Koszty w okresie zawieszenia działalności

03.06.2013 09:00 (aktualizacja: )

03.06 Koszty w okresie zawieszenia działalności

Zgodnie z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej podatnicy niezatrudniający pracowników mogą zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres do 24 miesięcy. Prawo to jest jednak obwarowane zakazem osiągania w tym czasie bieżących przychodów z działalności gospodarczej. Nie oznacza to jednak, że podatnicy nie mogą w tym okresie podejmować żadnych czynności mających skutki podatkowe. W szczególności mogą oni wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. Oznacza to, że ponoszenie określonych kosztów jest dopuszczalne również w okresie zawieszenia działalności. Jak zatem w praktyce wygląda katalog tych kosztów i na co podatnicy muszą zwrócić uwagę aby ponoszone wydatki mogły zostać uznane za koszty uzyskania przychodów?

Zawieszenie działalności a podatki

Ustawy o podatku dochodowym nie różnicują możliwości uznania określonych wydatków za koszty uzyskania przychodów od faktu zawieszenia działalności w okresie ich poniesienia. Wprost wyłączona została jedynie możliwość dokonywania odpisów amortyzacyjnych za okres zawieszenia działalności. Oznacza to, że dochód w skali roku jest ustalany na zasadach ogólnych nawet wówczas gdy działalność była zawieszona. Również obowiązek złożenia zeznania rocznego jest aktualny w okresie zawieszenia.

Ograniczenia dotyczące zawieszenia działalności gospodarczej wynikają bezpośrednio z przepisów regulujących tę instytucję i dotyczą głównie czynności do jakich wykonywania jest uprawniony przedsiębiorca w tym okresie.

Zawieszenie działalności a ZUS

Jak już wspomniano wyżej podatnik w okresie zawieszania ma prawo wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. Oznacza to, że dopuszczalne jest ponoszenie takich kosztów jak:

  • przedłużanie bądź zawieranie nowych polis ubezpieczenia majątkowego;
  • korzystanie z usług ochrony mienia;
  • usuwanie skutków awarii;
  • wykonywanie nie cierpiących zwłoki remontów.

Ryzykowne mogą jednak być wydatki związane z „aktywnym” zabezpieczaniem źródła przychodów (np. wydatki na promocję). Uprawnienie do ich poniesienia będzie się opierać na tym czy podatnik będzie umiał wykazać ich „niezbędność”. Jest to bowiem jedyne ograniczenie jakie nakłada ustawa na wydatki mające na celu zachowanie lub zabezpieczenia źródła przychodów ponoszone w okresie zawieszenia.

W następnej kolejności, zgodnie z ustawą o swobodzie działalności, podatnik może przyjmować należności i regulować zobowiązania, powstałe przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej. Za zobowiązania powstałe przed datą zawieszenia uznawane są w tym przypadku również zobowiązania powstałe po tej dacie ale wynikające z umów zawartych jeszcze przed nią. Będą to w szczególności:

  • raty leasingowe;
  • czynsz najmu;
  • opłaty za media;
  • opłaty za użytkowanie wieczyste;
  • abonament telefoniczny z wyłączeniem jednak opłat za wykonane rozmowy, chyba, że te wiązały się z zabezpieczeniem lub zachowaniem źródła przychodów;
  • opłaty bankowe.

Zawieszenie działalności nie pozbawia prawa podatnika do zbywania środków trwałych i wyposażenia. Może on zatem ponosić koszty z tym związane takie jak koszty demontaży czy transportu.

Podatnik ma również prawo (względnie obowiązek) uczestniczyć w postępowaniach sądowych i administracyjnych związanych z działalnością gospodarczą wykonywaną przed zawieszeniem działalności. Koszty z tym związane będą dotyczyć głównie opłat skarbowych i kosztów sądowych, w tym także obsługi prawnej.

Niezależnie od faktu zawieszenia działalności podatnik wykonuje wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa. Kosztami w tym przypadku będą bieżące obciążenia publiczno-prawne, które nie są wyłączone z kosztów na mocy ustaw podatkowych. Zaliczać będzie się do nich m.in. podatek od nieruchomości oraz od środków transportu.


Amortyzacja

Szczególne uregulowanie związane z zawieszeniem działalności jakie znalazło się w ustawach o podatku dochodowym dotyczy amortyzacji. Amortyzacji nie podlegają bowiem składniki majątku, które nie są używane na skutek zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej. Składniki te nie podlegają amortyzacji od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zawieszono działalność. Ponownie rozpoczęcie amortyzacji następuje natomiast począwszy od miesiąca, w którym nastąpiło wznowienie działalności. Oznacza to, że łączna wartość wszystkich odpisów amortyzacyjnych przypadających na dany środek trwały nie ulega zmianie. Odpisy te są jedynie odsunięte w czasie.

Jeżeli zawieszenie działalności dotyczy podmiotu, do którego stosuje się przepisy ustawy o rachunkowości to niestety wówczas odpisy amortyzacyjne dla celów podatku dochodowego przestaną być tożsame z odpisami dla celów bilansowych. Stanie się tak gdyż przepisy ustawy o rachunkowości nie przewidują przerwy w dokonywaniu odpisów na czas zawieszenia działalności.

Mariusz Raszczyk doradca podatkowy nr 07166
Aleksander Wasilewski asystent doradcy podatkowego
w Kancelarii "Verum" s.c.