Opiekun może stracić 3386 zł miesięcznie. Jeden wniosek do ZUS może wstrzymać wypłatę świadczenia

Świadczenie pielęgnacyjne w 2026 r. wynosi 3386 zł miesięcznie. Opiekun osoby z niepełnosprawnością może stracić prawo do tych pieniędzy, jeżeli jego podopieczny otrzyma świadczenie wspierające. Co więcej, już samo złożenie wniosku do ZUS powoduje wstrzymanie wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego na starych zasadach. Czy przepisy zostaną zmienione, aby rodzina mogła otrzymywać oba świadczenia? Senacka Komisja Petycji 26 października 2026 r. zdecydowała o zakończeniu prac nad petycją przewidującą takie rozwiązanie. Dla opiekunów oznacza to, że przed złożeniem wniosku do ZUS warto najpierw sprawdzić liczbę punktów przyznanych osobie z niepełnosprawnością. Różnica może wynosić ponad 1000 zł miesięcznie.

Osoby sprawujące opiekę nad dorosłymi osobami z niepełnosprawnościami często od lat pobierają świadczenie pielęgnacyjne przyznane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2024 r.

Wprowadzenie świadczenia wspierającego dało osobom z niepełnosprawnościami możliwość otrzymywania własnych pieniędzy z ZUS. Jednocześnie ustawodawca wykluczył co do zasady pobieranie przez opiekuna starego świadczenia pielęgnacyjnego za ten sam okres, za który podopiecznemu przyznano świadczenie wspierające.

W praktyce oznacza to konieczność wyboru. Rodzina może zachować dotychczasowe świadczenie opiekuna albo zdecydować się na świadczenie wspierające wypłacane bezpośrednio osobie z niepełnosprawnością.

Nie zawsze druga możliwość oznacza wyższe wsparcie finansowe.

Świadczenie pielęgnacyjne a świadczenie wspierające. Dlaczego nie można pobierać obu?

Świadczenie pielęgnacyjne i świadczenie wspierające to dwa odrębne świadczenia, które mają różnych adresatów.

Świadczenie pielęgnacyjne otrzymuje opiekun. W przypadku praw nabytych przed reformą jest ono związane z rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą z niepełnosprawnością.

Świadczenie wspierające przysługuje natomiast bezpośrednio pełnoletniej osobie z niepełnosprawnością. Jego wysokość zależy od ustalonego poziomu potrzeby wsparcia, a nie od dochodów rodziny.

Nowy system ma zapewniać osobie z niepełnosprawnością większą samodzielność w dysponowaniu środkami finansowymi.

Problem polega jednak na tym, że przyznanie świadczenia wspierającego podopiecznemu powoduje utratę prawa opiekuna do świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach za okres objęty nowym świadczeniem.

Wynika to z art. 63 ust. 6 ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym.

Co istotne, przepisy te dotyczą nie tylko świadczenia pielęgnacyjnego na starych zasadach, ale również specjalnego zasiłku opiekuńczego i zasiłku dla opiekuna.

Ile wynosi świadczenie pielęgnacyjne w 2026 roku?

Od 1 stycznia 2026 r. świadczenie pielęgnacyjne wynosi 3386 zł miesięcznie.

Kwota jest niezależna od dochodu rodziny i podlega corocznej waloryzacji na zasadach określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych.

Osoby, które zachowały prawo do świadczenia pielęgnacyjnego według zasad obowiązujących do końca 2023 r., mogą je nadal otrzymywać po spełnieniu warunków ochrony praw nabytych.

Szczególne znaczenie ma to dla opiekunów dorosłych osób z niepełnosprawnościami, ponieważ świadczenie pielęgnacyjne przyznawane na nowych zasadach jest przeznaczone do opieki nad osobami do ukończenia 18. roku życia.

Oznacza to, że utrata prawa do świadczenia na starych zasadach może mieć dla opiekuna daleko idące konsekwencje finansowe.

Nie zawsze będzie bowiem możliwe ponowne uzyskanie tego samego świadczenia na nowych zasadach.

Świadczenie wspierające 2026. Ile pieniędzy przysługuje za 70, 80, 85 i 90 punktów?

Wysokość świadczenia wspierającego zależy od punktów przyznanych przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności.

