Polec znajomym
Darmowy program PIT e-pity 2011 Deklaracje PIT-4r, PIT-11, PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39, PIT-40 wydrukujesz lub wyślesz do e-deklaracje.gov.pl

Ulgi i odliczenia

Składki na ubezpieczenie zdrowotne

Podatnik ma prawo skorzystać z odliczenia od podatku skÅ‚adki na ubezpieczenie zdrowotne.  

UWAGA: SkÅ‚adki zdrowotne podlegajÄ… odliczeniu od podatku a nie od dochodu.

 

 

Rodzaj składki Odliczenie od dochodu Odliczenie od podatku
Zdrowotna nie tak
Emerytalna tak nie
Rentowa tak nie
Wypadkowa tak nie
Chorobowa tak nie

 

 

Składka na ubezpieczenie wynosi 9% podstawy jej ustalenia rocznie. Odliczeniu podlega jednak tylko 7,75% tej podstawy.

UWAGA: W PIT-11 od pracodawcy otrzymamy wyliczonÄ… zarówno kwotÄ™ finansowanÄ… w caÅ‚oÅ›ci (9%), jak i kwotÄ™ podlegajÄ…cÄ… odliczeniu (7,75%). Należy zatem w PIT rocznym przepisać wyłącznie kwotÄ™ do odliczenia.

Reklama

Składkę na ubezpieczenie zdrowotne finansuje pracownik ze swojej pensji. Zatem wynagrodzenie brutto obniżane jest co miesiąc o składkę na ubezpieczenie zdrowotne pracownika.

 

 

Składka Wysokość Opłaca pracodawca za pracownika
(finansuje pracownik)
Finansuje pracodawca
Zdrowotna 9%   CaÅ‚ość - 9% 0%
Rentowa 6% 1,5% 4,5%
Wypadkowa* 1,67% 0% Całość 1,67%
Chorobowa 2,45% Całość 4,5% 0%
Emerytalna 19,52% ½ z 19,52% ½ z 19,52%

 

 

*SkÅ‚adka wypadkowa uzależniona jest od stopnia ryzyka zawodowego i może być w danym przypadku wyższa. Standardowa wysokość stawki to 1,67%. PodstawÄ™ dla różnicowania stawki stanowi art.29 i nast. ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu spoÅ‚ecznym z tytuÅ‚u wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2002r., Nr 199, poz. 1673 z późn. zm.).

PamiÄ™taj! W przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z wiÄ™cej niż jednego tytuÅ‚u, skÅ‚adka na ubezpieczenie zdrowotne opÅ‚acana jest z każdego z tych tytuÅ‚ów odrÄ™bnie. Może zatem zdarzyć siÄ™, że skÅ‚adkÄ™ tÄ™ bÄ™dziesz opÅ‚acaÅ‚ kilkakrotnie. Każda z tych kwot może być odliczona od podatku.

W przypadku skÅ‚adek ZUS spoÅ‚ecznych dochodzi czÄ™sto do zbiegu różnych tytuÅ‚ów, zatem regułą bÄ™dzie, że opÅ‚acana jest skÅ‚adka ZUS spoÅ‚eczna (emerytalna, rentowa, chorobowa i wypadkowa) tylko z jednego tytuÅ‚u.

Pracownik a składka

Odliczeniu podlega skÅ‚adka pobrana w roku podatkowym przez pÅ‚atnika (pracodawcÄ™, zleceniodawcÄ™, FGÅšP, podmiot wypÅ‚acajÄ…cy Å›wiadczenia, dla emerytów i pobierajÄ…cych rentÄ™ – organ ZUS).

