Praktyczne problemy w stosowaniu split payment

Gazeta Podatkowa

Od 1 lipca 2018 r. podatnicy VAT mają możliwość korzystania z mechanizmu podzielonej płatności, tzw. split payment. Polega on na tym, że zapłata kwoty odpowiadającej całości albo części kwoty VAT wynikającej z otrzymanej faktury jest dokonywana na rachunek VAT. Natomiast zapłata całości albo części kwoty odpowiadającej wartości sprzedaży netto wynikającej z otrzymanej faktury dokonywana jest na rachunek bankowy albo rachunek w SKOK-u, dla których jest prowadzony rachunek VAT, albo będzie rozliczana w inny sposób.

1) Czy na podzieloną płatność muszą się zgodzić obie strony transakcji?

Sposób dokonania płatności za nabywane towary czy usługi zależy wyłącznie od woli nabywcy. To on decyduje, czy płatność za nabywane towary i usługi będzie dokonana przelewem tradycyjnym, czy też użyje do tego celu komunikatu przelewu. W odpowiedzi z dnia 20 marca 2018 r. na interpelację poselską nr 20263 Podsekretarz Stanu zwrócił uwagę, że cechą charakterystyczną tego mechanizmu jest, że nabywca korzystając z niego wypełni komunikat przelewu i zadysponowane kwoty netto i VAT zostaną automatycznie rozdzielone przez system bankowy na kwotę netto, która zostanie przekazana na rachunek rozliczeniowy, a kwota VAT zostanie przekazana na rachunek VAT, który zostanie otwarty automatycznie dla każdego rachunku rozliczeniowego.


2) Czy aby rozpocząć stosowanie mechanizmu podzielonej płatności, trzeba posiadać pieniądze na rachunku VAT?

Bank w celu realizacji przelewu zleconego przez nabywcę (przy zastosowaniu split payment) w pierwszej kolejności obciąży kwotą podatku rachunek VAT nabywcy i uzna tą kwotą jego rachunek rozliczeniowy. Jeżeli natomiast podatnik nie będzie posiadał środków na rachunku VAT, bank obciąży wyłącznie jego rachunek rozliczeniowy i cały przelew zostanie dokonany z rachunku rozliczeniowego podatnika (przykład).

Przykład

Podatnik w lipcu 2018 r. chce zapłacić należność z faktury otrzymanej od innego podatnika VAT przy zastosowaniu mechanizmu podzielonej płatności. Na fakturze wskazano wartość netto 1.000 zł i podatek VAT 230 zł. Wypełniając komunikat przelewu podatnik wskaże, że kwotę podatku VAT w wysokości 230 zł należy płacić na rachunek VAT kontrahenta. Z uwagi na to, że podatnik nie posiada na rachunku VAT zgromadzonych środków, to bank na podstawie komunikatu przelewu, po sprawdzeniu, że na rachunku VAT podatnika nie ma środków, dokona przelewu (w kwocie brutto) wyłącznie z rachunku rozliczeniowego podatnika. Rachunek ten zostanie obciążony kwotą 1.230 zł. Dopiero gdyby na rachunku rozliczeniowym podatnika nie było środków wystarczających na zapłatę kwoty odpowiadającej wartości sprzedaży brutto wskazanej w komunikacie przelewu, bank nie zrealizuje przelewu.


3) Czy na fakturze sprzedawca musi zamieszczać informację o numerze rachunku VAT?

Zapłata z zastosowaniem mechanizmu split payment jest dokonywana przy użyciu komunikatu przelewu udostępnionego przez bank lub SKOK, przeznaczonego do dokonywania płatności w tym mechanizmie, w którym podatnik wskazuje:

1) kwotę odpowiadającą całości albo części kwoty podatku wynikającej z faktury, która ma zostać zapłacona w mechanizmie podzielonej płatności,

2) kwotę odpowiadającą całości albo części wartości sprzedaży brutto,

3) numer faktury, której dotyczy płatność,

4) NIP dostawcy towaru lub usługodawcy.

Numer rachunku VAT, jaki został nadany przez bank lub SKOK podatnikowi, jest numerem wyłącznie do wiadomości tego przedsiębiorcy. Nie ma on obowiązku podawania tego numeru na wystawianych fakturach, ponieważ nie ma technicznych możliwości, aby kontrahent dokonał przelewu jakiejkolwiek kwoty bezpośrednio na rachunek VAT.