Od 1 stycznia 2026 r. zakończyło się etapowe wprowadzanie programu. O świadczenie mogą ubiegać się pełnoletnie osoby z niepełnosprawnościami, które uzyskały co najmniej 70 punktów określających poziom potrzeby wsparcia i spełniają pozostałe warunki ustawowe.

Od 1 marca 2026 r. podstawą obliczania świadczenia jest renta socjalna wynosząca 1978,49 zł.

Zestawienie pokazuje istotną różnicę.

Osoba, która otrzyma 85 punktów, może uzyskać 2375 zł świadczenia wspierającego. Jeżeli jej opiekun pobiera dotychczas 3386 zł świadczenia pielęgnacyjnego, zmiana oznacza zmniejszenie łącznej kwoty tych dwóch świadczeń o 1011 zł miesięcznie.

Inaczej będzie przy 90 punktach. Wówczas świadczenie wspierające wyniesie 3562 zł, czyli o 176 zł więcej niż świadczenie pielęgnacyjne.

Najwyższa kwota, 4353 zł, przysługuje osobom, które uzyskały od 95 do 100 punktów.

Warto zatem pamiętać, że świadczenie wspierające przewyższa świadczenie pielęgnacyjne dopiero od poziomu 90 punktów.

Najpierw decyzja o punktach, potem wniosek do ZUS. To ważna różnica

Uzyskanie świadczenia wspierającego wymaga przejścia dwóch odrębnych etapów.

Najpierw osoba z niepełnosprawnością składa wniosek do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.

Zespół ocenia funkcjonowanie osoby w codziennym życiu i ustala liczbę punktów.

Dopiero po uzyskaniu decyzji można wystąpić do ZUS z wnioskiem o świadczenie wspierające.

Samo złożenie wniosku o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia nie powoduje wstrzymania wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego opiekunowi.

Nie powoduje tego również samo wydanie decyzji wskazującej liczbę punktów.

To niezwykle istotne, ponieważ pozwala rodzinie najpierw poznać wysokość potencjalnego świadczenia wspierającego i porównać ją z dotychczasową kwotą świadczenia pielęgnacyjnego.

Dopiero kolejnym krokiem jest podjęcie decyzji o wystąpieniu do ZUS.

Złożenie wniosku do ZUS może wstrzymać 3386 zł. Co dzieje się z pieniędzmi opiekuna?

Sytuacja zmienia się po złożeniu wniosku o świadczenie wspierające do ZUS.

Zgodnie z art. 63 ust. 9 ustawy o świadczeniu wspierającym wypłata świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego na starych zasadach podlega wstrzymaniu, jeżeli osoba wymagająca opieki lub uprawniona do jej reprezentowania złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego.

Nie oznacza to jeszcze definitywnej utraty prawa do świadczenia.

Jeżeli ZUS odmówi przyznania świadczenia wspierającego albo pozostawi wniosek bez rozpatrzenia, wstrzymane świadczenie pielęgnacyjne podlega wypłacie za odpowiedni okres, jeżeli opiekun nadal spełnia ustawowe warunki.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy ZUS przyzna świadczenie wspierające.

Wówczas organ wypłacający świadczenie pielęgnacyjne uchyla decyzję przyznającą to świadczenie ze skutkiem od dnia, od którego podopieczny uzyskał prawo do świadczenia wspierającego.

Może to prowadzić również do obowiązku zwrotu świadczenia pielęgnacyjnego wypłaconego za okres, za który osoba z niepełnosprawnością otrzymała świadczenie wspierające.

Dlatego przy składaniu wniosku szczególnej uwagi wymaga data, od której osoba z niepełnosprawnością chce otrzymywać nowe świadczenie.

Wyrównanie świadczenia wspierającego może oznaczać konieczność zwrotu pieniędzy

Osoba z niepełnosprawnością może w określonych sytuacjach uzyskać świadczenie wspierające z wyrównaniem za wcześniejsze miesiące.

Jeżeli wniosek do ZUS zostanie złożony w ciągu trzech miesięcy od wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, prawo do świadczenia może zostać ustalone od miesiąca złożenia wniosku do wojewódzkiego zespołu, zgodnie z ustawowymi zasadami.

Powstaje jednak problem, jeżeli opiekun pobierał za ten sam okres świadczenie pielęgnacyjne.

Przepisy wyłączają jednoczesne pobieranie tych świadczeń za ten sam okres.

