Spółka osobowa to też powiązanie podatkowe

Piotr Szulczewski 06.11.2014 10:00 (aktualizacja: )

Spółka osobowa to też powiązanie podatkowe

Zmiany w ustawie o PIT nie ominęły katalogu podmiotów uznawanych za powiązane, które zobowiązane są rynkowo wyceniać świadczenia między sobą oraz przedstawiać dokumentację w związku z przeprowadzanymi transakcjami. Wśród takich podmiotów znaleźli się również wspólnicy spółek osobowych.

Sama umowa spółki osobowej lub wspólne przedsięwzięcie nie powoduje od razu obowiązku badania rynkowości zawartego kontraktu. Jeżeli jednak dojdzie do zawarcia spółki między podmiotami powiązanymi, wówczas umowa taka może się stać podstawą do działań nierynkowych, które powinny być eliminowane. Przykładowo zatem, gdy ta sama osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej równocześnie bezpośrednio lub pośrednio bierze udział w zarządzaniu dwoma podmiotami krajowymi lub w ich kontroli albo posiada udział w kapitale tych podmiotów – to podmioty te stanowić będą podmioty powiązane, które zawierając umowę i stając się jej stronami – zmuszone są warunki przystąpienia do spółki określać rynkowo.

spolka

Thinkstockphotos.com

Jak wskazuje nowe brzmienie art. 25a ustawy o PIT, podatnicy dokonujący transakcji, w tym zawierający umowy spółki niebędącej osobą prawną, umowy wspólnego przedsięwzięcia lub umowy o podobnym charakterze, z podmiotami powiązanymi z tymi podatnikami lub transakcji, w związku z którymi zapłata należności wynikających z takich transakcji dokonywana jest bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, w tym zawierający umowy spółki niebędącej osobą prawną, umowy wspólnego przedsięwzięcia lub umowy o podobnym charakterze, jeżeli jedną ze stron takiej umowy jest podmiot mający miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, są obowiązani do sporządzenia dokumentacji podatkowej takiej (takich) transakcji.

Dokumentacja transakcji obejmować musi

  • określenie funkcji, jakie spełniać będą podmioty uczestniczące w transakcji (uwzględniając użyte aktywa i podejmowane ryzyko);
  • określenie wszystkich przewidywanych kosztów związanych z transakcją oraz formę i termin zapłaty;
  • metodę i sposób kalkulacji zysków oraz określenie ceny przedmiotu transakcji;
  • określenie strategii gospodarczej oraz innych działań w jej ramach - w przypadku gdy na wartość transakcji miała wpływ strategia przyjęta przez podmiot;
  • wskazanie innych czynników – w przypadku zawarcia umowy spółki niebędącej osobą prawną, umowy wspólnego przedsięwzięcia lub umowy o podobnym charakterze – w szczególności przyjętych w umowie zasad dotyczących praw wspólników (stron umowy) do udziału w zysku oraz uczestnictwa w stratach;
  • określenie oczekiwanych przez podmiot obowiązany do sporządzenia dokumentacji korzyści związanych z uzyskaniem świadczeń - w przypadku umów dotyczących świadczeń (w tym usług) o charakterze niematerialnym.

Uzasadnienie uchwalonych już zmian w ustawie o podatku dochodowym stwierdza, że, „w związku z dynamicznie wzrastającą liczbą podmiotów gospodarczych prowadzących działalność w formie spółki osobowej prawa handlowego, a także w formie różnego rodzaju wspólnych przedsięwzięć oraz w związku z wprowadzeniem zmian w słowniczku ustawowym, zasadnym stało się doprecyzowanie, iż takie powiązania, które mogą skutkować zaniżaniem dochodów dotyczą osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Jednocześnie w związku z tym, iż na wysokość dochodów wykazywanych przez podatnika będącego wspólnikiem spółki niebędącej osobą prawną wpływ mają warunki umowy takiej spółki, a w szczególności wynikające z niej prawa poszczególnych wspólników do udziału w zyskach lub stratach takiej spółki, doprecyzowano, iż transakcjami objętymi obowiązkiem dokumentacyjnym są również takie umowy. Bowiem na gruncie obecnie obowiązujących przepisów, jeżeli wspólnikami spółki osobowej są podmioty ze sobą powiązane i następstwem takich powiązań jest określenie w zawieranej przez te podmioty umowie spółki osobowej warunków (np. w zakresie ich praw do udziału w zyskach takiej spółki) różniących się od warunków, jakie – zawierając taką umowę spółki – uzgodniłyby podmioty niepowiązane, uzyskiwane przez wspólnika przychody z udziału w takiej spółce i ponoszone koszty mogą podlegać oszacowaniu”.

Piotr Szulczewski, VAT.pl