Prawo do zwrotu niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym może być dochodzone przez spadkobiercę

29.03.2012 10:00 (aktualizacja: )

Podatnik, który po 1 maja 2004 r. nabył niektóre materiały w związku z budownictwem mieszkaniowym, na które zostały wystawione faktury VAT, ma prawo do zwrotu części podatku VAT zawartego w cenie nabywanych towarów. Wniosek o zwrot niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym to deklaracja VZM-1. Aby wniosek był skuteczny, dołącza się do niego m.in. kserokopie faktur i tytułu prawnego do nieruchomości bądź pozwolenia na budowę. Czy dołączenie do wniosku faktury wystawionej na wcześniejszego właściciela mieszkania będzie skuteczne? Czy spadkobierca mieszkania może złożyć taką deklarację w swoim imieniu, dołączając faktury i dokumenty wystawione na spadkodawcę?

Zgodnie z  ustawą o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym prawo do ubiegania się o zwrot części podatku VAT zawartego w cenie materiałów użytych do remontu mieszkania przysługuje m.in. pod warunkiem, że osoba fizyczna, która poniosła wydatki na zakup materiałów budowlanych posiada faktury potwierdzające ich poniesienie wystawione na osobę fizyczną ubiegającą się o zwrot. Natomiast zgodnie z art. 7 w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, która stanowi, iż spadkobiercy podatnika, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy, także te wynikające z decyzji wydanych na podstawie przepisów prawa podatkowego. „Odpowiednie" stosowanie Ordynacji podatkowej oznacza, iż spadkobierca osoby, która poniosła wydatki wskazane w ustawie o zwrocie, przejmuje także majątkowe prawa spadkodawcy.

Ulga budowlana - zwrot VAT

Zatem kluczową rolę dla uznania możliwości ubiegania się przez spadkobiercę o zwrot niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym odgrywa kwestia uznania tego prawa za prawo majątkowe. Sądy stoją na stanowisku, że prawo to jest prawem majątkowym, ponieważ dotyczy określonej kwoty pieniężnej. W związku z tym prawo do otrzymania zwrotu przez spadkobiercę nie może być ograniczone w sytuacji, gdy wniosek w tym przedmiocie został złożony przez spadkodawcę. Zdaniem WSA w Łodzi złożenie wniosku o zwrot wydatków mieszkaniowych stanowiło realizację istniejącego uprawnienia i prawo to przechodzi na spadkobiercę niezależnie od tego kto złożył wniosek w tej sprawie – spadkodawca czy spadkobierca (wyrok WSA w Łodzi z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt: I SA/Łd 156/10). W tej samej sprawie NSA uznał, że wydatki związane z realizacją inwestycji nie są związane z inwestorem tylko z inwestycją. Jeżeli zatem przepisy prawa przewidują możliwość przejęcia przez spadkobierców majątkowych praw i obowiązków spadkodawcy, to dojdzie do przeniesienia tego prawa niezależnie od tego czy spadkodawca taki wniosek złożył, czy też nie (wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt: I FSK 1370/10).

NSA zwrócił ponadto uwagę, że prawo do zwrotu części zapłaconego podatku, jako prawo charakterze publicznoprawnym, otoczone jest ochroną wynikającą z Konstytucji i powinno być interpretowane w sposób, umożliwiający nabycie tego prawa przez spadkobiercę. W związku z tym, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, niedopuszczalna jest wykładnia, która rozstrzyga wątpliwości interpretacyjne na korzyść fiskusa, albowiem jest ona niezgodna z pojęciem demokratycznego państwa prawnego.

Ulga mieszkaniowa w podatku od spadków i darowizn

Podobną argumentację przyjął Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wydając w dniu 28 lutego 2012 r. interpretację indywidualną (znak ILPB2/415-988/09/12-S/ES) w sprawie możliwości ubiegania się przez spadkobiercę o zwrot części wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym, jeśli plan rozbudowy i pozwolenie na rozbudowę oraz faktury były wystawione na spadkodawcę, który nie złożył deklaracji VZM-1. Fiskus uznał, że spadkobierca kontynuujący inwestycję ma prawo złożyć wniosek o zwrot części wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym i dołączyć do niego faktury VAT wystawione na spadkodawcę, związane z kontynuowanym przez spadkobiercę remontem mieszkania.

Konkludując, prawo do złożenia wniosku o zwrot poniesionych wydatków nie może być uznane za czynność, która nie może stanowić przedmiotu sukcesji następców prawnych spadkodawcy, ponieważ nie jest powiązane z indywidualną sytuacją danej osoby, jest natomiast powiązane z inwestycją. Zatem spadkobierca może złożyć wniosek o zwrot tych wydatków, dokumentując je fakturami wystawionymi na nazwisko spadkodawcy.
 

Jarosław Włoch

Aplikant radcowski, konsultant podatkowy w Departamencie Doradztwa Podatkowego Małopolskiego Instytutu Studiów Podatkowych w Krakowie
 

Artykuł ma charakter jedynie informacyjny i stanowi publikację zainspirowaną treścią artykułów prasowych, interpretacji organów podatkowych i orzeczeń sądów administracyjnych. Nie stanowi porady ani opinii podatkowej czy prawnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 i art. 31 ustawy o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 1996 r. Nr 102, poz. 475, ze zm.) i jest odzwierciedleniem poglądów wyrażanych przez autorów publikacji. Małopolski Instytut Studiów Podatkowych Sp. z o.o. nie bierze odpowiedzialności za ewentualne skutki podejmowanych decyzji na ich podstawie.