W konsekwencji wypłata wyrównania może spowodować konieczność rozliczenia świadczenia pielęgnacyjnego, które zostało już wypłacone opiekunowi.

Ministerstwo Rodziny wskazuje, że osoba ubiegająca się o świadczenie wspierające może we wniosku do ZUS wybrać termin, od którego chce otrzymywać świadczenie, rezygnując z wyrównania za wcześniejszy okres.

Takie rozwiązanie może zapobiec powstaniu obowiązku zwrotu świadczenia pielęgnacyjnego za miesiące objęte wyrównaniem.

Nie oznacza jednak możliwości zachowania obu świadczeń na przyszłość.

Senacka Komisja Petycji podjęła decyzję. Nie będzie dalszych prac nad zmianą przepisów

Problem wykluczenia jednoczesnego pobierania świadczeń trafił do Senatu.

Dwie osoby fizyczne skierowały petycję P11-31/26, postulując zmianę art. 63 ustawy o świadczeniu wspierającym.

Autorzy chcieli umożliwić opiekunom zachowanie świadczenia pielęgnacyjnego również w sytuacji, gdy podopieczny otrzymuje świadczenie wspierające.

Alternatywnie proponowali wprowadzenie mechanizmu wyrównawczego, podobnego do rozwiązania przewidzianego dla niektórych osób pobierających wcześniejsze emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki.

W ocenie autorów petycji obecne regulacje prowadzą do nierównego traktowania opiekunów i pogorszenia sytuacji finansowej rodzin, które przez wiele lat sprawowały opiekę nad osobami z niepełnosprawnościami.

Senacka Komisja Petycji rozpatrzyła sprawę 26 października 2026 r.

Komisja zdecydowała o niekontynuowaniu prac nad petycją.

Uzasadnieniem było założenie obowiązującego modelu wsparcia, który nie przewiduje kumulowania dwóch świadczeń z tytułu opieki i potrzeby wsparcia tej samej osoby.

Decyzja komisji nie oznacza zmiany ustawy. Potwierdza natomiast, że postulowana w petycji reforma nie będzie dalej procedowana przez tę komisję.

Emerytura EWK a świadczenie wspierające. Skąd wzięła się propozycja wyrównania?

Autorzy petycji zwrócili uwagę na sytuację osób, które przed laty skorzystały z możliwości wcześniejszego przejścia na emeryturę w związku z opieką nad dzieckiem wymagającym stałej opieki.

Chodzi o tzw. emerytury EWK, przyznawane na podstawie dawnych regulacji.

Osoby te w określonych przypadkach mogą korzystać ze świadczenia wyrównawczego, którego celem jest uzupełnienie dochodu do poziomu określonego ustawowo.

Mechanizm ten ma jednak odrębną podstawę prawną i dotyczy szczególnej grupy osób, które nabyły uprawnienia w poprzednim systemie.

Autorzy petycji postulowali zastosowanie podobnego rozwiązania wobec opiekunów tracących świadczenie pielęgnacyjne w związku z przyznaniem podopiecznemu świadczenia wspierającego.

Komisja nie poparła rozszerzenia takiego mechanizmu.

W rezultacie opiekunowie korzystający z ochrony praw nabytych do świadczenia pielęgnacyjnego nadal podlegają ograniczeniom określonym w art. 63 ustawy o świadczeniu wspierającym.

Czy świadczenie pielęgnacyjne i wspierające trzeba rozliczać w PIT?

Zarówno świadczenie pielęgnacyjne, jak i świadczenie wspierające są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych.

Świadczenie pielęgnacyjne korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, obejmującego świadczenia rodzinne otrzymywane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych.

Z kolei świadczenie wspierające zostało objęte zwolnieniem wynikającym z art. 21 ust. 1 pkt 8e ustawy o PIT.

Otrzymywanych kwot nie trzeba więc wykazywać w rocznym zeznaniu podatkowym wyłącznie z tytułu ich pobierania.

Co istotne, świadczenie wspierające nie jest uzależnione od dochodu osoby z niepełnosprawnością ani jej rodziny.

Nie oznacza to jednak, że przy wyborze między świadczeniami znaczenie ma wyłącznie kwota miesięcznej wypłaty.

Warto również uwzględnić sytuację zawodową opiekuna, jego uprawnienia ubezpieczeniowe i ewentualną możliwość podjęcia zatrudnienia.

