Składka zdrowotna to jeden z obowiązkowych kosztów prowadzenia działalności gospodarczej. Nie każdy przedsiębiorca może jednak rozliczyć ją w taki sam sposób. To, czy składka zdrowotna obniży podatek, dochód albo przychód, zależy przede wszystkim od wybranej formy opodatkowania. Inne zasady obowiązują na skali podatkowej, inne przy podatku liniowym, a jeszcze inne przy ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych.
Odliczenie składki zdrowotnej a forma opodatkowania
Przedsiębiorcy często pytają, czy składkę zdrowotną można odliczyć od podatku albo zaliczyć do kosztów firmy. Odpowiedź nie jest jedna dla wszystkich. Kluczowe znaczenie ma to, czy działalność gospodarcza jest rozliczana według skali podatkowej, podatkiem liniowym czy ryczałtem.
W 2026 roku najkorzystniejsze możliwości rozliczenia składki zdrowotnej mają przedsiębiorcy na podatku liniowym oraz ryczałtowcy. Osoby rozliczające się według skali podatkowej nie mogą natomiast pomniejszyć dochodu ani podatku o zapłaconą składkę zdrowotną.
Składka zdrowotna przy skali podatkowej
Przedsiębiorcy, którzy rozliczają działalność na zasadach ogólnych, czyli według skali podatkowej, nie mogą zaliczyć składki zdrowotnej do kosztów uzyskania przychodu. Nie mają też prawa do odliczenia jej od dochodu.
Oznacza to, że zapłacona składka zdrowotna nie obniża podstawy opodatkowania ani kwoty podatku do zapłaty. W praktyce przedsiębiorca na skali podatkowej opłaca składkę zdrowotną, ale nie może wykorzystać jej w rozliczeniu podatkowym jako kosztu lub odliczenia.
Podatek liniowy a odliczenie składki zdrowotnej
Inaczej wygląda sytuacja przedsiębiorców, którzy wybrali podatek liniowy. W tym przypadku zapłacone składki zdrowotne można rozliczyć na dwa sposoby:
- zaliczyć je do kosztów uzyskania przychodu,
- albo odliczyć je od dochodu.
W 2026 roku obowiązuje limit 14 100 zł. Jest to maksymalna łączna kwota składek zdrowotnych, które można ująć w kosztach lub odliczyć od dochodu w danym roku podatkowym.
Składka zdrowotna w kosztach czy odliczona od dochodu?
Przedsiębiorca na podatku liniowym może zdecydować, czy składkę zdrowotną rozliczyć jako koszt uzyskania przychodu, czy odliczyć ją od dochodu. Oba rozwiązania obniżają podstawę opodatkowania, ale różnią się wpływem na wyliczenie składki zdrowotnej.
Jeżeli składka zdrowotna zostanie zaliczona do kosztów, obniża dochód firmy. Od niższego dochodu liczony jest zarówno podatek, jak i składka zdrowotna.
Jeżeli składka zdrowotna zostanie odliczona od dochodu, obniża podstawę opodatkowania dla podatku dochodowego. Sama składka zdrowotna nadal jest jednak liczona od dochodu przed odliczeniem.
Przykład odliczenia składki zdrowotnej przy podatku liniowym
Załóżmy, że przedsiębiorca osiągnął dochód z działalności w wysokości 15 000 zł, a zapłacona składka zdrowotna wyniosła 735 zł.
Bez odliczenia podatek i składka zdrowotna są liczone od pełnej kwoty 15 000 zł.
Jeżeli przedsiębiorca ujmie składkę zdrowotną jako koszt, dochód do opodatkowania spadnie do 14 265 zł. Od niższej kwoty zostanie obliczony zarówno podatek, jak i składka zdrowotna.
Jeżeli przedsiębiorca odliczy składkę zdrowotną od dochodu, dochód do opodatkowania również wyniesie 14 265 zł. W tym wariancie od niższej kwoty liczony jest jednak tylko podatek. Składka zdrowotna nadal będzie liczona od pierwotnego dochodu, czyli od 15 000 zł.
Składka zdrowotna na ryczałcie
Jeszcze inne zasady obowiązują przedsiębiorców, którzy rozliczają się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Ryczałtowcy nie rozliczają kosztów uzyskania przychodu, dlatego nie mogą zaliczyć składki zdrowotnej do kosztów firmowych.
Mogą jednak odliczyć od przychodu 50% zapłaconych składek zdrowotnych. Dzięki temu podstawa opodatkowania ryczałtem jest niższa.
Przykład odliczenia składki zdrowotnej na ryczałcie
Przedsiębiorca osiąga miesięczny przychód w wysokości 15 000 zł. Rocznie daje to 180 000 zł przychodu, czyli drugi próg składki zdrowotnej dla ryczałtowców.
Jeżeli w danym miesiącu przedsiębiorca zapłaci 830,58 zł składki zdrowotnej, może odliczyć od przychodu 50% tej kwoty, czyli 415,29 zł.
W efekcie ryczałt zostanie obliczony od kwoty 14 584,71 zł zamiast od pełnych 15 000 zł.
Kto faktycznie może odliczyć składkę zdrowotną?
Składkę zdrowotną mogą odliczyć przede wszystkim przedsiębiorcy rozliczający działalność podatkiem liniowym oraz ryczałtem. Liniowcy mogą ująć składkę w kosztach albo odliczyć ją od dochodu, z uwzględnieniem rocznego limitu. Ryczałtowcy mogą natomiast pomniejszyć przychód o 50% zapłaconych składek zdrowotnych.
Przedsiębiorcy na skali podatkowej nie mają takiej możliwości. W ich przypadku składka zdrowotna pozostaje obowiązkowym obciążeniem, które nie zmniejsza podatku ani podstawy opodatkowania.
Odliczenie składki zdrowotnej w 2026 roku
Możliwość odliczenia składki zdrowotnej zależy od formy opodatkowania działalności gospodarczej. Przy skali podatkowej składki zdrowotnej nie można odliczyć. Przy podatku liniowym można ją zaliczyć do kosztów lub odliczyć od dochodu, ale tylko do limitu 14 100 zł w 2026 roku. Przy ryczałcie przedsiębiorca może odliczyć od przychodu 50% zapłaconych składek zdrowotnych.
Dlatego wybór formy opodatkowania ma znaczenie nie tylko dla wysokości podatku, ale także dla sposobu rozliczania składki zdrowotnej.