Windykacja po dwóch latach od terminu płatności

Jak wynika z badania przeprowadzonego przez Kaczmarski Inkasso na podstawie faktur przekazanych do windykacji w latach 2024-26, mediana czasu, jaki upływa od terminu płatności do rozpoczęcia profesjonalnego odzyskiwania należności, wynosi 107 dni. Połowa faktur trafiała do windykacji nie później niż po tym czasie, a połowa nie wcześniej.

Natomiast co czwarta faktura została skierowana do windykacji po ponad 244 dniach, czyli mniej więcej ośmiu miesiącach. Niektórzy przedsiębiorcy czekają znacznie dłużej. Niemal co szósta faktura była przeterminowana o ponad rok, natomiast ponad 4 proc. dokumentów trafiło do windykacji po upływie co najmniej dwóch lat od terminu płatności.

– Przedsiębiorcy często próbują najpierw samodzielnie negocjować z kontrahentem. To zrozumiałe, szczególnie jeśli współpracują z nim od lat i obawiają się, aby nie nadszarpnąć relacji biznesowych. Problem pojawia się wtedy, gdy kolejne obietnice zapłaty nie przynoszą rezultatu i mijają następne miesiące. Dłużnik nadal korzysta z pieniędzy wierzyciela, podczas gdy ten ma coraz mniej czasu na zabezpieczenie swoich roszczeń przed przedawnieniem. Dlatego nie można odkładać decyzji o windykacji na ostatnią chwilę – uważa Jakub Kostecki.

Warto zrobić porządek w fakturach

Jeżeli przedsiębiorca-wierzyciel zapomni o zbliżającym się terminie, może go to sporo kosztować. Dłużnik może uchylić się od zapłaty, argumentując to przedawnieniem. A wtedy wierzyciel może stracić możliwość przymusowego wyegzekwowania należności.

– Wdrożenie KSeF jest dobrą okazją, aby przyjrzeć się nie tylko nowym fakturom, ale również tym sprzed dwóch lat, za które klienci nadal nie zapłacili. Warto sprawdzić, które należności są zagrożone przedawnieniem i odpowiednio wcześnie podjąć działania, aby zachować możliwość skutecznego dochodzenia pieniędzy – zaznacza Jakub Kostecki.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *