Od 1 stycznia 2027 roku wdowy i wdowcy otrzymają wyższą rentę wdowią. ZUS zwiększy wypłacaną część drugiego świadczenia z 15 do 25 proc. Dla części seniorów oznacza to nawet 300 zł więcej miesięcznie, a przy odpowiednio wysokim drugim świadczeniu podwyżka może być jeszcze większa. Co ważne, osoby, które już pobierają rentę wdowią, nie będą musiały składać żadnego wniosku. Podwyżka zostanie naliczona automatycznie. Nie wszyscy jednak otrzymają ją w pełnej wysokości. Wszystko przez ustawowy limit, który może ograniczyć wypłatę dodatkowych pieniędzy.
Renta wdowia 2027. Co zmieni się od 1 stycznia?
Dobra wiadomość dla osób pobierających rentę wdowią. Od przyszłego roku na ich konta może trafiać więcej pieniędzy. Zmiana wynika z przepisów, które stopniowo zwiększają część drugiego świadczenia wypłacanego wdowom i wdowcom.
Obecnie można otrzymywać 100 proc. jednego świadczenia oraz 15 proc. drugiego. Od 1 stycznia 2027 roku ta druga część wzrośnie do 25 proc.
Oznacza to, że osoba uprawniona do własnej emerytury oraz renty rodzinnej po zmarłym małżonku będzie mogła nadal pobierać jedno świadczenie w całości, ale dodatkowo otrzyma jedną czwartą drugiego.
Przykładowo, jeżeli świadczenie, od którego naliczana jest dodatkowa część, wynosi 3000 zł brutto, obecnie ZUS dolicza 450 zł. Od stycznia 2027 roku będzie to już 750 zł. Różnica wyniesie więc 300 zł miesięcznie, czyli 3600 zł w skali roku.
Wyższa renta wdowia bez wniosku. ZUS sam przeliczy świadczenie
Seniorzy, którzy już pobierają rentę wdowią, nie muszą zgłaszać się do ZUS ani wypełniać dodatkowych formularzy. Podwyżka zostanie naliczona z urzędu.
Dotyczy to również osób, którym renta wdowia zostanie przyznana do końca 2026 roku.
Od stycznia ZUS zastosuje nowy wskaźnik wynoszący 25 proc. drugiego świadczenia. Nie trzeba więc składać ponownego wniosku tylko po to, aby otrzymać wyższą kwotę.
Inaczej wygląda sytuacja osób, które dotychczas nie korzystały z renty wdowiej. Jeżeli spełniają ustawowe warunki i chcą połączyć własne świadczenie z rentą rodzinną, muszą wystąpić z odpowiednim wnioskiem. Wypłata co do zasady może rozpocząć się najwcześniej od miesiąca złożenia wniosku.

Kto może otrzymać rentę wdowią w 2027 roku?
Renta wdowia nie jest dodatkową emeryturą przyznawaną każdej osobie po śmierci współmałżonka. To możliwość łączenia świadczeń, do których wdowa lub wdowiec mają już prawo.
Aby skorzystać z tego rozwiązania, trzeba spełnić kilka warunków:
- kobieta musi mieć ukończone 60 lat, a mężczyzna 65 lat;
- do dnia śmierci współmałżonka trzeba było pozostawać z nim we wspólności małżeńskiej;
- prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie mogło powstać wcześniej niż pięć lat przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, czyli przed ukończeniem 55 lat przez kobietę lub 60 lat przez mężczyznę;
- osoba uprawniona nie może pozostawać w nowym związku małżeńskim;
- trzeba mieć prawo do renty rodzinnej oraz własnego świadczenia, np. emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy.
Ważne jest również to, że ponowne zawarcie małżeństwa powoduje ustanie prawa do łącznej wypłaty świadczeń w ramach renty wdowiej.
Limit renty wdowiej. Nie każdy dostanie pełną podwyżkę
Choć od stycznia 2027 roku dodatkowa część świadczenia wzrośnie do 25 proc., nie oznacza to, że każdy senior otrzyma pełną wyliczoną podwyżkę.
Przepisy przewidują bowiem maksymalną kwotę, jaką można otrzymać w ramach renty wdowiej. Łączna wysokość uwzględnianych świadczeń nie może przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury, czyli kwoty 5 935,47 zł brutto.
Jeśli suma świadczeń przekroczy ten limit, ZUS odpowiednio zmniejszy wypłatę. Senior nie otrzyma więc całej kwoty wynikającej z podwyższenia drugiego świadczenia do 25 proc.
Co istotne, przy ustalaniu limitu mogą być uwzględniane również określone dodatki i świadczenia wypłacane przez inne instytucje, także zagraniczne.
Od 1 marca 2027 roku limit zostanie ponownie ustalony w związku z waloryzacją najniższej emerytury. Jego nowa wysokość będzie zależała od wskaźnika waloryzacji na 2027 rok.
Jeżeli już samo świadczenie wypłacane w całości osiąga lub przekracza ustawowy limit, dodatkowa wypłata w ramach renty wdowiej nie przysługuje.
Ile wzrośnie renta wdowia? Przykładowe wyliczenia
Wysokość podwyżki zależy przede wszystkim od kwoty świadczenia, z którego ZUS wypłaca dodatkowe 25 proc., oraz od tego, czy suma świadczeń zmieści się w ustawowym limicie.
| Kwota drugiego świadczenia | Dodatek 15% w 2026 r. | Dodatek 25% w 2027 r. | Podwyżka |
|---|---|---|---|
| 1 500 zł | 225 zł | 375 zł | 150 zł |
| 2 000 zł | 300 zł | 500 zł | 200 zł |
| 2 500 zł | 375 zł | 625 zł | 250 zł |
| 3 000 zł | 450 zł | 750 zł | 300 zł |
| 3 500 zł | 525 zł | 875 zł | 350 zł |
Kwoty brutto, przykłady bez uwzględnienia ograniczeń wynikających z limitu i późniejszej waloryzacji.
Przykład 1. Pani Anna zyska 250 zł miesięcznie
Pani Anna ma 2500 zł własnej emerytury i 3000 zł renty rodzinnej po zmarłym mężu.
Obecnie pobiera 3000 zł renty rodzinnej oraz 375 zł, czyli 15 proc. własnej emerytury. Łącznie otrzymuje 3375 zł brutto.
Od stycznia 2027 roku będzie mogła otrzymywać 3000 zł renty rodzinnej oraz 625 zł, czyli 25 proc. emerytury.
Łączna kwota wzrośnie do 3625 zł brutto. To o 250 zł miesięcznie więcej.
Przykład 2. Pan Jan nie otrzyma całej wyliczonej podwyżki
Pan Jan ma 5000 zł własnej emerytury i 4200 zł renty rodzinnej.
W 2026 roku otrzymuje 5000 zł emerytury oraz 630 zł, czyli 15 proc. renty rodzinnej. Łącznie daje to 5630 zł brutto.
Po podwyższeniu drugiej części do 25 proc. suma wyniosłaby 6050 zł. To jednak więcej niż obowiązujący na początku 2027 roku limit.
ZUS ograniczy wypłatę do 5935,47 zł brutto. W rezultacie, przy założeniu niezmienionych kwot świadczeń, miesięczny wzrost wyniesie 305,47 zł zamiast 420 zł.
Pan Jan nadal zyska, ale nie otrzyma całej podwyżki.
Renta wdowia a podatek. Czy od wyższej wypłaty trzeba zapłacić PIT?
Podwyżka renty wdowiej oznacza wyższy dochód, ale niekoniecznie o taką samą kwotę wzrośnie przelew na konto seniora.
Renta wdowia jest opodatkowana na takich samych zasadach jak emerytura czy renta rodzinna. Od świadczeń pobierana jest również składka na ubezpieczenie zdrowotne.
W przypadku podatku dochodowego obowiązuje kwota wolna wynosząca 30 000 zł rocznie. Oznacza to, że osoba, której dochody opodatkowane według skali nie przekraczają tej kwoty, co do zasady nie zapłaci PIT.
Jeżeli jednak roczne dochody są wyższe, od nadwyżki ponad kwotę wolną naliczany jest podatek według skali podatkowej. W pierwszym progu obowiązuje stawka 12 proc., a od nadwyżki ponad 120 000 zł – 32 proc.
W praktyce podwyżka renty wdowiej może więc spowodować wzrost zaliczek na podatek dochodowy. Senior otrzyma wyższe świadczenie brutto, ale kwota netto może wzrosnąć w mniejszym stopniu.
Warto też pamiętać, że gdy świadczenia wypłacają dwa różne organy rentowe, sposób pobierania zaliczek może wpływać na wysokość podatku wykazanego w rocznym rozliczeniu.
