Nowe urlopy rodzicielskie

Począwszy od dnia 1 stycznia 2010 r. będzie możliwe skorzystanie przez pracowników z:

  • dodatkowego urlopu macierzyńskiego,
  • dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego,
  • urlopu ojcowskiego.

Urlopy te zostały wprowadzone ustawą z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 237, poz. 1654).

1. Dodatkowy urlop macierzyński.

Wymiar urlopu

W 2010 r. i w 2011 r. będzie można skorzystać z dodatkowego urlopu macierzyńskiego w wymiarze:

  • do 2 tygodni, w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,
  • do 3 tygodni, w przypadku porodu mnogiego.

W kolejnych latach wymiar dodatkowego urlopu macierzyńskiego będzie stopniowo wzrastał i wyniesie:

· w 2012 r. i w 2013 r.:

  • do 4 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,
  • do 6 tygodni – w przypadku porodu mnogiego.

· w 2014 r. i w latach następnych:

  • do 6 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,
  • do 8 tygodni – w przypadku porodu mnogiego.

Uprawnieni pracownicy

Co do zasady, z dodatkowego urlopu macierzyńskiego może skorzystać pracownica – matka dziecka.

Jednak w dwóch przypadkach uprawniony do skorzystania z takiego urlopu, jest także pracownik – ojciec wychowujący dziecko, jeżeli:

  • pracownica zrezygnuje z urlopu macierzyńskiego po wykorzystaniu 14 tygodni, a z pozostałej części tego urlopu będzie korzystał pracownik-ojciec wychowujący dziecko;
  • pracownica wykorzysta podstawowy urlop macierzyński i nie będzie zamierzała korzystać z dodatkowego urlopu macierzyńskiego.

Zasady udzielania urlopu

Dodatkowego urlopu macierzyńskiego udziela się na pisemny wniosek uprawnionego pracownika, składany w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu; pracodawca jest obowiązany uwzględnić taki wniosek.

Pracownik – ojciec wychowujący dziecko ubiegający się o dodatkowy urlop macierzyński wskazuje we wniosku także termin zakończenia urlopu macierzyńskiego przez matkę dziecka, jeżeli nie zamierza ona korzystać z dodatkowego urlopu macierzyńskiego.

Dodatkowy urlop macierzyński jest udzielany:

  • jednorazowo,
  • w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotności,
  • bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego.

Przy udzielaniu dodatkowego urlopu macierzyńskiego tydzień urlopu odpowiada 7 dniom kalendarzowym.

Możliwość łączenia urlopu z wykonywaniem pracy

Istnieje możliwość łączenia korzystania z dodatkowego urlopu macierzyńskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego takiego urlopu.

Praca może być wykonywana w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy. W takim przypadku uprawniony pracownik przez część dobowego wymiaru czasu pracy wykonuje pracę, natomiast na pozostałą część dobowego wymiaru czasu pracy ma udzielony dodatkowy urlop macierzyński.

Łączenie pracy zawodowej z korzystaniem z dodatkowego urlopu macierzyńskiego następuje na pisemny wniosek uprawnionego pracownika składany w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem wykonywania pracy. We wniosku określa się wymiar czasu pracy oraz okres, w którym uprawniony pracownik zamierza jednocześnie wykonywać pracę i korzystać z takiego urlopu.

Świadczenia w czasie dodatkowego urlopu macierzyńskiego

Za czas dodatkowego urlopu macierzyńskiego przysługuje zasiłek macierzyński na zasadach i warunkach określonych w przepisach ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

2. Dodatkowy urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego.

Wymiar urlopu

W 2010 r. i w 2011 r. będzie można skorzystać z dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze:

  • do 2 tygodni – w przypadku przyjęcia na wychowanie jednego dziecka,
  • do 3 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia na wychowanie więcej niż jednego dziecka,
  • 1 tygodnia – w przypadku przyjęcia na wychowanie dziecka starszego.

W kolejnych latach wymiar dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego będzie etapowo wzrastał i wyniesie: ·

w 2012 r. i w 2013 r.:

  • do 4 tygodni – w przypadku przyjęcia na wychowanie jednego dziecka,
  • do 6 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia na wychowanie więcej niż jednego dziecka,
  • do 2 tygodni – w przypadku przyjęcia na wychowanie dziecka starszego.

· W 2014 r. i w latach następnych:

  • do 6 tygodni – w przypadku przyjęcia na wychowanie jednego dziecka,
  • do 8 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia na wychowanie więcej niż jednego dziecka,
  • do 3 tygodni – w przypadku przyjęcia na wychowanie dziecka starszego.

Uprawnieni pracownicy

Do dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego jest uprawniony pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem – nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10 roku życia – i wykorzystał urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego.

Zasady udzielania urlopu

Dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego udziela się na pisemny wniosek składany przez uprawnionego pracownika w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu; pracodawca jest obowiązany uwzględnić taki wniosek.

Dodatkowy urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego jest udzielany:

  • jednorazowo,
  • w wymiarze tygodnia lub jego wielokrotności,
  • bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.

Przy udzielaniu dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego tydzień urlopu odpowiada 7 dniom kalendarzowym.

Możliwość łączenia urlopu z wykonywaniem pracy

Istnieje możliwość łączenia korzystania z dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego takiego urlopu.

Praca może być wykonywana w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy. W takim przypadku uprawniony pracownik przez część dobowego wymiaru czasu pracy wykonuje pracę, natomiast na pozostałą część dobowego wymiaru czasu pracy ma udzielony dodatkowy urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego.

Łączenie pracy zawodowej z korzystaniem z dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego następuje na pisemny wniosek uprawnionego pracownika składany w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem wykonywania pracy. We wniosku określa się wymiar czasu pracy oraz okres, w którym uprawniony pracownik zamierza jednocześnie wykonywać pracę i korzystać z takiego urlopu.

Świadczenia w czasie dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego

Za czas dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego przysługuje zasiłek macierzyński na zasadach i warunkach określonych w przepisach ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

3. Urlop ojcowski.

W 2010 r. pracownik – ojciec wychowujący dziecko ma prawo skorzystać z urlopu ojcowskiego w wymiarze 1 tygodnia. Wymiar urlopu ojcowskiego w 2011r. wyniesie także 1 tydzień, natomiast począwszy od 2012 r. – będą to 2 tygodnie.

Urlop ojcowski będzie mógł być wykorzystany przez pracownika w każdym czasie, zatem również w trakcie korzystania przez pracownicę – matkę dziecka z urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego, a także urlopu wychowawczego. Jedynym ograniczeniem będzie wiek dziecka. Wykorzystanie urlopu ojcowskiego jest bowiem możliwe do ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia.

Urlopu ojcowskiego udziela się na pisemny wniosek składany przez uprawnionego pracownika w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z takiego urlopu; pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika.

Przy udzielaniu urlopu ojcowskiego tydzień urlopu odpowiada 7 dniom kalendarzowym.

Za czas urlopu ojcowskiego przysługuje zasiłek macierzyński na zasadach i warunkach określonych w przepisach ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Podstawa prawna:

- art. 1821 , 1822 , 1823 , 183 § 3, 1831 , 184 Kodeksu pracy;

- art. 5 i 5a ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2005 r. Nr. 31, poz. 267, z późn. zm.).

Źródło: Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej