Nie zapłacisz już podatku za współwłaściciela zwolnionego z podatku

Piotr Szulczewski 22.06.2017 09:00 (aktualizacja: )

Podatek leśny, podatek rolny i podatek od nieruchomości – we wszystkich przypadkach za wymierzany dla współwłaścicieli podatek odpowiadali oni solidarnie. Problem w tym, że część mogła być z podatku zwolniona, a to zobowiązywało pozostałych do zapłaty całej daniny. W efekcie kwota podatku obciążała nierównomiernie, a płacący nie mieli możliwości wyegzekwować odpowiedniej części podatku od pozostałych współwłaścicieli. Sytuacja ma ulec zmianie ze względu na zmianę przepisów podatkowych.

Nie zapłacisz już podatku za współwłaściciela zwolnionego z podatku
Źródło: YAY foto

Organy podatkowe stoją na stanowisku, że solidarność podatników (odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe, które można egzekwować od każdego zobowiązanego co do całej wartości zobowiązania) zmusza do zapłaty podatku nie tylko w części należnej od współwłaściciela nieruchomości, lasu czy gruntu, ale również w części należnej od pozostałych współwłaścicieli – jeżeli tylko nie uda się od nich należnej kwoty wyegzekwować.

Jak wskazał NSA w wyroku z 5 marca 2014 r. (sygn. akt II FSK 748/12), jeżeli jednym ze współwłaścicieli nieruchomości jest podmiot korzystający ze zwolnienia w podatku, to nie ma konieczności zapłaty podatku w części przypadającej na niego. Problem w tym, że organy podatkowe nie respektują tej zasady i domagają się zapłaty podatku, a w razie jej braku – prowadzą czynności egzekucyjne - również w zakresie, w jakim dana nieruchomość (las, grunt rolny) pozostaje współwłasnością podmiotu zwolnionego.

Zgodnie bowiem z art. 91 ordynacji podatkowej do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych (zob. art. 366 i nast. Kodeksu cywilnego). Organ podatkowy może żądać całości lub części kwoty podatku od wszystkich współwłaścicieli łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zapłata podatku przez któregokolwiek z nich zwalnia pozostałych.

Sytuacja taka ma miejsce również w przypadku, gdy współwłaściciel jest zwolniony z opodatkowania. Przypadek taki w podatku od nieruchomości może mieć miejsce np. gdy jednym ze współwłaścicieli jest:

  1. uczelnia,
  2. publiczna i niepubliczna jednostki organizacyjna objęte systemem oświaty oraz prowadzące je organy, w zakresie nieruchomości zajętych na działalność oświatową,
  3. instytutem naukowym i pomocniczą jednostką naukową Polskiej Akademii Nauk,
  4. zakładem pracy chronionej lub zakładem aktywności zawodowej, 5) instytutem badawczym lub centrum badawczo – rozwojowym,

Podatek nie powinien być również naliczany w stosunku do nieruchomości lub ich części zajętych na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego, w tym urzędów gmin, starostw powiatowych, urzędów związków metropolitalnych i urzędów marszałkowskich.

Zmiana przepisów korzystna dla podatników

Zmiana sytuacji wystąpi w związku z uchwaleniem ustawy zmieniającej przepisy o podatku leśnym, podatku od nieruchomości oraz podatku rolnym. W nowelizacji wskazano, że zasady odpowiedzialności solidarnej za zobowiązanie podatkowe nie stosuje się, jeżeli jeden lub kilku współwłaścicieli (posiadaczy) jest zwolnionych od podatku rolnego albo nie podlega temu podatkowi. W takiej sytuacji obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na współwłaścicielach (posiadaczach), którzy podlegają podatkowi oraz nie są zwolnieni od tego podatku, w zakresie odpowiadającym ich łącznemu udziałowi w prawie własności lub posiadaniu.

Zmiana przepisów ustali jednolitość wykładni pomiędzy organami skarbowymi oraz sądami administracyjnymi i wpłynie na jednolite decyzje wymiarowe (deklarowanie podatków przez osoby prawne) wyłącznie w zakresie, w jakim podatek winien być zapłacony przez współwłaściciela lub współwłaścicieli niezwolnionych z daniny.

Piotr Szulczewski, VAT.pl