W dniu 11 marca 2026 r. Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw. Nowelizacja przewiduje istotne zmiany w zakresie kompetencji Państwowej Inspekcji Pracy. Ekspert wyjaśnia co się zmieni.

Nowe uprawnienia inspektorów pracy

Jedną z najważniejszych zmian przewidzianych w ustawie jest rozszerzenie kompetencji inspektorów pracy. Inspektor pracy będzie mógł wydać decyzję administracyjną dotyczącą ustalenia istnienia stosunku pracy, jeżeli w toku kontroli stwierdzi, że zatrudnienie na podstawie umowy cywilnoprawnej spełnia przesłanki stosunku pracy.

Najważniejsze poprawki do ustawy
Ustawę przyjęto m.in. z następującymi poprawkami:

• Inspektor pracy ma uwzględniać wolę stron, o ile nie jest ona sprzeczna z prawem, w szczególności z przepisami prawa pracy lub zasadami współżycia społecznego albo nie zmierza do obejścia prawa.
• Wprowadzono 3-dniowy termin na rozpoznanie przez sąd wniosku o uchylenie rygoru natychmiastowej decyzji albo zażalenia na postanowienie okręgowego inspektora pracy o nadaniu rygoru.
• Wydłużono z 6 do 12 miesięcy okres, w którym nie podlega się odpowiedzialności za zawarcie umowy cywilnoprawnej w warunkach, gdy powinna być zawarta umowa o pracę (wykroczenie przeciwko prawom pracownika, o którym mowa w art. 281 §1 pkt 1) k.p.), jeżeli w tym czasie dobrowolnie zawarło się umowę o pracę. Dotyczy podmiotów, które zawarły umowy cywilnoprawne przed wejściem w życie ustawy. Okres ochronny 12 miesięcy liczony jest od wejścia w życie ustawy.

Ustawa trafi teraz do Senatu, a następnie do podpisu Prezydenta RP.

Autor: Mateusz Zwierzchowski, radca prawny, kancelaria Graś i Wspólnicy