Najczęściej kwotÄ™ pobranej skÅ‚adki przepisuje siÄ™ do deklaracji rocznej z PIT-11/PIT-11A i odlicza siÄ™ jÄ… od podatku. Problem pojawia siÄ™ w sytuacji, w której pracodawca bÄ…dź to pobierze kwoty skÅ‚adek w kwocie niewÅ‚aÅ›ciwej, bÄ…dź też źle zsumuje pobrane skÅ‚adki i w błędnej kwocie wykaże je na PIT-11/PIT-11A. Należy zatem pamiÄ™tać, że:

  • PIT-11/PIT-11A stanowi tylko deklaracjÄ™ i zatrudniony powinien sprawdzić, czy kwota ta zgadza siÄ™ z kwotÄ… skÅ‚adek pobranych przez pÅ‚atnika,
  • istotna jest kwota skÅ‚adek pobranych przez pÅ‚atnika, a nie skÅ‚adek wpÅ‚aconych przez niego do ZUS (na pÅ‚atniku spoczywa obowiÄ…zek ich późniejszej wpÅ‚aty). Jeżeli skÅ‚adka zdrowotna zostaÅ‚a pobrana przez pÅ‚atnika, to podatnik ma prawo odliczyć jÄ… od swojego rocznego przychodu (7,75% jej podstawy),
  • jeżeli pracodawca pobraÅ‚ skÅ‚adki o zaniżonej wartoÅ›ci - odliczyć można wyłącznie kwotÄ™ pobranÄ…, a nie należnÄ… do pobrania. W tym zakresie zastosować należy zasadÄ™, że odliczeniu podlegajÄ… skÅ‚adki zapÅ‚acone (pobrane) w danym roku podatkowym – i nie wiÄ™cej.
  • jeżeli pracodawca pobraÅ‚ skÅ‚adki w zawyżonej wartoÅ›ci – odlicza siÄ™ caÅ‚ość kwoty pobranej, a nie tylko kwotÄ™ należnÄ…, którÄ… należaÅ‚o pobrać.
  • jeżeli pracodawca pobraÅ‚ w danym roku skÅ‚adki należne za okres wczeÅ›niejszy (np. wczeÅ›niej zapomniaÅ‚ je pobrać lub dokonaÅ‚ błędu obliczeniowego) - podlegajÄ… one odliczeniu w roku ich faktycznego pobrania, a nie w roku, za który sÄ… należne.

Odliczeniu nie podlegajÄ… skÅ‚adki, których podstawÄ™ wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie ustawy oraz skÅ‚adek, których podstawÄ™ wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Np. do 30 lipca 2010 r. kwoty zwrotu kosztów delegacji zleceniobiorców podlegaÅ‚y zwolnieniu z podatku, lecz byÅ‚y podstawÄ… skÅ‚adek ZUS i skÅ‚adek na ubezpieczenie zdrowotne. SkÅ‚adki pobrane od tych kwot nie mogÅ‚y być odliczane od dochodu (podatku), gdyż kwoty zwrotów i delegacji stanowiÄ… przychody zwolnione z opodatkowania. Od 1 sieprnia 2010 roku kwoty zwrotu kosztów delegacji zleceniobiorców sÄ… zwolnione z ZUS, wiÄ™c problem ten znika.

Składki zdrowotne przedsiębiorcy

Przedsiębiorca odlicza od podatku wyłącznie składki opłacone na własne ubezpieczenie zdrowotne.

Odliczenie przysługuje w stopniu nie wyższym niż 7,75% podstawy ustalenia składki.

Mimo, że przedsiÄ™biorca opÅ‚aca skÅ‚adkÄ™ w wysokoÅ›ci 9% podstawy, różnicy miÄ™dzy skÅ‚adkÄ… opÅ‚aconÄ…, a odliczonÄ… od podatku nie może zaliczyć do kosztów.

PrzedsiÄ™biorca nie ma możliwoÅ›ci odliczyć u siebie skÅ‚adek, które opÅ‚aca za pracowników, zleceniobiorców. Jest on jedynie pÅ‚atnikiem tych skÅ‚adek (poÅ›redniczy w ich przekazaniu z pensji pracownika do ZUS), nie finansuje ich.

Podatnik prowadzÄ…cy dziaÅ‚alność może odliczyć od podatku kwoty zapÅ‚acone za wÅ‚asne ubezpieczenie zdrowotne oraz zapÅ‚acone za osoby wspóÅ‚pracujÄ…ce z tym przedsiÄ™biorcÄ….

