Ulga dla spadkobiercy – liczy się data przyjęcia spadku

Piotr Szulczewski 09.10.2015 09:00 (aktualizacja: )

Spadkobiercy mogą liczyć na zwolnienie z opodatkowania nabycia przez nich majątku po zmarłym. Muszą jednak spełnić szereg warunków, w tym dokonać zgłoszenia na druku SD-Z2. Istotny jest termin 6 miesięcy na jego przekazanie do urzędu skarbowego. Często jednak o zgłoszeniu tym zapomina się lub traktują za równoważne przekazaniu sprawy spadkowej do sądu.

Ulga dla spadkobiercy - liczy się data przyjęcia spadku

Źródło: YAY foto

Zwolnienie od podatku od spadku i darowizn dotyczy nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli m.in. nabycie zgłoszone zostanie naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku. W przypadku, gdy sprawa o nabycie spadku odbywa się przed notariuszem, 6 miesięcy liczyć trzeba od zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia.

Termin liczony jest niezależnie od tego, czy sprawa o stwierdzenie nabycia jest łączona z postępowaniem o podział majątku. Oba postepowania są niezależne, a zgłoszenie do urzędu skarbowego powinno następować po orzeczeniu o stwierdzeniu nabycia. Jednocześnie SD-Z2 złożony przed tym postanowieniem będzie błędny, gdyż podatnik nie posiada jeszcze faktycznej podstawy do przeprowadzenia sprawy podatkowej. Choć bowiem datą nabycia spadku jest data śmierci spadkobiercy, to zgłoszenie i domaganie się prawa do ulgi może nastąpić po wydaniu postanowienia o nabyciu, a nie bezpośrednio po śmierci spadkodawcy.

Jeżeli natomiast sprawa o stwierdzenie nabycia nie została wniesiona w terminie 6 miesięcy od daty śmierci lub sąd wyznaczył termin rozprawy, który przypada na datę późniejszą niż 6 miesięcy od daty śmierci, to podatnik termin na złożenie SD-Z2 liczy dopiero od daty uprawomocnienia się postanowienia sądowego. Tym samym w praktyce SD-Z2 może trafić do urzędu skarbowego w terminie późniejszym, niż 6 miesięcy od daty śmierci spadkodawcy, a mimo to podatnicy nie zapłacą podatku.

Spadkobierca, który nie zdecydował się na podjęcie decyzji o przyjęciu spadku (stwierdzeniu nabycia) w terminie 6 miesięcy od daty śmierci spadkobiercy uznawany jest za osobę, która spadek przyjęła wprost. Nie oznacza to jednak, że ma on obowiązek na zgłoszenie spadku w terminie 6 miesięcy licząc od tej daty. Nadal decydujące jest podjęcie sprawy spadkowej i dopiero po jej zakończeniu i uprawomocnieniu orzeczenia biec zaczyna termin na dokonanie zgłoszenia w urzędzie.

Brak ulgi – istotna data śmierci

Jeżeli podatnik zapomni o zgłoszeniu, istotną staje się dla niego data przyjęcia spadku – wprost czy też z dobrodziejstwem inwentarza. Podstawę opodatkowania stanowi wówczas wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Dla ustalenia stanu majątku liczyć się będzie zatem fakt, jaki majątek posiadał spadkodawca w chwili śmierci. Chwila przyjęcia spadku decydować będzie natomiast o ustaleniu wartości tego spadku dla celów podatkowych i zadeklarowania podstawy opodatkowania nabytego majątku.

Piotr Szulczewski, PIT.pl