Księgarze i wydawnictwa podręcznikowe w różny sposób starają się wpłynąć na nauczycieli, by to właśnie ich ofertę wybrali i u nich zamówili książki dla uczniów. Często ich wdzięczność przejawia się w prezentach wręczanych osobom decydującym o wyborze podręczników.

Działania podejmowane przez nauczyciela z reguły przyjmują postać pośredniczenia w sprzedaży. Nie kupuje on zatem książek, by następnie sprzedawać je uczniom, lecz jedynie zbiera opłaty na książki lub organizuje kiermasz w szkole. Otrzymywana prowizja stanowi co do zasady przychód z jednego z dwóch źródeł:

• prywatnej umowy zlecenia z księgarnią (płatnikiem składek oraz zaliczki na podatek pozostanie księgarnia),
• umowy, która powinna zostać rozliczona w ramach działalności gospodarczej.

Źródło: Thinkstock

Istnieje jednak katalog zwolnień z podatku dochodowego, który pozwala uchronić nauczyciela od zapłaty podatku. W grę wchodzić mogą dwa rodzaje zwolnień:

• w przypadku „gratisów” wydawanych w związku z promocją lub reklamą księgarni – nie będzie pobrany podatek od przekazania drobnych prezentów do jednorazowej kwoty 200 zł,
• w przypadku sprzedaży premiowej zwolnienie obejmie premię do jednorazowej wysokości 760 zł; zwolnienie dotyczy jednak sprzedaży połączonej z przyznaniem kupującemu (nabywcy), a nie pośrednikowi premii przez sprzedawcę.

W przypadku promocji lub reklamy księgarz czy też wydawca nie będzie musiał sporządzić i przekazywać podatnikowi i urzędowi skarbowemu informacji na formularzu PIT-8C (nagrody) czy PIT-8AR (sprzedaż premiowa). W przypadku przekazania nagród lub prezentów o wyższej wartości ciąży na nich obowiązek pobrania zaliczki na podatek oraz sporządzenia odpowiednich informacji podatkowych z końcem roku.

Za sprzedaż premiową uznane może być zarówno przekazanie kwoty pieniężnej jak również dodatkowego zestawu podręczników, bonu do księgarni czy zestawu pomocy dydaktycznych. Oczywiście prezenty muszą być przekazane w związku z konkretnym zakupem realizowanym przez nauczyciela. Nie mogą stanowić zatem prowizji z tytułu sprzedawanych podręczników. W ocenie organów podatkowych, przyznanie nagrody osobie, która nie była stroną umowy sprzedaży (nabywcą) wskazuje na brak związku tego świadczenia ze sprzedażą towarów i usług objętych promocją (por. interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 7 marca 2012 r., nr IPPB2/415-1007/11-6/MK).

Nauczyciel na prowizji

Jeżeli działalność nauczyciela polega na zorganizowaniu sprzedaży podręczników na własny rachunek w celu uzyskiwania przychodu, to w grę wchodzić może rozliczenie przychodu w ramach działalności gospodarczej. W niektórych szkołach nauczyciele na akcjach podręcznikowych mogą zarobić nawet kilka – kilkanaście tysięcy złotych.

Zdarzają się również tacy, którzy pośrednictwa w sprzedaży nie ograniczają do własnej placówki i jeżdżą oferując je w pobliskich szkołach. W przypadku takich nauczycieli nie można mówić o zwolnieniu z podatku dochodowego. Sprzedaż premiowa do 760 zł nie pozostaje zwolniona z podatku, jeżeli zakup książek odbywa się w ramach działalności gospodarczej.

Piotr Szulczewski,
PIT.pl