Podmioty zagraniczne VAT

05.04.2013 10:00 (aktualizacja: )

Podatnikami VAT są nie tylko podmioty posiadające w Polsce siedzibę lub miejsce zamieszkania, ale również dokonujący dostawy towarów lub świadczenia usług, dla których miejscem dostawy (świadczenia) jest terytorium kraju. Dodatkowo, by podatnik taki stał się podatnikiem podatku VAT, z tytułu tej transakcji obciążony podatkiem nie może być nabywca towaru lub usługi.

W wielu przypadkach przy transakcjach zagranicznych podatnikiem jest bowiem nabywca, a nie dostawca towaru lub usługi.

Jeżeli natomiast podatnikiem pozostanie  dokonujący dostawy, to musi on dokonać rejestracji dla celów VAT w Polsce. Od kwietnia 2013 r. podatnicy mają również możliwość bez dokonywania rejestracji w Polsce w pewnych przypadkach zobowiązanie swoje powierzyć ustanowionemu w Polsce przedstawicielowi podatkowemu, który staje się współodpowiedzialny za dług w podatku VAT zagranicznego podatnika oraz staje się podatnikiem podatku VAT z tytułu zobowiązania podmiotu zagranicznego. Wcześniej ustalenie przedstawiciela było również obligatoryjne, niemniej rejestracja podatnika w kraju również była obowiązkiem. Obecnie cały mechanizm zapłaty należnego VAT oprzeć może się o przedstawiciela – ale tylko w przypadku importujących towary do Polski celem ich przekazania dalej w ramach WDT (wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów) do innych krajów Wspólnoty.

Podatnicy VAT nie posiadający miejsca zamieszkania czy siedziby albo stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium Unii Europejskiej, którzy są zobowiązani do zarejestrowania się w Polsce w charakterze podatnika VAT czynnego, obowiązani są ustanowić przedstawiciela podatkowego.

W przypadku podatników z innego kraju Unii Europejskiej, podatnik taki może (ale nie musi) ustanowić w Polsce przedstawiciela podatkowego.

Przedstawicielem podatkowym może być:

  • osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej;
  • zarejestrowana jako podatnik VAT czynny (w przypadku podatnika importującego do Polski wyłącznie w celu wywozu do kraju przeznaczenia, którym jest inne państwo członkowskie oraz wywóz dokonywany jest przez importera - niezbędna jest rejestracja VAT-UE przedstawiciela podatkowego);
  • uprawniona do zawodowego świadczenia doradztwa podatkowego lub usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych; przedstawicielem może być również agencja celna, jeżeli dochodzi do importu celem jedynie wywiezienia tych towarów do innego kraju w ramach WDT)
  • która przez ostatnie 24 miesiące terminowo regulowała VAT i inne podatki stanowiące dochód budżetu państwa;
  • która to osoba fizyczna, albo członek zarządu, wspólnik, główny księgowy - w przypadku innych jednostek - w ciągu ostatnich 24 miesięcy nie podlegała odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe.

Procedura ustanowienia przedstawiciela podatkowego jest następująca:

1. złożenie oświadczenia przez przedstawiciela, że spełnia warunki co do wykonywania swojej funkcji (zawarte powinno być w pisemnej umowie między stronami);

2. Obie strony zawierają umowę w formie pisemnej, zawierającą w szczególności:

  • imię i nazwisko lub nazwę podatnika;
  • adres jego siedziby, stałego miejsca wykonywania działalności lub miejsca zamieszkania za granicą;
  • dane identyfikacyjne przedstawiciela podatkowego, w tym imię, nazwisko (nazwę), adres miejsca zamieszkania (siedziby);
  • dane stron niezbędne dla celów podatku VAT lub podatku od wartości dodanej (czyli europejskiego VAT) lub podatku o podobnym charakterze (podatnik spoza Wspólnoty);
  • adres, w których będzie prowadzona i przechowywana dokumentacja VAT podatnika zagranicznego;
  • zakres upoważnienia;
  • zgodę przedstawiciela podatkowego na wykonywanie obowiazków i czynności podatnika, w imieniu własnym i na rzecz tego podatnika.

