Puste faktury od kontrahenta bez sprzętu, narzędzi i zaplecza pracowników nie są kosztem podatkowym

Piotr Szulczewski 25.07.2016 09:00 (aktualizacja: )

Puste faktury od kontrahenta bez sprzętu, narzędzi i zaplecza pracowników nie są kosztem podatkowym

Wykazywanie kosztów podatkowych na podstawie dokumentów od kontrahenta nie posiadającego odpowiedniej wiedzy, sprzętu, zaplecza zatrudnionych osób może zostać podważone przez organ podatkowy. W konsekwencji usługa przeprowadzona przez taki podmiot uznana może być za obrót fakturami nie dokumentującymi faktycznych zdarzeń, faktycznych usług – to m.in. wynika z wyroku NSA z 21.07.2016 r.

 

Kolejne problemy w aplikacji ePłatnik

Źródło: YAY foto

O obrocie pustymi fakturami świadczyć może przede wszystkim gruntowna analiza zawartych umów i ich realizacja. W podejmowanym postępowaniu na obrót pustymi fakturami wskazały:

  • zatrudnianie tylko jednego pracownika przez wykonawcę znaczącej usługi lub nie zatrudnianie pracowników lub zatrudnianie ich w ilości nie pozwalającej na wykonanie prac w zakresie i w terminie wskazanym w fakturach VAT (w podjętym postepowaniu większość podwykonawców twierdziła zgodnie, że zatrudniali pracowników "na czarno"; powołując się na ten fakt żaden z nich nie potrafił wskazać żadnego nazwiska lub danych pozwalających na zidentyfikowanie ewentualnych pracowników),
  • podwykonawcy których faktury zostały zakwestionowane nie dysponowali stosownym zapleczem technicznym. Zgodnie powoływali się na użyczanie sprzętu od spółki,
  • mechanizm działania wpłat i wypłat środków pieniężnych na rachunkach bankowych spółki oraz rzekomych podwykonawców wskazuje na identyczny sposób postępowania, tj. spółka dokonywała wpłat na rachunki podwykonawców w celu potwierdzenia i zalegalizowania przebiegu transakcji przez przelew bankowy. Następnie podwykonawcy w tym samym dniu albo w dniach następnych wypłacali pieniądze.
  • stawki za roboczogodzinę ustalone zostały pomiędzy spółką a jej rzekomymi podwykonawcami w wysokości kilkakrotnie wyższej od wartości rynkowej określonej w kosztorysach inwestorskich
  • prace były wykonywane przez przypadkowe osoby, które zawierały ze spółką ustne umowy na wykonanie określonych zadań a za wykonaną pracę otrzymywały stawkę w wysokości niższej niż ustalona w umowie,
  • większość podwykonawców spółki opodatkowana była w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w wysokości 5,5% przychodu, co świadczy o stosowaniu mechanizmu przerzucania opodatkowania w zakresie podatku dochodowego na podmiot ekonomiczniej opodatkowany,
  • umowy były formułowane w mało precyzyjny sposób nie gwarantujący dla spółki należytego wykonania zlecenia i ewentualnego dochodzenia roszczeń oraz nie określających zakresu prac,
  • rzekomi podwykonawcy nie potrafili wskazać konkretnie zakresu i czasookresu wykonywanych robót.

Powyższe argumenty uzasadniały zakwestionowanie prowadzenia przez skarżącego ksiąg podatkowych w sposób rzetelny i niewadliwy.

W sytuacji, gdy organ podatkowy stwierdzi, że księgi prowadzone są nierzetelnie lub w sposób wadliwy obowiązany jest zgodnie z art. 193 § 6 O.p. określić, w protokole badania ksiąg, za jaki okres i w jakiej części ksiąg tych nie uznaje za dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów. Wobec braku możliwości dokonania w takim przypadku na podstawie posiadanej dokumentacji rachunkowej, obliczenia podstawy opodatkowania organy podatkowe stosować należy instytucję oszacowania (art. 23 O.p). Szacowanie podstawy opodatkowania nie jest procesem polegającym na pominięciu rzeczywistej wartości transakcji dokonanych przez podatnika lecz jest to działanie mające na celu jedynie odtworzenie tej wartości. W zakresie wyboru sposobu szacowania wskazać należy, że stosownie do art. 23 § 5 O.p. określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania powinno zmierzać do określenia jej w wysokości zbliżonej do rzeczywistej podstawy opodatkowania i tym kryterium winien kierować się organ podatkowy przy wyborze metody szacowania z spośród metod określonych w art. 23 § 3 O.p., lub w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy nie można zastosować metod, o których mowa w § 3, organ podatkowy może w inny sposób oszacować podstawę opodatkowania.

II FSK 1381/14 - Wyrok NSA oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrok z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 775/13

Piotr Szulczewski, VAT.pl