800 plus nie byłoby już takie samo na każde dziecko. Do Sejmu trafiła petycja, która zakłada powiązanie świadczenia ze średnim wynagrodzeniem i liczbą dzieci w rodzinie. Przy przykładowej średniej krajowej wynoszącej 8000 zł rodzina z trojgiem dzieci mogłaby otrzymywać nawet ponad 4150 zł miesięcznie, a z czworgiem – 6400 zł. Na razie to tylko propozycja, a nie projekt ustawy.
Do Sejmu trafiła petycja nr BKSP-153-X-1228/26 dotycząca wysokości świadczenia wychowawczego. Jej autor proponuje całkowicie zmienić sposób obliczania popularnego 800 plus.
Zamiast jednej, sztywnej kwoty świadczenie miałoby zależeć od dwóch rzeczy: wysokości przeciętnego wynagrodzenia oraz liczby dzieci w rodzinie.
Im więcej dzieci, tym wyższa byłaby nie tylko łączna kwota wsparcia, ale również świadczenie przypadające na jedno dziecko.
800 plus miałoby rosnąć wraz z liczbą dzieci
Obecnie zasada jest bardzo prosta. Na każde dziecko przysługuje 800 zł miesięcznie, niezależnie od tego, czy rodzina wychowuje jedno, dwoje czy pięcioro dzieci.
Autor petycji proponuje odejście od tego rozwiązania.
Nowa kwota miałaby być obliczana według wzoru uwzględniającego:
- określony procent przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto,
- liczbę dzieci pozostających na utrzymaniu,
- pierwiastek z liczby dzieci.
W uproszczeniu wzór wyglądałby tak:
świadczenie na jedno dziecko = określony procent średniego wynagrodzenia × pierwiastek z liczby dzieci.
W petycji rozważane są dwa warianty: zastosowanie pierwiastka kwadratowego albo sześciennego.
To właśnie ten element powodowałby, że wraz z pojawieniem się kolejnych dzieci rosłaby również kwota przypadająca na każde z nich.
Troje dzieci – ponad 4000 zł miesięcznie
Najłatwiej pokazać pomysł na przykładzie. Załóżmy, że przeciętne miesięczne wynagrodzenie wynosi 8000 zł, a podstawą świadczenia jest 10 proc. tej kwoty.
Dla jednego dziecka punktem wyjścia byłoby więc:
8000 zł × 10 proc. = 800 zł.
Przy jednym dziecku nic by się zatem nie zmieniło.
Inaczej wygląda sytuacja przy większej rodzinie.
Przy zastosowaniu pierwiastka kwadratowego świadczenie wynosiłoby orientacyjnie:
- jedno dziecko – 800 zł miesięcznie,
- dwoje dzieci – ok. 1131 zł na każde, czyli ok. 2263 zł łącznie,
- troje dzieci – ok. 1386 zł na każde, czyli ok. 4157 zł łącznie,
- czworo dzieci – 1600 zł na każde, czyli 6400 zł łącznie.
Dzisiaj rodzina z trojgiem dzieci otrzymuje 2400 zł miesięcznie. W przykładowym wariancie z petycji byłoby to ponad 4150 zł. Różnica wyniosłaby więc około 1750 zł miesięcznie.
Jest też mniej hojny wariant
Autor petycji bierze pod uwagę również zastosowanie pierwiastka sześciennego.
Wtedy wzrost świadczenia byłby wolniejszy.
Przy tych samych założeniach, czyli średnim wynagrodzeniu na poziomie 8000 zł i wskaźniku 10 proc., świadczenie wynosiłoby około:
- 800 zł przy jednym dziecku,
- 1008 zł na każde przy dwojgu dzieci – 2016 zł łącznie,
- 1154 zł na każde przy trojgu dzieci – ok. 3462 zł łącznie,
- 1270 zł na każde przy czworgu dzieci – ok. 5080 zł łącznie.
W obu wariantach zasada jest jednak taka sama: większa liczba dzieci oznaczałaby wyższą kwotę przypadającą na każde dziecko.
Skąd pomysł na zmiany 800 plus?
Jednym z argumentów przedstawionych w petycji jest utrata realnej wartości świadczenia wraz ze wzrostem cen i wynagrodzeń.
Dzisiejsze 800 zł jest ustalone kwotowo. Jeżeli świadczenie ma zostać podwyższone, potrzebna jest zmiana przepisów.
Powiązanie go z przeciętnym wynagrodzeniem oznaczałoby w praktyce automatyczną waloryzację.
Jeżeli rosłaby średnia pensja w gospodarce, rosłaby również podstawa obliczania świadczenia.
