O konieczności zwiększenia poziomu cyfryzacji polskich przedsiębiorstw z sektora MŚP mówi się już w kraju od dawna. Wcześniej ten temat był poruszany głównie w kontekście wyrównywania szans polskich firm na rynkach światowych, jednak niedawna pandemia jeszcze bardziej uwypukliła wady braku nowoczesnych rozwiązań cyfrowych w produkcji i przemyśle. I pomimo tego, że epidemia Covid-19 przyspieszyła transformacje cyfrowe, to wciąż istnieje silna potrzeba digitalizacji procesów w mikro-, małych i średnich przedsiębiorstwach w Polsce.
Raport z października 2023 roku, opracowany przez Związek Przedsiębiorców i Pracodawców oraz Symfonia Group, jasno wskazuje że pomimo świadomości firm o korzyściach płynących z cyfryzacji i budowania tym samym przewagi konkurencyjnej, to co trzecia firma z sektora wciąż nie wykorzystuje żadnych narzędzi cyfrowych. Raport też wykazuje, że jedynie 14 proc. ankietowanych MŚP deklaruje korzystanie z chmury, a 13 proc. wykorzystanie systemów do zarządzania procesami, w tym ERP; odsetek mikrofirm nie przekracza 10 proc. w obu tych kategoriach. Jedynie 3 proc. ankietowanych deklaruje wykorzystanie sztucznej inteligencji w codziennych operacjach biznesowych. Nie jest to jednak efekt braku wiedzy, ponieważ polscy przedsiębiorcy mają wysoki poziom świadomości o plusach cyfryzacji – aż 60% deklaruje taką właśnie potrzebę. Według badania głównym hamulcem dla przedsiębiorstw jest bariera kosztowa, wskazywana jako najczęstsza przeszkoda w osiągnięciu dojrzałości cyfrowej. Na pytanie “Jakie bariery dostrzegasz we wdrażaniu rozwiązań cyfrowych w firmie?” aż 46% respondentów odpowiedziało, że są to “wysokie koszty wdrożenia”. Biorąc to pod uwagę, łatwo jest wysnuć wniosek, że potrzebne jest uruchomienie, w ramach strumieni finansowania publicznego, ścieżek i programów wspierających cyfryzację procesów w MŚP.
Wychodząc naprzeciw tym oczekiwaniom, Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. planuje uruchomienie w najbliższym czasie (po podpisaniu umowy z Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej) projektu grantowego pn. “Dig.IT. Transformacja cyfrowa polskich MŚP”. Celem projektu będzie nie tylko pozyskanie grantu na transformację cyfrową w przedsiębiorstwie, ale także upowszechnienie i promocja idei transformacji cyfrowej. Z grantu skorzystać będą mogły mikro-, małe i średnie firmy z sektora przemysłu, produkcji i usług na rzecz przemysłu, a wydatki zaplanowane w projekcie obejmą nie tylko zakup lub zlecenie prac programistycznych w celu powstania nowoczesnych technologii cyfrowych (włącznie z ich wdrożeniem), ale także (fakultatywnie) zakup niezbędnych środków trwałych, materiałów, środków eksploatacyjnych oraz przeszkolenie pracowników.
Warto wspomnieć, że transformacja cyfrowa musi dotyczyć albo procesu produkcji/usług produkcyjnych i/lub procesów bezpośrednio je wspierających. Agencja wyznaczyła sześć obszarów transformacji cyfrowej, które będą mogły być objęte wsparciem:
- Automatyzacja procesów i analityka biznesowa;
- Cyfrowa sprzedaż i kontakt z klientem;
- Wykorzystanie rozwiązań chmurowych;
- Wykorzystanie sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego;
- Cyberbezpieczeństwo;
- Zarządzanie zasobami przedsiębiorstwa z wykorzystaniem rozwiązań informatycznych.
Kwota grantu wynosić będzie od 150 tys. zł do 850 tys. zł, przy intensywności wsparcia nie przekraczającej 50% wartości kosztów kwalifikowanych. Dofinansowanie przyznawane będzie w ramach pomocy de minimis. Istotnym warunkiem będzie też to, czy Wnioskodawca: mikro-, mały lub średni przedsiębiorca, zamknął co najmniej 5 pełnych lat obrotowych. Agencja Rozwoju Przemysłu, przy zapowiedzianej alokacji na konkurs w wysokości 140 mln zł, planuje podpisać ok. 400 umów z Beneficjentami projektu grantowego.
Program Dig.IT nie jest oczywiście w stanie odpowiedzieć na potrzeby cyfryzacji wszystkich polskich MŚP, niemniej jednak może być dobrym kierunkiem i rozwiązaniem dla firm, które mając świadomość nieuchronności inwestycji w kompetencje cyfrowe w swojej organizacji, jednocześnie borykają się z wysokimi kosztami digitalizacji. Zgodnie z komunikatem na stronie internetowej, Agencja obecnie nie jest w stanie określić dokładnych dat rozpoczęcia konkursu, niemniej jednak powinniśmy w tym roku spodziewać się startu naboru wniosków.
Autorzy: Tomasz Bąkowski, ekspert PwC Polska, Zespół Pomocy Publicznej
Barbara Brzezińska, ekspertka PwC Polska, Zespół Pomocy Publicznej
Grzegorz Kuś, dyrektor PwC Polska