Przez lata dyskusja o sztucznej inteligencji w finansach i księgowości często sprowadzała się do jednego pytania: czy technologia zastąpi ludzi? Dziś coraz wyraźniej widać, że rzeczywistość rozwija się w zupełnie innym kierunku. Zamiast obaw przed zniknięciem zawodu, pojawia się bardziej praktyczne pytanie: jak wykorzystać AI, by pracować szybciej, sprawniej i z większym komfortem?
Zmiana podejścia widoczna jest również na polskim rynku. Z raportu „AI w księgowości i kadrach”, przygotowanego przez Wolters Kluwer Polska na podstawie badania przeprowadzonego pod koniec 2025 roku wynika, że ponad 80% respondentów deklaruje już korzystanie z narzędzi opartych na sztucznej inteligencji w codziennej pracy.
To wyraźny sygnał, że AI przestaje być eksperymentem zarezerwowanym dla technologicznych entuzjastów, a staje się narzędziem wspierającym codzienną organizację pracy.
Automatyzacja nie eliminuje eksperckości
Choć medialne narracje często koncentrują się na potencjalnym wypieraniu zawodów przez technologię, doświadczenia branży księgowej pokazują bardziej pragmatyczny obraz.
Sztuczna inteligencja znajduje zastosowanie przede wszystkim tam, gdzie pojawiają się czasochłonne, powtarzalne procesy — analiza dokumentów, porządkowanie informacji, automatyzacja komunikacji czy usprawnianie codziennej organizacji pracy.
Odpowiedzialność za interpretację przepisów, ocenę ryzyka, relacje z klientami czy ostateczne decyzje nadal pozostaje po stronie człowieka.
Trend ten widoczny jest również globalnie. Według danych Gartnera, w 2025 roku 59% działów finansowych na świecie deklarowało aktywne wykorzystanie sztucznej inteligencji — wobec 37% dwa lata wcześniej.
Coraz więcej wskazuje więc na to, że AI nie jest postrzegana przez księgowych jako konkurencja, ale jako narzędzie pozwalające ograniczyć najbardziej rutynowe elementy pracy i skupić się na zadaniach wymagających wiedzy eksperckiej.
Zawód księgowego nie znika — zmienia się jego rola
Rozwój technologii nie musi oznaczać zaniku zawodu, ale zmianę jego charakteru.
Jeszcze niedawno znaczną część pracy zajmowały zadania administracyjne, ręczne operacje na dokumentach i powtarzalne czynności procesowe. Dziś coraz więcej mówi się o przesunięciu roli księgowego w stronę analityki, interpretacji danych i wsparcia decyzyjnego.
To naturalny kierunek zmian obserwowany w wielu sektorach opartych na wiedzy.
W księgowości dodatkowo przyspieszają go cyfryzacja procesów, rozwój narzędzi chmurowych i zmiany regulacyjne, takie jak wdrażanie KSeF.
Księgowi nie pytają już „czy”, ale „jak”
Zmienia się również charakter samej dyskusji wokół AI.
Dla wielu specjalistów najważniejsze nie jest już pytanie, czy sztuczna inteligencja ma zastosowanie w księgowości, ale jak korzystać z niej odpowiedzialnie i efektywnie.
Najczęściej pojawiające się pytania dotyczą dziś:
- bezpieczeństwa danych klientów,
- granic automatyzacji,
- odpowiedzialności za decyzje wspierane przez AI,
- praktycznych zastosowań w codziennej pracy biura rachunkowego.
To sygnał, że branża dojrzewa technologicznie i przechodzi od ogólnych obaw do bardziej merytorycznej rozmowy o wdrożeniach.
AI tworzy nową kategorię kompetencji w księgowości
Zmiana podejścia widoczna jest również w rosnącym zainteresowaniu edukacją i wydarzeniami poświęconymi praktycznym aspektom wykorzystania AI w księgowości.
Coraz więcej organizacji branżowych podejmuje ten temat, odpowiadając na potrzeby środowiska.
Jednym z przykładów jest Ogólnopolska Sieć Certyfikowanych Biur Rachunkowych (OSCBR), która rozwija inicjatywy związane z kompetencjami biznesowymi i technologicznymi właścicieli biur rachunkowych.
Jak mówi Przemysław Naklicki, Dyrektor Zarządzający OSCBR:
Jeszcze niedawno dyskusje o sztucznej inteligencji w księgowości miały w dużej mierze charakter koncepcyjny. Obecnie coraz częściej schodzą na poziom praktyki: konkretnych zastosowań, jakości danych, bezpieczeństwa informacji, odpowiedzialności zawodowej oraz organizacji pracy w biurze rachunkowym. To pokazuje, że branża jest gotowa rozmawiać o AI dojrzale — nie tylko o możliwościach automatyzacji i usprawnienia procesów, ale również o tym, jak chronić interesy biur rachunkowych i ich klientów w świecie, w którym narzędzia oparte na sztucznej inteligencji stają się elementem codziennej pracy.
To właśnie ta zmiana podejścia znajduje dziś odzwierciedlenie w branżowych inicjatywach edukacyjnych. Jedną z nich jest druga edycja konferencji online AI x Księgowość, organizowana przez OSCBR 9 czerwca, w Dniu Księgowego.
W centrum wydarzenia znalazły się tematy, które coraz częściej pojawiają się w codziennych rozmowach księgowych: praktyczne zastosowania AI, cyberbezpieczeństwo, odpowiedzialność za dane oraz wpływ technologii na organizację pracy biur rachunkowych.
Największa zmiana może dotyczyć sposobu myślenia o zawodzie
Być może najważniejsza transformacja nie zachodzi dziś wyłącznie w technologii, ale w samym podejściu do zawodu. Jeszcze kilka lat temu AI była dla wielu abstrakcyjnym pojęciem lub źródłem niepewności. Dziś coraz częściej staje się po prostu kolejnym narzędziem pracy. Nie oznacza to jednak końca roli księgowego.
Bardziej prawdopodobny wydaje się scenariusz, w którym księgowi będą pracować inaczej — z większym wsparciem technologii, ale nadal z pełną odpowiedzialnością za jakość, bezpieczeństwo i relacje z klientami. I to właśnie ten kierunek wydaje się dziś najbardziej realistyczny.
Źródło: informacja prasowa