Pobierz e-pity 2018

Gdy organ podatkowy wzywa do osobistego stawiennictwa

12.06.2013 10:00 (aktualizacja: )

Organy podatkowe mają prawo wezwać podatnika jak również inne osoby do dokonania określonych czynności, w tym do osobistego stawienia się w siedzibie organu. Przepisy dotyczące wezwań kierowanych przez organy podatkowe uregulowane zostały w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (dalej: O.p.).

Przepisy te pełnią dwojaką funkcję. Mianowicie z jednej strony mają określić przypadki, w których podatnik jest zobowiązany do stawienia się w siedzibie organu, z drugiej strony przepisy te dają podatnikom ochronę przed obowiązkiem stawienia się w miejscu na tyle odległym od miejsca zamieszkania lub pobytu, że stawienie się tam mogłoby być utrudnione.

Zgodnie z art. 155 O.p. organ podatkowy może wezwać podatników oraz inne osoby do dokonania określonych czynności, które są niezbędne do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Innymi osobami o których mowa w tym przepisie są np. świadkowie, biegli, oraz osoby trzecie które dysponują przedmiotem oględzin.

Warto wiedzieć, że przepisy zawarte w O.p. wprowadzają również ograniczenia dotyczące stawiennictwa na wezwanie organu podatkowego. I tak np. osoby, których stawienie się na wezwanie może napotkać poważne utrudnienia związane z ich stanem zdrowia, mogą dokonać czynności w miejscu ich pobytu.

Kary w czasie kontroli podatkowej

Natomiast art. 156 O.p. wprowadza ograniczenie terytorialne dla obowiązku stawienia się na wezwanie organu. Jest to bardzo ważna konstrukcja chroniąca podatnika przed koniecznością stawiania się w odległych od jego miejsca zamieszkania siedzibach organów podatkowych. Zgodnie z nią obowiązek osobistego stawienia się istnieje tylko na obszarze województwa, gdzie osoba wzywana zamieszkuje lub przebywa. Należy jednocześnie pamiętać, że istnieje również przepis, który pozwala jednak organowi na wezwanie osoby, która ma dokonać określonych czynności z pominięciem wszelkich ograniczeń. Może się tak zdarzyć tylko w przypadku gdy charakter sprawy lub czynności bezwzględnie wymaga osobistego stawienia się takiej osoby jest niezbędny do wydania decyzji podatkowej. Co do zasady obowiązuje bowiem terytorialne ograniczenie obowiązku osobistego stawiennictwa na wezwanie do obszaru województwa w którym mieszka lub przebywa osoba wzywana przez organ.

Ustawodawca przewidział również taką sytuację, w której osoba mieszkająca lub przebywająca na terenie innego województwa niż to, w którym ma siedzibę właściwy miejscowo organ, chciałaby mimo to osobiście stawić się przed organem podatkowym.

Ma do tego prawo, bowiem ratio legis omawianego ograniczenia terytorialnego do osobistego stawiennictwa przed organem jest funkcja ochronna podmiotów a nie ograniczenie im możliwości należytej opieki nad własnymi sprawami podatkowymi.

Specjalne uregulowanie przewidziano dla sytuacji, gdy organ podatkowy wszczął postępowanie podatkowe. W takiej sytuacji strona, która chciałaby osobiście stawić się w siedzibie organu podatkowego, a mieszka lub przebywa na terenie innego województwa niż to, w którym ma siedzibę właściwy miejscowo organ prowadzący postępowanie, powinna w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia jej postanowienia o wszczęciu postępowania zastrzec, że chce stawić się przed organem właściwym do prowadzenia sprawy.

Organ wydając postanowienie o wszczęciu postępowania ma obowiązek pouczyć w nim stronę o takiej możliwości.

Rafał Dąbrowski

Konsultant podatkowy

Russell Bedford Poland Sp. z o.o.