Przelewy przy zastosowaniu mechanizmu split payment są dokonywane na rachunek rozliczeniowy przedsiębiorcy, a to dopiero bank na podstawie komunikatu przelewu dokonuje odpowiedniego przeksięgowania wskazanej w komunikacie kwoty podatku VAT na rachunek VAT podatnika.


4) Czy w sytuacji, gdy na poleceniu przelewu zostanie błędnie wpisana kwota podatku VAT, bank poprawi ten błąd?

Gdy podatnik pomyli się wpisując niewłaściwą kwotę VAT w komunikacie przelewu, bank kwoty tej nie poprawi. Bank nie jest bowiem obowiązany do sprawdzania prawidłowości obliczenia kwoty podatku VAT wskazanej w komunikacie przelewu. W związku z tym w sytuacji pomyłki w kwocie, przelew zostanie zrealizowany według danych z komunikatu przelewu.


5) W jaki sposób zostanie zrealizowany komunikat przelewu, gdy okaże się, że kontrahent nie ma rachunku VAT?

W przypadku gdy podatnik zapłacił kontrahentowi za pomocą komunikatu przelewu, nie wiedząc, czy ma on rachunek VAT, bank nie zrealizuje przelewu w sytuacji, gdy okaże się, że kontrahent nie posiada takiego rachunku. W takim przypadku środki wrócą na rachunek podatnika. Wynika to z art. 62c ust. 11 Prawa bankowego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1876 ze zm.). Jak wskazano w tym przepisie, w sytuacji gdy płatność za fakturę zostanie dokonana na podstawie komunikatu przelewu na rachunek odbiorcy, dla którego bank nie prowadzi rachunku VAT, bank dokonuje zwrotu środków przy użyciu komunikatu przelewu.


6) Kontrahent przysłał fakturę pro forma. Czy płatności kwoty na niej wskazanej można dokonać w systemie podzielonej płatności?

Podatnik, który zamierza uregulować należność przy zastosowaniu mechanizmu split payment, w komunikacie przelewu musi wskazać m.in. numer faktury, w związku z którą dokonywana jest płatność. Oznacza to, że podstawą dokonania płatności w systemie split payment jest otrzymana przez podatnika faktura. Faktura pro forma, jaka stosowana jest często w praktyce pomiędzy przedsiębiorcami, nie stanowi faktury w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Jest jedynie dokumentem o charakterze informacyjnym. Na jej podstawie nie można zatem, w oparciu o obowiązujące przepisy, dokonać płatności w systemie split payment.


7) Czy z rachunku VAT można zapłacić podatek dochodowy do urzędu skarbowego?

NIE. Środki, jakie zostaną zgromadzone na rachunku VAT, są środkami należącymi do podatnika. Może on z takiego rachunku dokonywać wyłącznie przelewu na inny rachunek VAT oraz opłacać swoje zobowiązania podatkowe z tytułu rozliczeń podatku VAT. Zatem z tego rachunku nie można opłacić należności z tytułu podatku dochodowego.

Warto tutaj dodać, że bank realizując przelew podatkowy dotyczący zapłaty VAT do urzędu skarbowego w pierwszej kolejności pobierze środki z rachunku VAT. W związku z tym zapłata VAT do urzędu skarbowego powinna być dokonywana z zastosowaniem polecenia przelewu podatkowego, w którym należy wskazać odpowiedni symbol formularza podatkowego, np. VAT-7, VAT-7K.

Jak wskazało Ministerstwo Finansów w komunikacie zamieszczonym na swojej stronie internetowej, zapłata VAT do urzędu skarbowego nie może być zatem realizowana komunikatem podzielonej płatności. W przypadku użycia komunikatu podzielonej płatności do zapłaty podatku VAT do urzędu skarbowego, przelew zostanie zwrócony do nadawcy.


8) Czy jeśli płatność zostanie dokonana kontrahentowi raz za fakturę metodą podzieloną, to następne faktury mogę płacić bez podziału?

TAK. Stosowanie mechanizmu podzielonej płatności jest dobrowolne. Oznacza to, że nabywca może zdecydować o jego stosowaniu w sposób dowolny. Rozliczenie to nie musi dotyczyć każdej otrzymanej faktury zakupu, czy każdej transakcji dokonywanej z określonym dostawcą.


9) Czy należy powiadomić US o numerze konta nadanym przez bank do split payment?

NIE. Podatnik nie ma obowiązku powiadamiania urzędu skarbowego o numerze rachunku VAT.


autor: Aleksandra Węgielska
Gazeta Podatkowa nr 62 (1519) z dnia 2018-08-02

Najnowsze interpretacje w zakresie PIT i CIT. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl

Płatność podzielona