Od 1 stycznia 2025 roku przy rejestracji nowej działalności gospodarczej stosuje się klasyfikację PKD 2025, która zastąpiła PKD 2007. Nowa klasyfikacja dokładniej opisuje m.in. usługi cyfrowe, pośrednictwo, energetykę i gospodarkę cyrkulacyjną. Co do zasady firmy działające przed tą datą mogą korzystać ze starych oznaczeń tylko do końca bieżącego roku. Kody, których przedsiębiorcy nie zaktualizują samodzielnie, zostaną automatycznie przeklasyfikowane na podstawie kluczy powiązań GUS.
W praktyce każda zmiana wpisu w CEIDG wymaga już przejścia na PKD 2025. Ponieważ jeden kod PKD 2007 może mieć kilka odpowiedników w nowej klasyfikacji, warto samodzielnie wybrać kod najlepiej opisujący rzeczywisty profil firmy i przy okazji usunąć nieaktualne kody, dodać faktycznie prowadzone rodzaje działalności oraz sprawdzić kod działalności przeważającej.
Co faktycznie zmieniła PKD 2025
Liczba sekcji w PKD wzrosła z 21 do 22. Najbardziej widoczna zmiana dotyczy dotychczasowej sekcji „Informacja i komunikacja”. W PKD 2025 podzielono ją na sekcję J „Działalność wydawnicza i nadawcza oraz związana z produkcją i dystrybucją treści” oraz sekcję K „Działalność usługowa w zakresie telekomunikacji, programowania komputerowego, doradztwa, infrastruktury obliczeniowej oraz pozostała działalność usługowa w zakresie informacji”.
– Dla firm działających w sektorze IT istotna jest przebudowa działu 62. Dotychczasową grupę 62.0 podzielono na trzy grupy: 62.1 – działalność w zakresie programowania, 62.2 – doradztwo informatyczne i zarządzanie urządzeniami oraz 62.9 – pozostałe usługi IT. Klasę 62.01 „Działalność związana z oprogramowaniem” zastąpiono klasą 62.10 „Działalność w zakresie programowania”. W zależności od rodzaju wykonywanych czynności działalność związana z cyberbezpieczeństwem może należeć do klas 62.10, 62.20 lub 62.90. W ramach klasy 62.20 wyodrębniono podklasę 62.20.A „Działalność w zakresie cyberbezpieczeństwa” – wyjaśnia Joanna Łuksza, kierownik Zespołu Ekspertów Księgowych w IFIRMA.PL.
Pozostałe zmiany obejmują m.in. wprowadzenie 20 nowych podklas pośrednictwa oraz utworzenie klas dotyczących m.in. magazynowania energii czy odzysku odpadów. Część dotychczasowych kodów połączono, podzielono lub przeniesiono. Usunięto m.in. dział 45: handel hurtowy pojazdami przeniesiono do działu 46, handel detaliczny do działu 47, a naprawę i konserwację pojazdów do działu 95. W handlu detalicznym zrezygnowano natomiast z podziału według miejsca i kanału sprzedaży – działalność jest obecnie klasyfikowana przede wszystkim według rodzaju sprzedawanych towarów.
Aktualizacja PKD a stawka ryczałtu
Zmiana kodu PKD w CEIDG nie przesądza o zmianie stawki ryczałtu. PKD opisuje profil działalności przedsiębiorstwa na potrzeby rejestrów i statystyki publicznej. Przy ustalaniu stawki podatku znaczenie ma natomiast rodzaj faktycznie świadczonej usługi oraz jej klasyfikacja według PKWiU.
Od 1 stycznia 2026 roku PKWiU 2025 jest stosowana w statystyce, ewidencji, dokumentacji, rachunkowości oraz urzędowych rejestrach i systemach administracji. Dla podatku dochodowego i ryczałtu PKWiU 2015 pozostaje jednak właściwa do 31 grudnia 2028 roku. PKWiU 2025 ma być stosowana do tych celów od 1 stycznia 2029 roku, o ile przepisy nie zostaną wcześniej zmienione.
