Zwolnienie z VAT dla specjalistycznych tekstów prawnych i podatkowych

Piotr Szulczewski

Zwolnienie z VAT dla specjalistycznych tekstów prawnych i podatkowych

O ile czynności związane z zawodem prawnika czy doradcy podatkowego z reguły pozostają opodatkowane stawką podstawową VAT, to w przypadku działalności publicystycznej czy też literackiej stawka ta może nie znaleźć już zastosowania. Udzielanie porad prawnych lub podatkowych, opiniowanie umów i ich przygotowywanie, reprezentacja przed organami administracji publicznej lub przed sądami pozostają czynnościami, które co do zasady pozostają opodatkowane podstawową stawką podatku VAT.

Zwolnienie z VAT dla specjalistycznych tekstów prawnych i podatkowych

Źródło: YAY foto

Osoby prowadzące działalność specjalistyczną powinny jednak pozostać ostrożne przy stosowaniu standardowo podstawowej stawki podatku do wszystkich czynności uznawanych za specjalistyczne. W ramach aktywności zawodowej mogą bowiem korzystać z praw autorskich, opierając swoje działanie czy to na ich przekazywaniu czy też na ich wykorzystywaniu w trakcie opracowywania szkoleń, publikacji czy komentarzy.

Stawka VAT - 23%, 8% a może zwolniony z VAT?

W załączniku do ustawy o podatku VAT, wśród usług opodatkowanych 8% podatkiem, znalazły się w poz. 181 bez względu na PKWiU usługi twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wynagradzane w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania.

Oprócz stosowania stawki 8% VAT, ustawodawca przewidział również zastosowanie zwolnienia z podatku dla usług kulturalnych świadczonych m.in. przez indywidualnych twórców i artystów wykonawców, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzane w formie honorariów, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów;

Jak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z 16 października 2015 r. (sygn.. akt ILPP1/443-1200/11/15-S/HW), zastosowanie zwolnienia od podatku VAT dla usług świadczonych przez indywidualnych twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzanych w formie honorariów możliwe jest wyłącznie wówczas, gdy usługi te mieszczą się w pojęciu usług kulturalnych.

Problemem może okazać się zatem przypisanie poszczególnym rodzajom działalności prawniczej domeny usług kulturalnych a w efekcie zastosowania właściwej stawki VAT.

Książki i komentarze prawne to usługa kulturalna – zwolnienie z VAT

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt I FSK 1988/13 wskazał, że oprócz ogólnego pojęcia kultury, należy wskazać na pojęcie kultury prawnej, jako na jeden z aspektów ogólnie pojmowanej kultury, a wyznaczający stosunek człowieka wobec prawa. Kulturą prawną nazywa się "przejawiające się w społeczeństwie, indywidualne i zbiorowe postawy wobec prawa, zarówno w rozumieniu egzekwującego sprawiedliwość aparatu, jego instytucji jak i konkretnych norm prawnych, wyznaczających owe granice stref wolności i zakazu" (por. S. Grodziski, Z dziejów staropolskie kultury prawnej, UNIVERSITAS, Kraków 2004, s. 7-16). Przeprowadza się rozróżnienie na kulturę stosowania i kulturę przestrzegania prawa. Wskazuje się na kulturę obywatelską (wyróżniającą się zainteresowaniem dla spraw publicznych) oraz kulturę poddańczą, którą cechuje niskie poczucie własnej kompetencji, nastawienie na odbieranie wskazówek i poleceń (por. S. Grodziski, op. cit.).

Dodatkowo, znajomość tak określonego elementu kultury możliwa jest m.in. poprzez umiejętność interpretacji, czyli odczytywania (dekodowania) znaczenia tekstów prawnych. Do tego zaś niezbędne są podręczniki, monografie, czy komentarze do tekstów prawnych. Nie można przyjąć, że poprzez ograniczony krąg adresatów, czy osób zainteresowanych daną dziedziną prawa, nie stanowią one takiego samego elementu kultury społeczeństwa jak literatura piękna, reportaż, czy prace o charakterze publicystycznym.

Piotr Szulczewski, VAT.pl