Do Państwowej Inspekcji Pracy trafia coraz więcej skarg dotyczących nieprawidłowego zastępowania umów o pracę – umowami cywilnoprawnymi. To efekt ostatnich zmian przepisów, w tym m.in. dużej reformy Państwowej Inspekcji Pracy. Główny Inspektor Pracy apeluje jednak o rozwagę i wstrzymanie się z dalszymi zgłoszeniami.

» Ustawa o PIP podpisana przez prezydenta, ale od razu skierowana do TK. Co zmieni dla pracodawców?

Główny Inspektor Pracy opublikował komunikat dotyczący pierwszych skarg, jakie zaczęły trafiać do Państwowej Inspekcji Pracy w sprawie niezgodnego z prawem stosowania wobec pracowników umów cywilnoprawnych zamiast umów o pracę. Skargi te są efektem dużych zmian w przepisach prawa, dzięki którym już niebawem Państwowa Inspekcja Pracy zyska nowe narzędzia do walki ze śmieciowym zatrudnieniem.

Narastający problem na rynku pracy – skargi do PiP

Jak można przeczytać w komunikacie Główny Inspektor prosi o rozwagę w związku ze składanymi skargami oraz o czas, który pozwoli na przygotowanie się do nowych przepisów, które zaczną obowiązywać dopiero od lipca:

– ,,Apeluję do osób zatrudnionych na kontraktach cywilnoprawnych o wstrzymanie się do 8 lipca 2026 r. ze składaniem skarg na niezgodne z prawem zastosowanie wobec nich takich umów. Najbliższe trzy miesiące to dobry moment dla przedsiębiorców, aby przed wejściem w życie nowych regulacji przeanalizowali poprawność polityki stosowania przez nich kontraktów cywilnoprawnych – mówi Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki.

Jak tłumaczy inspektor – najbliższe trzy miesiące będą intensywnym i zarazem trudnym czasem przygotowywania się do nowych przepisów:

,,Aby sprawnie wejść w nowe zadania, ustawa nałożyła na Głównego Inspektora Pracy wiele obowiązków do realizacji już teraz. Konieczne jest:

• opracowanie wieloletniej strategii budowania zdolności i poprawy warunków pracy Państwowej Inspekcji Pracy;
• przeprowadzenie audytu bezpieczeństwa informatycznego w Inspekcji;
• powołanie w porozumieniu z prezesem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i szefem Krajowej Administracji Skarbowej międzyinstytucjonalnego zespołu zadaniowego do spraw oceny ryzyka w celu zwiększenia skuteczności kontroli Państwowej Inspekcji Pracy;
• uregulowanie metod i standardów zarządzania kontrolami Państwowej Inspekcji Pracy w drodze zarządzenia”.

Złożenie skargi przed lipcem na niekorzystnych warunkach

Jak uczula inspektor Marcin Stanecki, złożenie skargi już teraz spowoduje, że zostanie ona rozpatrzona w świetle dotychczasowych przepisów prawa, a więc niekorzystnych z punktu widzenia pracowników i przedsiębiorców na śmieciówkach.

Rewolucja Państwowej Inspekcji Pracy. 5 ważnych zmian

8 lipca wejdzie w życie nowelizacja ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) z 11 marca 2026 r., której głównym założeniem jest walka z wypychaniem pracowników na pozorne umowy cywilnoprawne i tym samym pozbawianie ich należnych im praw pracowniczych. Choć opinie na temat ustawy są różne, to jednak ma ona w szczególności działać na rzecz poprawy warunków pracy pracowników na tzw. śmieciówkach.

Nie będzie to jednak jedyna zmiana. Ustawa zakłada:

1. wprowadzenie tzw. procedury interpretacji indywidualnej dzięki której pracodawca będzie mógł wystąpić do PIP z wnioskiem o sprawdzenie czy jego umowa zawarta z pracownikiem jest zgodna z prawem
2. wprowadzenie możliwości wymiany danych pomiędzy różnymi instytucjami tj. ZUS, PIP, Krajową Administracją Skarbową – w celu przeprowadzenia sprawnej kontroli,
3. uruchomienie kontroli Państwowej Inspekcji Pracy w formie zdalnej,
4. wprowadzenie nowego obowiązku jakim będzie konieczność sporządzania przez PIP rocznych i wieloletnich planów działań kontrolnych.
5. zwiększenie kar – co najmniej dwukrotne zwiększenie maksymalnej wysokości grzywny, jaką PIP może nałożyć w postępowaniu mandatowym.

Więcej o zmianach w artykule ,,Zmiany w PIP uchwalone. Będą indywidualne interpretacje z prawa pracy”.