W razie kontroli nieterminowego złożenia PIT - złóż wniosek o odstąpienie od wymierzenia kary

Piotr Szulczewski 06.05.2016 09:00 (aktualizacja: )

Ostatnią szansą na uniknięcie kary dla osób, które spóźniły się ze złożeniem PIT, jest wniosek o odstąpienie od wymierzenia kary. Istnieją bowiem sytuacje, w których nawet przy znacznym opóźnieniu przy nieterminowych rozliczeniach podatkowych, możliwe jest ominięcie grożącego zagrożenia.

PIT po terminie - co zrobić, jeśli nie rozliczyłeś PIT na czas

Źródło: FORUM

Standardowym działaniem osób, które z różnych przyczyn spóźniły się z przekazaniem deklaracji podatkowej, jest występowanie z wnioskiem denuncjującym ich przed organem podatkowym (jest to tzw. czynny żal). W piśmie tym podatnik wskazuje, że nie złożył deklaracji terminowo i wiedząc o swoim przestępstwie samodzielnie naprawił zaistniałą sytuację, tj. dokonał już rozliczenia podatkowego. Czynny żal będzie skuteczny jednak wyłącznie w przypadkach, w których organ skarbowy nie uzyska samodzielnie informacji o popełnionym czynie karalnym. W przypadku rozliczeń rocznych, informacja taka dociera do urzędu skarbowego stosunkowo szybko, ponieważ jest on samodzielnie w stanie ustalić taki czyn już kilka dni po upływie terminu rozliczenia rocznego, na podstawie danych z informacji przekazanych w PIT-11, PIT-8C, IFT i innych, do których przekazania zobowiązani są płatnicy podatku.

W takim przypadku podatnik liczyć się musi z wezwaniem ze strony organu podatkowego do uregulowania kary skarbowej, nakładanej co do zasady w postępowaniu mandatowym. Podatnik zamiast przyjmować mandat ma jednak możliwość złożyć wniosek:

  • o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności (stosowane najczęściej przy nakładaniu kar wyższych niż minimalne),
  • o odstąpienie od wymierzenia kary.

Wniosek o odstąpienie od wymierzenia kary

Sąd może odstąpić od wymierzenia kary m.in. za wykroczenia skarbowe - w wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie, biorąc pod uwagę charakter i okoliczności popełnienia wykroczenia skarbowego, właściwości i warunki osobiste sprawcy oraz jego zachowanie się po popełnieniu tego wykroczenia. Odstąpienie od wymierzenia kary możliwe jest jednak wyłącznie w przypadku niezłożenia deklaracji podatkowej, kwalifikowanym jako wykroczenie skarbowe lub powodującym uszczuplenie małej wartości (tj. do mała wartość jest to wartość, która w czasie popełnienia czynu zabronionego nie przekracza dwustukrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia).

Biorąc pod uwagę, że przesłankami do odstąpienia od wymierzenia kary są charakter i okoliczności popełnienia czynu oraz zachowanie po jego popełnieniu, właściwości i warunki osobiste sprawcy – osoba ta musi w sposób jasny i nie budzący wątpliwości udowodnić wystąpienie tych okoliczności. Dodatkowo sąd w tym przypadku odstąpienie stosuje jedynie wyjątkowo, w przypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie. Przykładowo zatem sytuacją, która mogłaby prowadzić do odstąpienia od wymierzenia kary jest długotrwała choroba, która spowodowała w ostatnim okresie rozliczeń rocznych poważne komplikacje zdrowotne, po których ustaniu chory samodzielnie rozliczył się z organem skarbowym i złożył deklarację PIT, długotrwały wyjazd, który nie pozwalał rozliczyć się z podatków, stan demencji lub istotne problemy rodzinne (śmierć najbliższej osoby, ciężka choroba dziecka).   

Piotr Szulczewski, PIT.pl