Skarbówka nie będzie już mogła żądać od banków informacji, ile pieniędzy mamy na rachunku bankowym. Przywrócony ma być stan prawny sprzed 1 lipca 2022 r., kiedy takie dane fiskus mógł uzyskać tylko w przypadku osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia. Taką zmianę zakłada projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz ustawy – Prawo bankowe, którą na najbliższym posiedzeniu zajmie się Senat.
Senat na najbliższym posiedzeniu zajmie się projektem ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz ustawy – Prawo bankowe. Planowane są modyfikacje mające na celu zmianę uprawnień organów Krajowej Administracji Skarbowej do żądania od banków informacji o rachunkach bankowych.
Czego obecnie może żądać fiskus?
Obecnie takie żądanie może dotyczyć wszystkich osób fizycznych, natomiast zostanie ono ograniczone tylko do osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia oraz przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego.
Oto aktualne brzmienie przepisu:
„Na sporządzone na piśmie żądanie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, naczelnika urzędu celno-skarbowego lub naczelnika urzędu skarbowego wydane w związku z wszczętym postępowaniem przygotowawczym lub czynnościami wyjaśniającymi odpowiednio w sprawie o przestępstwa lub wykroczenia oraz przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe, bank jest obowiązany do sporządzania i przekazywania informacji dotyczących osoby fizycznej lub osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej lub danych pełnomocników wskazanego w żądaniu rachunku bankowego w przypadku, gdy postępowanie przygotowawcze lub czynności wyjaśniające są prowadzone w związku z czynami popełnionymi w zakresie działalności osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, w zakresie (…)”.
Pojęcie „osoby fizycznej” ma być w nim zastąpione pojęciem „podejrzanego”.
„Zbyt daleko idąca ingerencja w prawa i wolności obywateli”
Powyższy przepis (art. 48 ustawy o KAS) obowiązuje od 1 lipca 2022 r. Celem jego wprowadzenia było ujednolicenie oraz doprecyzowanie uprawnień organów KAS w zakresie dostępu do informacji bankowych, w przypadku gdy organy KAS prowadzą postępowanie przygotowawcze dotyczące osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej w zakresie tej osoby fizycznej, osoby prawnej i jednostki niemającej osobowości prawnej, niezależnie albo zanim zostaną wszczęte procedury podatkowe (kontrola celno-skarbowa, kontrola podatkowa, postępowanie podatkowe).
Jednak, jak zauważa autor projektu, uprawnienia organów KAS w obecnym kształcie przepisu art. 48 ustawy pozwalają na zbyt daleko idącą ingerencję w prawa i wolności obywateli. Organy KAS uzyskały zbyt szeroką możliwość pozyskiwania informacji chronionych tajemnicą bankową. Zdaniem projektodawcy należy przywrócić poprzedni stan prawny, w którym informacje o rachunku bankowym przekazywane były tylko wobec podejrzanego. „Projektowana ustawa będzie miała korzystne skutki społeczne. Zapewni lepszą ochronę tajemnicy bankowej i prawa do prywatności obywateli” – napisali twórcy projektu w jego uzasadnieniu.
Ujednolicenie przepisów i większe bezpieczeństwo prawne
Zmiany mają zapewnić ujednolicenie przepisów w zakresie pozyskiwania informacji bankowych w fazie „in rem” postępowania przygotowawczego przez prokuratora i organy KAS. Projektodawca podkreśla, że element kontroli sądowej w pozyskiwaniu informacji bankowych przez uprawnione organy KAS w fazie „in rem” (proponowany art. 106b ust. 1a ustawy Prawo bankowe) będzie pełnił dodatkową rolę gwarancyjną. Potwierdzeniem tej kontroli będą postanowienia wydawane na wniosek organów KAS przez właściwy miejscowo sąd okręgowy. Ma to zapewnić obywatelom poczucie większego bezpieczeństwa prawnego i wyeliminuje ewentualne podejrzenie nadużyć w tym obszarze ze strony organów.
Ustawa miałaby wejść w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.