Autor propozycji wskazuje również na rodziny wielodzietne. Jego zdaniem obecny system nie różnicuje odpowiednio sytuacji rodziny wychowującej jedno dziecko i gospodarstwa domowego, w którym wychowuje się kilkoro dzieci.
Nowy wzór miałby premiować rodziny wielodzietne i zwiększać finansowe bezpieczeństwo przy decyzji o kolejnym dziecku.
Czy 800 plus będzie automatycznie waloryzowane?
Na razie nie.
To jedna z najważniejszych rzeczy, o których trzeba pamiętać przy tej propozycji.
Do Sejmu wpłynęła petycja, a nie rządowy projekt ustawy. Nie oznacza ona więc, że sposób obliczania świadczenia zostanie zmieniony.
Petycja nr BKSP-153-X-1228/26 została skierowana do sejmowej Komisji do Spraw Petycji.
Komisja może zdecydować m.in. o podjęciu dalszych prac nad przedstawionym problemem, ale może również nie nadawać propozycji dalszego biegu legislacyjnego.
Samo złożenie petycji nie oznacza też, że Sejm musi przygotować ustawę zgodną z propozycją jej autora.
Na razie nadal jest 800 zł na każde dziecko
Rodzice nie powinni więc na razie planować domowego budżetu na podstawie nowych wyliczeń.
Obowiązują dotychczasowe zasady programu.
Świadczenie wychowawcze wynosi 800 zł miesięcznie na dziecko i jego wysokość nie zwiększa się wraz z liczbą dzieci.
Rodzina z dwojgiem dzieci otrzymuje więc 1600 zł, z trojgiem – 2400 zł, a z czworgiem – 3200 zł miesięcznie.
Propozycja z petycji zmieniłaby tę zasadę w bardzo znaczący sposób.
Czy wyższe 800 plus byłoby opodatkowane?
Obecne świadczenie wychowawcze nie podlega opodatkowaniu PIT.
Rodzic nie dolicza otrzymanego 800 plus do dochodu i nie wykazuje tych pieniędzy w rocznym zeznaniu podatkowym.
Sama petycja dotyczy przede wszystkim sposobu określenia wysokości świadczenia. Nie oznacza to na obecnym etapie zmiany zasad jego opodatkowania.
Nie ma więc podstaw, aby twierdzić, że proponowana wyższa kwota miałaby automatycznie zostać objęta PIT.
800 plus zależne od średniej krajowej. Co by to oznaczało?
Największą zmianą nie byłaby nawet sama wysokość świadczenia, lecz odejście od sztywnej kwoty.
Jeżeli podstawą zostałoby przeciętne wynagrodzenie ogłaszane przez GUS, wysokość wsparcia zmieniałaby się wraz z sytuacją na rynku pracy.
To zupełnie inny model niż obecny.
Dzisiaj kwota świadczenia nie rośnie automatycznie wraz ze wzrostem wynagrodzeń czy inflacją. W proponowanym systemie mechanizm waloryzacji byłby wpisany bezpośrednio we wzór.
Dodatkowo zastosowanie pierwiastka z liczby dzieci sprawiałoby, że rodziny wielodzietne otrzymywałyby proporcjonalnie większe wsparcie.
6400 zł na czworo dzieci? Na razie tylko wyliczenie
Kwoty takie jak 4157 zł na troje dzieci czy 6400 zł na czworo mogą przyciągać uwagę, ale trzeba je traktować jako symulację, a nie zapowiedź przyszłych wypłat.
Wynik zależy bowiem od kilku elementów: przeciętnego wynagrodzenia, przyjętego procentu oraz tego, czy zastosowany zostałby pierwiastek kwadratowy, czy sześcienny.
Nie ma dziś przepisu, który gwarantowałby takie kwoty.
Nie ma również uchwalonej ustawy ani nawet projektu ustawy wprowadzającego przedstawiony mechanizm.
Co dalej z petycją w sprawie 800 plus?
Petycja została skierowana do Komisji do Spraw Petycji. Sejm wskazuje ją pod numerem BKSP-153-X-1228/26 jako petycję Krzysztofa Strączka „w sprawie wysokości świadczenia wychowawczego”.
Dopiero dalsze prace komisji pokażą, czy propozycja doczeka się jakiejkolwiek inicjatywy legislacyjnej.
Na tym etapie rodzice nie muszą składać żadnych dodatkowych wniosków ani podejmować żadnych działań.
Na razie jednak nic się nie zmienia. Petycja nie jest projektem ustawy, a obecnie nadal obowiązuje świadczenie w wysokości 800 zł miesięcznie na każde dziecko.
Podstawa prawna
- petycja nr BKSP-153-X-1228/26 w sprawie wysokości świadczenia wychowawczego,
- ustawa z 11 lipca 2014 r. o petycjach,
- ustawa z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.