UWAGA: Za osobÄ™ wspóÅ‚pracujÄ…cÄ… z osobami prowadzÄ…cymi pozarolniczÄ… dziaÅ‚alność uważa siÄ™:

  • małżonka,
  • dzieci wÅ‚asne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione,
  • rodziców, macochÄ™ i ojczyma oraz
  • osoby przysposabiajÄ…ce, jeżeli pozostajÄ… z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i wspóÅ‚pracujÄ… przy prowadzeniu tej dziaÅ‚alnoÅ›ci;
  • nie dotyczy to osób, z którymi zostaÅ‚a zawarta umowa o pracÄ™ w celu przygotowania zawodowego.

Z odliczenia skÅ‚adki zdrowotnej może skorzystać przedsiÄ™biorca rozliczajÄ…cy siÄ™ na zasadach ogólnych (PIT-36), podatkiem liniowym (PIT-36L), ryczaÅ‚tem od przychodów ewidencjonowanych (PIT-28) oraz kartÄ… podatkowÄ… (PIT-16A).

Jeżeli podatnik opÅ‚aciÅ‚ w danym roku skÅ‚adki zalegÅ‚e – odliczenia dokonuje w roku faktycznej zapÅ‚aty tych skÅ‚adek (roku dokonania przelewu na rzecz ZUS). Odlicza siÄ™ wyłącznie skÅ‚adki opÅ‚acone do 31 grudnia, a nie do dnia zÅ‚ożenia deklaracji podatkowej.

Składek należnych a nieopłaconych nie można odliczyć od podatku.

Dowody opłacenia

Prawo do odliczenia ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Dla przedsiębiorcy w zakresie własnych składek będzie to dowód przelewu bankowego, ewentualnie zaświadczenie z ZUS o zapłaconych składkach.

Dla pracowników roczna kwota składek powinna się zgadzać z miesięcznymi odcinkami informującymi o kwotach pobranych lub też z łączną wartością z dokumentu ZUS-RMUA wystawionego przez przedsiębiorcę, ewentualnie PIT-11.

Odliczenie składki zapłaconej za granicą

Odliczenie skÅ‚adki dotyczy również  skÅ‚adki zapÅ‚aconej w roku podatkowym ze Å›rodków podatnika na obowiÄ…zkowe ubezpieczenie zdrowotne podatnika lub osób z nim wspóÅ‚pracujÄ…cych, zgodnie z przepisami dotyczÄ…cymi obowiÄ…zkowego ubezpieczenia zdrowotnego obowiÄ…zujÄ…cymi w innym niż Rzeczpospolita Polska paÅ„stwie czÅ‚onkowskim Unii Europejskiej lub w innym paÅ„stwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Konfederacji Szwajcarskiej.

Dla dokonania odliczenia składka musi być faktycznie zapłacona, a nie tylko należna do zapłacenia za granicą.

Obniżenie, stosuje się, pod warunkiem że:

  • nie dotyczy skÅ‚adki ono, której podstawÄ… wymiaru jest dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stronÄ… jest Rzeczpospolita Polska (a zatem dochód musi być opodatkowany w Polsce, nie może znaleźć do niego zastosowania zasada zwolnienia z progresjÄ…; w przypadku stosowania zasady proporcjonalnego odliczenia podatnik ma prawo dokonać odliczenia);
  • skÅ‚adka na obowiÄ…zkowe ubezpieczenie zdrowotne nie zostaÅ‚a odliczona od dochodu (przychodu) albo podatku w tym innym paÅ„stwie UE, EOG lub Konfederacji Szwajcarskiej albo nie zostaÅ‚a odliczona wczeÅ›niej od dochodu;
  • istnieje podstawa prawna wynikajÄ…ca z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów miÄ™dzynarodowych, których stronÄ… jest Rzeczpospolita Polska, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego paÅ„stwa, w którym podatnik opÅ‚acaÅ‚ skÅ‚adki na obowiÄ…zkowe ubezpieczenie zdrowotne.

Zwrot składek

SkÅ‚adki zwrócone stanowiÄ… przychód roku podatkowego, w którym je otrzymano. Nie należy dokonywać korekty zeznania za lata poprzednie, w szczególnoÅ›ci nie należy z deklaracji z lat poprzednich usuwać dokonanego wczeÅ›niej odliczenia.

Piotr Szulczewski
Analityk Bankier.pl Firma i Podatki

data utworzenia: 2011-08-26

data modyfikacji: 2012-01-11

Reklama