Płatnik UE - płatnik ZUS

16.06.2006 10:00 (aktualizacja: )

Zatrudniając pracownika w kraju UE pracodawca ma pełne obowiązki płatnika składek na ubezpieczenia społeczne i podobne.

Od 1 maja 2004 r. pracodawcy zagraniczni z państw UE, nieposiadający w Polsce siedziby ani przedstawicielstwa, z tytułu zatrudniania w Polsce pracowników zobowiązani są do wypełniania obowiązków płatnika składek w zakresie ubezpieczeń społecznych, ubezpieczenia zdrowotnego i Funduszu Pracy. Podobne obowiązki mają pracodawcy Polscy, zatrudniający pracowników w krajach UE – mają wszelkie obowiązki płatnika składek na ubezpieczenia społeczne itp.

Nie ma przy tym znaczenia, czy pracodawca prowadzi za granicą:

  • zakład zagraniczny w rozumieniu umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania;
  • zagraniczny oddział zarejestrowany w innym państwie;

czy też po prostu zatrudnia tam pracowników nie posiadając żadnego zakładu, oddziału.

Powyższe kwestie regulują m.in. :

  • Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego w stosunku do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz.Urz. WE L 149 z 5.07.1971, s. 2 i nast. z późn. zm.);
  • Rozporządzenie Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego w stosunku do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz.Urz. WE L74 z 27.03.1972, s. 1 i nast. z późn. zm.);
  • Rozporządzenie Rady (WE) nr 859/2003 z dnia 14 maja 2003 r. rozszerzające przepisy rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 i rozporządzenia (EWG) nr 574/72 na obywateli państw trzecich, którzy nie są jeszcze objęci tymi przepisami wyłącznie ze względu na obywatelstwo (Dz.Urz. WE L 124 z 20.05.2003, s. 1 i nast. z późn. zm.).
    Zgodnie z obowiązującymi przepisami unijnymi, pracodawca zagraniczny niemający w Polsce siedziby ani przedstawicielstwa może zawrzeć z zatrudnionym pracownikiem oraz osobą świadczącą pracę na innej podstawie niż stosunek pracy umowę, na podstawie której pracownik ten przejmie obowiązki pracodawcy w zakresie ubezpieczeń społecznych, tj. obowiązek zgłoszenia do ubezpieczeń, rozliczania oraz opłacania składek na własne ubezpieczenia, w zastępstwie pracodawcy zagranicznego.

Uwaga ! Właściwość miejscowa

Właściwą jednostką ZUS dla pracodawcy zagranicznego jest I Oddział ZUS w Warszawie, ul.Senatorska 6/8, 00-917 Warszawa. W związku z rejestracją jako płatnik ZUS, zagraniczny pracodawca ma obowiązek dokonać zgłoszenia rejestracyjnego NIP w Drugim Urzędzie Skarbowym Warszawa-Śródmieście, ul.Jagiellońska 15, 03-719 Warszawa, albo w urzędzie skarbowym właściwym dla celów podatku dochodowego, jeżeli jest jego podatnikiem.

Obowiązki płatnika zagranicznego

Zagraniczny pracodawca ma te same obowiązki w zakresie poboru i rozliczenia składek, deklaracji zgłoszeniowych oraz rozliczeniowych, jak pracodawca polski. Warto podkreślić, że pracodawca zagraniczny opłacający składki za co najmniej 6 osób ma obowiązek wysyłania deklaracji drogę elektroniczną za pośrednictwem programu Płatnik.

W przypadku zatrudnienia pracowników zagranicznych, nie posiadających NIP czy Pesel, pracodawca ma obowiązek zgodnie z obowiązującymi przepisami uzyskać te numery dla pracownika:

  • zgłoszenie NIP należy złożyć w urzędzie skarbowym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania w Polsce, a w przypadku braku miejsca zamieszkania w Polsce (tylko miejsce pobytu) – do Trzeciego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście, ul. Lindleya 14, 02-013 Warszawa;
  • złożenie wniosku o nadanie numeru PESEL do Departamentu Rozwoju Informatyki i Systemów Rejestrów Państwowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, 02-106 Warszawa, ul. Pawińskiego 17/21.

Pracownik reprezentant

Obowiązki płatnika przedsiębiorcy, który nie posiada w Polsce zakładu, oddziału czy przedstawicielstwa może przejąć pracownik płatnika: obywatel polski albo obcy (wykorzystuje wtedy własny NIP, jeżeli go nie posiada, musi wystąpić o jego nadanie).

Zadaniem takiego pracownika pełniącego rolę płatnika jest wypełnienie obowiązku zgłoszeniowego. Polega on na zgłoszeniu się do właściwej ze względu na jego miejsce zamieszkania jednostki ZUS z:

  • kopią zawartej z pracodawcą zagranicznym umowy o przejęciu obowiązków płatnika,
  • kopią decyzji o nadaniu NIP.

Na pracowniku ciążą wszelkie obowiązki płatnika w zakresie deklaracji zgłoszeniowych, rozliczeniowych, poboru składek itp. 

Artur M. Brzeziński

  • data utworzenia: 16-06-2006
  • data modyfikacji: 01-06-2015