Osoba chorująca na raka może otrzymać z ZUS nawet 4353 zł świadczenia wspierającego miesięcznie. Pieniądze są wypłacane bez względu na dochód i nie trzeba od nich płacić PIT. Sama diagnoza nowotworu nie wystarczy jednak do uzyskania świadczenia. Najważniejsze jest to, jak choroba wpływa na codzienne funkcjonowanie. O prawie do świadczenia decyduje poziom potrzeby wsparcia ustalony przez WZON. Od 2026 r. wymagane jest co najmniej 70 punktów.
Świadczenie wspierające dla chorych na raka. Czy nowotwór daje prawo do otrzymania dodatkowych pieniędzy?
Świadczenie wspierające nie jest przyznawane za konkretną chorobę. Nie istnieje więc zasada, zgodnie z którą sama diagnoza raka automatycznie daje prawo do pieniędzy z ZUS.
Osoba z chorobą nowotworową może jednak otrzymać świadczenie, jeżeli posiada wymagany status osoby z niepełnosprawnością i Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności ustali u niej odpowiednio wysoki poziom potrzeby wsparcia.
Od 2026 r. wymagane jest co najmniej 70 punktów. Świadczenie przysługuje osobom pełnoletnim.
W praktyce nie liczy się więc sama nazwa choroby, ale jej skutki.
Dwie osoby z takim samym rozpoznaniem onkologicznym mogą otrzymać zupełnie różną liczbę punktów. Jedna może być stosunkowo samodzielna, podczas gdy druga ze względu na chorobę, leczenie i jego następstwa może wymagać codziennej pomocy innych osób.
Samo stwierdzenie nowotworu to za mało. WZON ocenia potrzebę pomocy w codziennym życiu
Przy ustalaniu poziomu potrzeby wsparcia oceniana jest przede wszystkim zdolność osoby z niepełnosprawnością do samodzielnego wykonywania czynności związanych z codziennym funkcjonowaniem.
Dlatego w przypadku osoby chorej na raka znaczenie mogą mieć m.in. skutki:
- operacji onkologicznych,
- chemioterapii,
- radioterapii,
- immunoterapii i innych form leczenia,
- osłabienia i przewlekłego zmęczenia,
- ograniczenia sprawności ruchowej,
- konieczności pomocy przy higienie, ubieraniu czy przygotowaniu posiłków,
- problemów z samodzielnym poruszaniem się,
- zaburzeń poznawczych lub neurologicznych,
- konieczności pomocy w leczeniu i codziennym funkcjonowaniu.
Dokumentacja medyczna potwierdzająca nowotwór jest więc ważna, ale sama diagnoza nie przesądza o liczbie punktów.
Ile punktów trzeba mieć do świadczenia wspierającego w 2026 roku?
Od 2026 r. o świadczenie wspierające mogą występować osoby, którym WZON ustalił poziom potrzeby wsparcia wynoszący od 70 do 100 punktów.
System był wprowadzany etapami:
- w 2024 r. świadczenie objęło zasadniczo osoby z najwyższą punktacją,
- w 2025 r. dołączyły kolejne osoby,
- od 2026 r. świadczenie jest dostępne również dla osób mających 70–77 punktów.
Oznacza to, że obecnie minimalny poziom uprawniający do świadczenia wynosi 70 punktów.
Wysokość świadczenia wspierającego w 2026 roku
Wysokość świadczenia zależy od liczby punktów przyznanych przez WZON.
Nie jest to jedna stała kwota. Świadczenie stanowi od 40 do 220 proc. wysokości renty socjalnej.
Od 1 marca 2026 r. renta socjalna wynosi 1978,49 zł.
W efekcie świadczenie wspierające wynosi obecnie:
| Punkty WZON | Procent renty socjalnej | Świadczenie miesięczne |
|---|---|---|
| 70–74 pkt | 40 proc. | 792 zł |
| 75–79 pkt | 60 proc. | 1188 zł |
| 80–84 pkt | 80 proc. | 1583 zł |
| 85–89 pkt | 120 proc. | 2375 zł |
| 90–94 pkt | 180 proc. | 3562 zł |
| 95–100 pkt | 220 proc. | 4353 zł |
Takie kwoty obowiązują do 28 lutego 2027 r. Zmieniają się wraz z waloryzacją renty socjalnej, która następuje co do zasady 1 marca.
Do 4353 zł miesięcznie dla osoby chorej na raka
Najwyższe świadczenie otrzymuje osoba, której poziom potrzeby wsparcia został ustalony na 95–100 punktów.
W 2026 r. jest to 4353 zł miesięcznie.
Nie oznacza to jednak, że osoba z zaawansowaną chorobą nowotworową automatycznie uzyska najwyższą punktację.
WZON ustala punkty indywidualnie na podstawie rzeczywistych ograniczeń w codziennym funkcjonowaniu.
Z punktu widzenia osoby chorej kluczowe jest więc dokładne przedstawienie nie tylko diagnozy, lecz także tego, jak choroba wpływa na samodzielność i w jakich czynnościach potrzebna jest pomoc drugiego człowieka.
Czy świadczenie wspierające zależy od dochodu?
Świadczenie wspierające przysługuje bez względu na wysokość dochodów osoby z niepełnosprawnością.
Nie ma znaczenia również dochód jej opiekuna ani innych członków rodziny. ZUS nie stosuje tutaj progu dochodowego.