Czy trzeba samodzielnie rozliczać rentę wdowią w PIT?
Nie każdy emeryt musi samodzielnie składać roczne zeznanie podatkowe.
Jeżeli ZUS sporządzi PIT-40A, a podatnik nie ma innych dochodów wymagających rozliczenia, nie korzysta z ulg i nie rozlicza się wspólnie z małżonkiem ani jako osoba samotnie wychowująca dziecko, dokument ten może zastąpić roczne zeznanie podatkowe.
Inaczej jest w przypadku otrzymania PIT-11A. Jest to informacja o dochodach, na podstawie której należy dokonać rozliczenia rocznego, np. na formularzu PIT-37.
Samodzielne złożenie deklaracji może być również korzystne dla emerytów i rencistów, którym przysługują odliczenia podatkowe. Chodzi między innymi o ulgę rehabilitacyjną, odliczenie darowizn czy ulgę termomodernizacyjną.
Osoby, które chcą przekazać 1,5 proc. podatku organizacji pożytku publicznego, również mają taką możliwość. Nie zawsze trzeba jednak składać w tym celu PIT-37. Przy rozliczeniu na formularzu PIT-40A można skorzystać z PIT-OP, a w określonych sytuacjach urząd skarbowy uwzględnia także wybór OPP z poprzedniego roku.
Renta wdowia a ulga dla pracujących seniorów. Czy można skorzystać ze zwolnienia z podatku?
Niektórzy seniorzy mogą korzystać ze zwolnienia z PIT przychodów do 85 528 zł rocznie. Chodzi o tzw. ulgę dla pracujących seniorów, określaną również jako PIT-0 dla seniora.
Nie obejmuje ona jednak emerytur ani rent rodzinnych.
Zwolnienie dotyczy określonych przychodów z pracy lub działalności zarobkowej i wymaga spełnienia ustawowych warunków, w tym nieotrzymywania określonych świadczeń emerytalno-rentowych.
Osoba pobierająca rentę wdowią nie może więc zastosować tej ulgi do wypłacanej emerytury ani renty rodzinnej. Sam fakt ukończenia 60 lub 65 lat nie oznacza automatycznego prawa do zwolnienia podatkowego.
Od stycznia podwyżka, od marca waloryzacja. Seniorów czekają dwie zmiany
Rok 2027 przyniesie osobom pobierającym rentę wdowią dwie istotne zmiany.
Pierwsza nastąpi już 1 stycznia, kiedy część drugiego świadczenia wzrośnie z 15 do 25 proc.
Druga przypadnie na 1 marca, czyli termin corocznej waloryzacji emerytur i rent. Wraz z podwyższeniem świadczeń wzrośnie również kwota najniższej emerytury, od której zależy limit renty wdowiej.
Dzięki temu część osób, których styczniowa podwyżka zostanie ograniczona ustawowym limitem, może od marca otrzymywać wyższą łączną kwotę.
Nie oznacza to jednak, że każdy senior zyska dwukrotnie. Ostateczna wysokość wypłaty będzie zależała od indywidualnych świadczeń, wskaźnika waloryzacji oraz obowiązującego limitu.
Renta wdowia w 2027 roku. Co warto zapamiętać?
Od 1 stycznia 2027 roku ZUS zwiększy część drugiego świadczenia z 15 do 25 proc. Dla wielu wdów i wdowców będzie to oznaczało dodatkowe 200,250 czy 300 zł miesięcznie. Przy wyższych kwotach drugiego świadczenia podwyżka może być jeszcze większa, o ile nie ograniczy jej ustawowy limit.
Osoby, które już pobierają rentę wdowią, nie muszą składać nowego wniosku. ZUS sam przeliczy świadczenia.
Trzeba jednak pamiętać o maksymalnej łącznej kwocie wypłat. Do końca lutego 2027 roku limit wynosi 5935,47 zł brutto miesięcznie. Od marca zmieni się wraz z waloryzacją.
Najważniejsze jest więc nie tylko to, o ile wzrośnie drugie świadczenie, ale również to, czy po podwyżce suma wypłat nie przekroczy ustawowego limitu. To właśnie od niego będzie zależało, ile dodatkowych pieniędzy rzeczywiście trafi do seniora.
Podstawa prawna: ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; ustawa z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw; ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności art. 21 ust. 1 pkt 154 i art. 34.
