Po raz czwarty odsetki podatkowe w górę. NBP podnosi stopy procentowe

Katarzyna Sudaj 05.05.2022 17:35 (aktualizacja: )

Jest decyzja RPP. To już kolejna duża podwyżka stóp procentowych NBP, a to skutkuje rosnącymi odsetkami - nie tylko od kredytów, ale i podatkowymi oraz w obrocie gospodarczym. Wyższe odsetki obowiązują od jutra, 6 maja 2022 roku. Ile wyniosą odsetki podatkowe, ustawowe i maksymalne?

RPP podnosi stopy procentowe słabiej, niż oczekiwano

To już ósma z rzędu, comiesięczna podwyżka stóp procentowych NBP, a czwarta zmiana wpływająca na poziom odsetek podatkowych. Konsekwencją decyzji Rady Polityki Pieniężnej z 5 maja 2022 roku jest kolejny wzrost odsetek podatkowych, maksymalnych i ustawowych.


Źródło: shutterstock.com

5 maja br. odbyło się posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej. RPP podjęła decyzję o podwyższeniu stopy referencyjnej NBP o 0,75 pkt proc., tj. do poziomu 5,25%. Jednocześnie ustalono następujący poziom pozostałych stóp procentowych NBP:

  • stopa lombardowa 5,75% w skali rocznej;
  • stopa depozytowa 4,75% w skali rocznej;
  • stopa redyskonta weksli 5,30% w skali rocznej;
  • stopa dyskontowa weksli 5,35% w skali rocznej.

Niespotykane tempo zmian

Tak wysoka stawka nie obowiązywała w Polsce od grudnia 2008 r. Jeszcze na początku października ubiegłego roku wynosiła raptem 0,1 proc. Rada zacieśnia politykę pieniężną w niespotykanym w ostatnich latach tempie - donosi Bankier.pl. Ile jeszcze czeka nas podwyżek? Jakiego poziomu stóp procentowych mamy spodziewać się latem?

Odsetki podatkowe już 13,5 proc.

Podstawowe odsetki od zaległości podatkowych stosuje się na podstawie art. 56 Ordynacji podatkowej.

Odsetki od zobowiązań podatkowych
OdsetkiOdsetki obniżone 50%Odsetki podwyższone 150%Obowiązują od
13,5 %6,75 %20,25 %06.05.2022
12 %6 %18 %07.04.2022
10 %5 %15 %09.03.2022
8,5 %4,25 %12,75 %09.02.2022
8,0 %4,0 %12,0 %01.01.2016

Źródło: Opracowanie własne PIT.pl

» Kiedy stosuje się obniżone odsetki podatkowe?

Odsetki ustawowe też w górę

Odsetki ustawowe stanowią najpowszechniejszą formę odszkodowania za zwłokę w spełnieniu świadczeń pieniężnych. Dzięki ich ustanowieniu strony nie muszą wykazywać swoich strat, wystarczy udowodnienie okresu zwłoki oraz wysokości kwoty dłużnej, aby otrzymać odszkodowanie - być może częściowe, ale bez kosztownych procedur dowodowych.

Podwyżki stóp procentowych - okładanie kijem i marcheweczka [Komentarz Bankier.pl]

Odsetki ustawowe należą się zarówno przedsiębiorcom, jak i osobom nie prowadzącym działalności gospodarczej.

W umowie można zastrzeż również tzw. odsetki umowne, określone procentowo albo w postaci wielokrotności odsetek ustawowych. Należy jednak uważać, aby zastrzeżone odsetki nie były zbyt wysokie, gdyż może to prowadzić do nieważności postanowienia umownego.

Jeżeli termin zapłaty przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, tzn. w święto czy w niedzielę, wówczas ulega on przesunięciu następny dzień nie będący ustawowo wolnym od pracy (np. z niedzieli na poniedziałek). Jeżeli termin zapłaty przypada na inny dzień wolny od pracy,  np. na sobotę, wówczas nie ulega on przesunięciu.

Odsetki ustawowe
Standardowe (kapitałowe)Za opóźnienieObowiązuje od
8,75% rocznie10,75% rocznie06.05.2022
8% rocznie10% rocznie07.04.2022
7% rocznie9% rocznie09.03.2022
6,25% rocznie8,25% rocznie09.02.2022
5,75% rocznie7,75% rocznie05.01.2022
5,25% rocznie7,25% rocznie09.12.2021

Źródło: Opracowanie własne PIT.pl

Postawa prawna: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964r., Nr 16, poz.93, z późn. zm.):

Art. 359. § 2. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 3,5 punktów procentowych.

Art. 481. § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.

Wzrost odsetek maksymalnych konsekwencją podwyżki odsetek ustawowych

Gdy rosną odsetki ustawowe (kapitałowe i za opóźnienie) to naturalną konsekwencją jest podwyżka odsetek maksymalnych, które są dwukrotnością tych pierwszych.

Odsetki maksymalne
Stawka kapitałowaStawka za opóźnienieObowiązuje od
17,5% rocznie21,5% rocznie06.05.2022
16% rocznie20% rocznie07.04.2022
14% rocznie18% rocznie09.03.2022
12,5% rocznie16,5% rocznie09.02.2022
11,5% rocznie15,5% rocznie05.01.2022
10,5% rocznie14,5% rocznie09.12.2021

Źródło: Opracowanie własne PIT.pl

Obowiązuje ograniczenie w ustalaniu umownych odsetek od sumy pieniężnej. Dotyczy to zarówno odsetek związanych z zaciągniętym zobowiązaniem, jak i odsetek za zwłokę. Jeżeli wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej przekracza wysokość odsetek maksymalnych, należą się odsetki maksymalne.

Dla bezpieczeństwa można określać odsetki nie cyfrą, ale zwrotem „odsetki maksymalne”, podobnie jak „odsetki ustawowe”.

Wyższe od maksymalnych odsetki ustalone czynnościami prawnymi dokonanymi przed 20 lutego 2006r. pozostają w mocy (nie ulegają po tej dacie zmniejszeniu).

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964r., Nr 16, poz.93, z późn. zm.):
"Art. 359 § 2 Maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych (odsetki maksymalne).

Art. 481. § 2. Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie).

OdsetkiHOT