Dlatego prawo do świadczenia może mieć zarówno osoba, która nie uzyskuje żadnych własnych dochodów, jak i osoba otrzymująca inne świadczenia.
Emerytura albo renta nie odbierają prawa do świadczenia wspierającego
Świadczenie wspierające jest niezależne od wielu innych świadczeń.
ZUS wskazuje wprost, że może być pobierane równocześnie m.in. z:
- emeryturą,
- rentą socjalną,
- świadczeniem uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.
Samo pobieranie emerytury albo renty nie przekreśla więc prawa do świadczenia wspierającego.
Czy od świadczenia wspierającego płaci się podatek?
Świadczenie wspierające jest zwolnione z podatku dochodowego. ZUS nie pomniejsza więc przyznanej kwoty o zaliczkę na PIT.
Oznacza to, że osoba uprawniona do najwyższego świadczenia otrzymuje obecnie 4353 zł miesięcznie, a nie kwotę pomniejszoną o podatek.
Świadczenie wspierające nie jest też świadczeniem, które trzeba doliczyć do pozostałych opodatkowanych dochodów tylko dlatego, że osoba pobiera równocześnie np. emeryturę czy wynagrodzenie.
Co więcej, ZUS wskazuje, że świadczenie wspierające nie podlega zajęciu przez komornika.
Jak dostać świadczenie wspierające? Najpierw WZON, później ZUS
Droga do świadczenia jest dwuetapowa.
Najpierw trzeba uzyskać decyzję o poziomie potrzeby wsparcia. Wydaje ją Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności.
Dopiero później składa się wniosek do ZUS.
Krok 1. Decyzja WZON
WZON ustala poziom potrzeby wsparcia w punktach.
To właśnie od tej decyzji zależy, czy osoba przekroczy wymagane 70 punktów oraz do którego przedziału świadczenia zostanie zakwalifikowana.
ZUS nie przyznaje punktów i nie dokonuje ponownej oceny potrzeby wsparcia. Podstawą dla ZUS jest decyzja WZON.
Krok 2. Wniosek do ZUS
Po uzyskaniu ostatecznej decyzji WZON można wystąpić o wypłatę świadczenia.
Wniosek do ZUS składa się wyłącznie elektronicznie, m.in. przez:
- eZUS,
- portal Emp@tia,
- bankowość elektroniczną.
Wniosek może również złożyć pełnomocnik.
Ważne 3 miesiące. Można dostać wyrównanie świadczenia
Szczególnie ważny jest termin złożenia wniosku do ZUS.
Jeżeli osoba złoży wniosek w ciągu trzech miesięcy od dnia, w którym decyzja WZON stała się ostateczna, świadczenie może zostać przyznane z wyrównaniem – co do zasady od dnia, od którego WZON ustalił poziom potrzeby wsparcia.
Jeżeli natomiast wniosek do ZUS zostanie złożony po upływie trzech miesięcy, prawo do świadczenia powstanie zasadniczo dopiero od miesiąca złożenia wniosku.
W praktyce spóźnienie może więc oznaczać utratę kilku miesięcy świadczenia.
Przy najwyższej stawce mogą to być kwoty liczone w kilkunastu tysiącach złotych.
Choroba nowotworowa a punkty WZON. Co jest najważniejsze?
W przypadku osoby chorej na raka błędem jest skupienie całego wniosku wyłącznie na dokumentacji dotyczącej rozpoznania nowotworu.
Z punktu widzenia świadczenia wspierającego znacznie ważniejsze jest pokazanie konkretnych ograniczeń w codziennym funkcjonowaniu.
Jeżeli choroba lub jej leczenie powodują, że osoba potrzebuje pomocy np. przy myciu, ubieraniu, jedzeniu, poruszaniu się, wychodzeniu z domu czy innych codziennych czynnościach, powinno zostać to szczegółowo przedstawione w postępowaniu przed WZON.
Samo stwierdzenie „choruję na raka” nie odpowiada bowiem na pytanie, które jest kluczowe w tym postępowaniu: jak dużego wsparcia osoba rzeczywiście potrzebuje na co dzień?
Za mało punktów WZON. Czy można się odwołać?
Decyzja WZON dotycząca poziomu potrzeby wsparcia nie musi kończyć sprawy.
Jeżeli osoba uważa, że przyznana liczba punktów nie odpowiada jej rzeczywistym ograniczeniom i zakresowi potrzebnej pomocy, może skorzystać z przewidzianych prawem środków zaskarżenia.
Ma to duże znaczenie finansowe.
Różnica zaledwie kilku punktów może oznaczać przejście do kolejnego przedziału świadczenia.
Przykładowo w 2026 r.:
- przy 79 punktach świadczenie wynosi 1188 zł,
- przy 80 punktach – już 1583 zł,
- przy 89 punktach – 2375 zł,
- przy 90 punktach – 3562 zł.
Jeden punkt może więc w niektórych przypadkach oznaczać różnicę sięgającą ponad tysiąca złotych miesięcznie.
Dla osoby z chorobą nowotworową świadczenie wspierające może oznaczać nawet 4353 zł dodatkowego wsparcia każdego miesiąca. O pieniądzach nie decyduje jednak sama diagnoza. Najważniejsze jest pokazanie, jak choroba i leczenie wpływają na samodzielność oraz w jakim zakresie osoba potrzebuje pomocy w codziennym życiu.
Podstawa prawna:
- ustawa z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym,
- ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
- art. 21 ust. 1 pkt 8c ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.