Ustawa przewiduje kilka stawek ryczałtu. W zależności od rodzaju działalności mogą one wynosić m.in.:
- 17% – w przypadku przychodów z wolnych zawodów wymienionych w ustawie, m.in. adwokatów, radców prawnych, notariuszy, księgowych i doradców podatkowych, jeżeli spełniona jest ustawowa definicja wolnego zawodu;
- 15% – dla wybranych usług niematerialnych, m.in. reklamowych, fotograficznych, pośrednictwa w sprzedaży hurtowej oraz doradztwa związanego z zarządzaniem;
- 14% – m.in. dla usług architektonicznych i inżynierskich, specjalistycznego projektowania oraz opieki zdrowotnej;
- 12% – dla wybranych usług IT, m.in. związanych z oprogramowaniem, doradztwem informatycznym oraz zarządzaniem siecią i systemami informatycznymi;
- 8,5% – dla działalności usługowej, dla której ustawa nie przewiduje innej stawki, a także m.in. dla określonych usług edukacyjnych;
- 5,5% – m.in. dla robót budowlanych i działalności wytwórczej;
- 3% – m.in. dla działalności usługowej w zakresie handlu oraz części działalności gastronomicznej.
Jedna firma – różne stawki ryczałtu
Jeżeli przedsiębiorca uzyskuje przychody z różnych rodzajów działalności, powinien stosować do każdego z nich właściwą stawkę i prowadzić ewidencję pozwalającą oddzielić przychody.
– Przedsiębiorca działający w sektorze IT może świadczyć zarówno usługi związane z oprogramowaniem, jak i odrębne szkolenia dla użytkowników z obsługi wdrażanego systemu. Po właściwym zaklasyfikowaniu usługi związane z oprogramowaniem mogą podlegać stawce 12%, a szkolenia – stawce 8,5%. Jeżeli w danym miesiącu przedsiębiorca uzyska 10 000 zł z pierwszego rodzaju usług i 5 000 zł ze szkoleń, ryczałt wyniesie odpowiednio 1 200 zł i 425 zł, czyli łącznie 1 625 zł. Zastosowanie różnych stawek wymaga jednak rozdzielenia przychodów w ewidencji. Wyodrębnienie przychodów ułatwiają osobne pozycje na fakturze, precyzyjny zakres umowy i konsekwentne opisy usług. Jeżeli ewidencja nie pozwala ustalić przychodów z poszczególnych rodzajów działalności, w zależności od rodzaju uzyskiwanych przychodów ustawa może nakazać zastosowanie wyższej stawki do całego nierozdzielonego przychodu – dodaje ekspertka IFIRMA.PL.
Zmiana PKD może oznaczać konieczność uzupełnienia e-Doręczeń
Aktualizacja kodów PKD jest dokonywana poprzez wniosek o zmianę wpisu w CEIDG. Od 1 lipca 2025 roku przedsiębiorca wpisany do CEIDG przed 1 stycznia 2025 roku, który nie ma adresu do e-Doręczeń, przy składaniu wniosku o jakąkolwiek zmianę wpisu – również aktualizację PKD – musi podać dane potrzebne do utworzenia adresu u operatora wyznaczonego albo wskazać adres założony u kwalifikowanego dostawcy usług.
Jeżeli przedsiębiorca nie będzie wcześniej aktualizował wpisu w CEIDG, obowiązek posiadania adresu do e-Doręczeń obejmie go od 1 października 2026 roku. Wniosek o zmianę wpisu można złożyć online przez Biznes.gov.pl. Skrzynkę do e-Doręczeń utworzoną u operatora wyznaczonego trzeba następnie aktywować.
Mimo zapowiedzi – bez zmian w ryczałcie
Zapowiadane wcześniej zmiany w ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych nie znalazły się w najnowszej wersji projektu UD116. Dokument opublikowany 10 sierpnia 2026 roku nie przewiduje podwyższenia stawek w transakcjach z podmiotami powiązanymi ani dla części usług objętych obecnie stawką 8,5%. Projekt nadal znajduje się na etapie prac Stałego Komitetu Rady Ministrów – nie został przyjęty przez rząd ani skierowany do Sejmu.
Źródło: IFIRMA