Pobierz e-pity 2018

Podstawowe metody uniknięcia odpowiedzialności karno skarbowej

11.06.2013 09:00 (aktualizacja: )

Ustawa z dnia 10 września 1999 roku Kodeks Karny Skarbowy (dalej: KKS) wprowadza autonomiczną zasadę karania, która jest odmienna od zasady przewidzianej w Kodeksie Karnym. W KKS nie ma bowiem takiego nastawienia na represję, a główny nacisk skierowany jest na egzekucję należności publicznoprawnych.

Profiskalne nastawienie KKS-u przejawia się właściwie w całej ustawie, do tego stopnia, że ustawodawca stwarza nawet możliwość uniknięcia kary jeżeli tylko należność publicznoprawna zostanie zapłacona, co byłoby nie do pomyślenia na gruncie Kodeksu Karnego.

Podstawowe Zakresy Obszarów Kontroli Podatkowej na 2013 rok

Najczęściej wykorzystywanymi instytucjami wprowadzonymi w KKS, które pozwalają na uniknięcie kary są:

  • „czynny żal”, uregulowany w art. 16 KKS, polegający na tym, że jeżeli osoba, która popełniła przestępstwo lub wykroczenie skarbowe zawiadomi o tym fakcie odpowiedni organ zanim ten się o tym dowiedział i wpłaci należność publicznoprawną to co do zasady (z wyjątkami przewidzianymi w ustawie) nie podlega karze,
  • korekta deklaracji podatkowej, uregulowana w art. 16a KKS w zw. z art. 81 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (dalej: O.p.). Stanowi, że  nie podlega każe ten, kto złożył prawnie skuteczną korektę deklaracji podatkowej wraz z uzasadnieniem przyczyny korekty i wpłacił w całości, niezwłocznie lub w terminie wyznaczonym przez uprawniony organ, uszczuploną lub narażoną na uszczuplenie należność publicznoprawną. Przy czym należy pamiętać o ograniczeniach prawa do skorygowania deklaracji podatkowej zawartych w art. 81b O.p.,
  • dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, tzw. „DPO”, uregulowane w art. 17 KKS. Jest to instytucja polegająca na tym, że sprawca przyznaje się do popełnienia określonego czynu, wpłaca kwotę uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności publicznoprawnej, wpłaca ustaloną karę grzywny oraz zryczałtowaną równowartość kosztów postępowania i w zamian za to nie zostaje skazany wyrokiem sądu, a w związku z tym nie podlega wpisowi do Krajowego Rejestru Karnego..
Kary w czasie kontroli podatkowej

Należy wskazać, że na „DPO” zgodę musi wyrazić sąd, co przeważnie jest tylko formalnością w myśl zasady, że „chcącemu nie dzieje się krzywda”. Instytucję tę można zastosować do wszystkich wykroczeń skarbowych, a także w ustawowo ograniczonym zakresie do przestępstw skarbowych.

Powyższe instytucje przy spełnieniu odpowiednich warunków pozwalają na uniknięcie odpowiedzialności karno-skarbowej (i wpisu w Krajowym Rejestrze Karnym), należy jednak zauważyć, iż nie dotyczy to sytuacji, kiedy sąd musi zastosować nadzwyczajne obostrzenie kary, a zatem m. in. wobec sprawcy zawodowego czyli takiego, który z popełniania przestępstw uczynił sobie stałe źródło dochodu, czy też sprawcy działającego w zorganizowanej grupie.

Rafał Dąbrowski

Konsultant podatkowy w kancelarii

Russell Bedford Poland Sp. z o.o