Na przedstawicielu podatkowym ciążą następujące obowiązki:

  • wypełnianie obowiązków podatnika, którego jest przedstawicielem - składanie deklaracji VAT, deklaracji podsumowujących;
  • prowadzenie i przechowywanie dokumentacji oraz ewidencji VAT;
  • wykonywanie innych czynności z zakresu VAT - jeżeli zostały wymienione w umowie;
  • solidarna odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe podatnika, którego reprezentuje.

Przedstawiciel w mieniu podatnika oraz przedstawiciel w imieniu własnym

Od kwietnia 2013 r. możliwe jest wykonywanie dwóch rodzajów przedstawicielstw. Dotychczas funkcjonującym rodzajem było przedstawicielstwo w imieniu i na rzecz reprezentowanego podmiotu zagranicznego.

Obecnie możliwe jest działanie przedstawiciela:

  • w imieniu i na rzecz podatnika,
  • w imieniu własnym i na rzecz podatnika.

Druga z opcji działania przedstawiciela polega na przedstawianiu dokumentów podatkowych, wystawianiu faktur i dokonywaniu innych czynności pod własnym imieniem. Na dokumentach pojawi się zatem firmaprzedstawiciela podatkowego zamiast lub obok danych reprezentowanego podmiotu.

Przedstawiciel podatkowy działający w imieniu własnym i na rzecz klienta może zostać ustanowiony wyłącznie w przypadku podatnika:

  • dokonującego na terytorium kraju wyłącznie import towarów, których miejscem przeznaczenia jest terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju i wywóz z terytorium kraju jest dokonywany przez importera tych towarów w ramach WDT oraz
  • nie jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny na terytorium kraju.

Podatnik ustanawiający przedstawiciela działającego w imieniu włąsnym lecz na rzecz tego podatnika i działający wyłącznie jako importer dokonujący WDT:

  • nie rejestruje się dla celów VAT w Polsce,
  • nie rejestruje sie dla celów VAT-UE w Polsce,
  • nie składa deklaracji VAT; deklaracje te w imieniu własnym składa przedstawiciel podatkowy (druk VAT-13).

Podmioty zagraniczne nie będące podatnikami VAT

W zakresie VAT pewne obowiązki spoczywają nie tylko na podmiotach obowiązanych do zarejestrowania się w charakterze podatników VAT. Powstają one przede wszystkim przy usługach elektronicznych. Procedura uproszczona rejestracji i rozliczania podatku dotyczy podmiotów:

  • nie posiadających miejsca zamieszkania lub stałego miejsca wykonywania działalności czy siedziby ;
  • nie zarejestrowanych w UE jako podatnik VAT i nie posiadających obowiązku takiej rejestracji;
  • świadczących usługi elektroniczne, dla których miejscem opodatkowania zgodnie z przepisami o VAT jest teren UE;
  • świadczących usługi elektroniczne na rzecz odbiorców nie będących podatnikami VAT.

Taki podmiot może wybrać kraj UE, w którym dokona rejestracji. W Polsce właściwym w tym zakresie jest Drugi Urząd Skarbowy Warszawa-Śródmieście. Rejestracja może być przeprowadzona w formie elektronicznej z użyciem bezpiecznego podpisu elektronicznego.

Podatnik w formie elektronicznej składa również:

  • deklaracje VAT do 20 dnia po zakończeniu kwartału rozliczeniowego (nawet gdy brak obrotu), zawierające kwotę obrotu i kwotę VAT w  złotych polskich, zawierające:
    • dla każdego państwa członkowskiego konsumpcji:
      • ogólną wartość usług elektronicznych pomniejszoną o VAT
      • całkowitą kwotę podatku należnego przypadającą na usługi elektroniczne,
      • stawkę podatku;
    • dla wszystkich państw członkowskich konsumpcji - całkowitą kwotę podatku należnego.

Podatnik zobowiązany jest prowadzić ewidencję służącą ustaleniu przedmiotu i podstawy opodatkowania oraz należnych kwot. Ewidencje prowadzić może w postaci elektronicznej.

Piotr Szulczewski
Analityk Bankier.pl Firma i Podatki

  • data utworzenia: 05-04-2013
  • data modyfikacji: 01-06-2015