Przykład. Syn dostał 85 punktów, a matka może stracić 1011 zł miesięcznie

Pani Maria od kilku lat opiekuje się dorosłym synem z niepełnosprawnością.

Nie pracuje, ponieważ sprawuje nad nim stałą opiekę. Pobiera świadczenie pielęgnacyjne przyznane na zasadach obowiązujących przed 2024 r.

W 2026 r. otrzymuje 3386 zł miesięcznie.

Jej syn wystąpił do wojewódzkiego zespołu o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia i uzyskał 85 punktów.

Taka liczba punktów uprawnia go do świadczenia wspierającego w wysokości 2375 zł miesięcznie.

Jeżeli syn wystąpi do ZUS i uzyska świadczenie wspierające, matka utraci prawo do świadczenia pielęgnacyjnego za ten sam okres.

Rodzina porównuje więc obie możliwości:

W skali roku różnica wyniesie 12 132 zł.

W takiej sytuacji rodzina może uznać, że korzystniejsze jest zachowanie dotychczasowego świadczenia pielęgnacyjnego.

Gdyby jednak syn otrzymał 95 punktów, wysokość świadczenia wspierającego wzrosłaby do 4353 zł miesięcznie.

Byłoby to o 967 zł więcej niż świadczenie pielęgnacyjne.

Przykład pokazuje, dlaczego przed złożeniem wniosku do ZUS warto poznać liczbę punktów i dokładnie przeanalizować skutki finansowe.

Jak nie stracić świadczenia pielęgnacyjnego? Najpierw sprawdź decyzję o punktach

Rodziny, w których opiekun pobiera świadczenie pielęgnacyjne na starych zasadach, powinny przede wszystkim ustalić, jakie uprawnienia już posiadają.

Następnie warto wystąpić do wojewódzkiego zespołu o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia osoby z niepełnosprawnością.

Samo złożenie tego wniosku nie pozbawia opiekuna dotychczasowego świadczenia.

Po uzyskaniu decyzji można sprawdzić, jaka kwota świadczenia wspierającego przysługiwałaby podopiecznemu.

Dopiero wtedy należy rozważyć złożenie wniosku do ZUS, biorąc pod uwagę również ewentualne wyrównanie za wcześniejsze miesiące i ryzyko zwrotu świadczenia pielęgnacyjnego.

Warto pamiętać, że wniosek do ZUS można złożyć wyłącznie elektronicznie – przez eZUS, portal Emp@tia lub bankowość elektroniczną.

Świadczenie pielęgnacyjne i wspierające w 2026 roku. Co powinni wiedzieć opiekunowie?

Decyzja senackiej Komisji Petycji z 26 października 2026 r. oznacza zakończenie prac nad petycją, której autorzy domagali się możliwości jednoczesnego pobierania obu świadczeń.

Nie zmienia to dotychczasowych przepisów.

Osoby korzystające z ochrony praw nabytych do świadczenia pielęgnacyjnego nadal muszą liczyć się z utratą tego świadczenia, jeżeli podopieczny uzyska prawo do świadczenia wspierającego za ten sam okres.

Najważniejsze jest jednak rozróżnienie dwóch etapów postępowania. Wniosek do wojewódzkiego zespołu o ustalenie punktów nie wstrzymuje wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego. Takie skutki wywołuje dopiero złożenie wniosku o świadczenie wspierające do ZUS.

Dlatego przed wyborem nowego świadczenia warto sprawdzić liczbę punktów, wysokość należnej kwoty oraz konsekwencje dla dotychczasowych uprawnień opiekuna.

W przypadku osób otrzymujących mniej niż 90 punktów świadczenie wspierające będzie niższe od świadczenia pielęgnacyjnego wynoszącego 3386 zł. Nie oznacza to, że w każdej rodzinie wybór musi być taki sam, ale pokazuje, jak duże znaczenie ma wcześniejsze porównanie obu rozwiązań.

Podstawa prawna:

• art. 63 ust. 6–11 ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym;
• art. 17 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych;
• ustawa z 29 października 2021 r. o świadczeniu wyrównawczym dla osób uprawnionych do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dziećmi wymagającymi stałej opieki;
• art. 21 ust. 1 pkt 8 i 8e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;
• komunikat Senatu RP z 26 października 2026 r. dotyczący petycji P11-31/26;
• obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 24 października 2025 r. w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w 2026 r. (M.P. z 2025 r. poz. 1127).