Będzie więcej transakcji opodatkowanych u nabywcy

29.05.2015 10:00 (aktualizacja: )

Będzie więcej transakcji opodatkowanych u nabywcy

Z dniem 1 lipca 2015 r. wchodzą w życie nowe przepisy Ustawy VAT, modyfikujące zasady rozliczenia podatku na podstawie mechanizmu odwrotnego obciążenia.

Poprzez zmianę załącznika nr 11 do Ustawy VAT rozszerzono listę towarów, których nabycie powoduje konieczność rozliczenia podatku należnego przez nabywcę. Mechanizmem odwrotnego obciążenia objęto m. in. niektóre urządzenia elektroniczne takie jak telefony komórkowe, w tym smartfony, tablety, notebooki, laptopy, a także konsole do gier wideo i pozostałe urządzenia do gier zręcznościowych lub hazardowych z elektronicznym wyświetlaczem. Zmiany te są przejawem dążenia administracji podatkowej do ograniczenia oszustw i nadużyć w podatku VAT, polegających w szczególności na wyłudzaniu podatku z wykorzystaniem towarów uznanych za szczególnie podatne na oszustwa. Na powyższy cel wskazuje treść znowelizowanych przepisów.

Pomimo objęcia mechanizmem odwrotnego obciążenia nowych kategorii towarów, Ustawodawca zdecydował się ograniczyć krąg podmiotów obowiązanych do rozliczenia podatku. Od 1 lipca 2015 r. obowiązek rozliczenia podatku należnego od nabycia towarów wymienionych w załączniku nr 11 będzie dotyczył wyłącznie tych podatników, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni. Nie będą zatem zobligowani do rozliczania podatku VAT podatnicy, którzy nie złożyli do urzędu skarbowego zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R. Przywilej ten dotyczy podatników, których sprzedaż jest zwolniona z podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 Ustawy VAT lub którzy wykonują włącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 Ustawy VAT.

Ponadto, nie w każdym przypadku nabycie wymienionych wyżej niektórych urządzeń elektronicznych przez podatnika VAT czynnego będzie się wiązało z obowiązkiem rozliczenia przez niego podatku VAT. Jak bowiem wynika z dodanego do art. 17 Ustawy VAT ustępu 1f, w przypadku dostaw towarów wymienionych w poz. 28a-28c załącznika nr 11 do ustawy (a więc wskazanych wyżej niektórych urządzeń elektronicznych) mechanizm odwrotnego obciążenia stosuje się, jeżeli łączna wartość towarów w ramach jednolitej gospodarczo transakcji obejmującej te towary, bez kwoty podatku, przekracza kwotę 20 000 zł. Ustawodawca doprecyzował, że za jednolitą gospodarczo transakcję uznaje się transakcję obejmującą umowę, w ramach której występuje jedna lub więcej dostaw towarów wymienionych w poz. 28a-28c załącznika nr 11 do ustawy, nawet jeżeli są one dokonane na podstawie odrębnych zamówień lub wystawianych jest więcej faktur dokumentujących poszczególne dostawy. Za jednolitą gospodarczo transakcję, będzie również uznawana transakcja obejmująca więcej niż jedną umowę, jeżeli okoliczności towarzyszące tej transakcji lub warunki, na jakich została ona zrealizowana, odbiegały od okoliczności lub warunków zwykle występujących w obrocie towarami wymienionymi w poz. 28a-28c załącznika nr 11 do ustawy.

Podatnik VAT czynny będący nabywcą towarów wymienionych w poz. 28a-28c załącznika nr 11 do Ustawy VAT pozostanie podmiotem właściwym w sprawie rozliczenia podatku VAT także wtedy, gdy nastąpi obniżenie wartości dostaw dokonywanych w ramach jednolitej gospodarczo transakcji np. przez udzielenie opustu lub obniżki ceny.

W celu zwiększenia kontroli nad transakcjami, które potencjalnie mogą być źródłem nadużyć podatkowych, Ustawodawca wprowadza także nowe obowiązki informacyjne. Od 1 lipca 2015 r. podatnicy dokonujący dostawy towarów lub świadczący usługi, dla których podatnikiem jest nabywca, w przypadkach, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 7 i 8 Ustawy VAT, będą obowiązani składać w urzędzie skarbowym zbiorcze informacje o dokonanych dostawach towarów oraz świadczonych usługach ("informacje podsumowujące w obrocie krajowym"). Termin składania informacji podsumowujących w obrocie krajowym będzie skorelowany z terminem przewidzianym dla złożenia przez podatnika deklaracji podatkowej za przyjęty przez niego okres rozliczeniowy. Informacje podsumowujące w obrocie krajowym będą zatem składane za okresy miesięczne lub kwartalne.

Informacja podsumowująca w obrocie krajowym powinna zawierać następujące dane:

  1. nazwę lub imię i nazwisko oraz numer identyfikacji podatkowej podatnika składającego informację podsumowującą w obrocie krajowym,
  2. nazwę lub imię i nazwisko oraz numer identyfikacji podatkowej podatnika nabywającego towary lub usługi,
  3. łączną wartość dostaw towarów oraz świadczonych usług, dla których podatnikiem jest nabywca, w przypadkach, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 7 i 8 - w odniesieniu do poszczególnych nabywców.


Rafał Dubiel, Axon Tax Sp. z o.o.