Klasyfikacja PKOB

    Objaśnienia - Klasyfikacja PKOB - Klasyfikacja Obiektów Budowlanych

    12.04.2018 06:02 (aktualizacja: )

    Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych

    Klasyfikacja jest zgodna z Klasyfikacją Obiektów Budowlanych, bazującą na ogólnoświatowych normach opracowanych przez Organizację Narodów Zjednoczonych (CC). Przydatna jest zarówno dla celów podatku VAT (m.in. obniżona stawka VAT w związku z budownictwem mieszkaniowym), jak i PIT (stawki amortyzacji)

    Przez obiekty budowlane rozumie się konstrukcje połączone z gruntem w sposób trwały, wykonane z materiałów budowlanych i elementów składowych, będące wynikiem prac budowlanych.  

    Budynki to zadaszone obiekty budowlane wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywane dla potrzeb stałych. Przystosowane są do przebywania ludzi, zwierząt lub ochrony przedmiotów.

    Za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione.  

    W przypadku budynków połączonych między sobą (np. domy bliźniacze lub szeregowe), budynek jest budynkiem samodzielnym, jeśli jest oddzielony od innych jednostek ścianą przeciwpożarową od fundamentu po dach. Gdy nie ma ściany przeciwpożarowej, budynki połączone między sobą uważane są za budynki odrębne, jeśli mają własne wejścia, są wyposażone w instalacje i są oddzielnie wykorzystywane.  

    Budynki obejmują również samodzielne podziemne obiekty budowlane przystosowane do ochrony ludzi, zwierząt lub przedmiotów (np. podziemne: schrony, szpitale, centra handlowe oraz warsztaty i garaże).  

    Budynki dzielą się na mieszkalne i niemieszkalne

    Budynki mieszkalne są to obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. W przypadkach, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne, budynek taki klasyfikowany jest jako niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem. 

    Budynki niemieszkalne są to obiekty budowlane wykorzystywane głównie dla potrzeb niemieszkalnych. W przypadku gdy co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jestdo celów mieszkalnych, budynek klasyfikowany jest jako budynek mieszkalny.  

    Całkowita powierzchnia użytkowa budynku obejmuje całą powierzchnię budynku z wyjątkiem:  

    • powierzchni elementów budowlanych m. in. podpór, kolumn, filarów, szybów, kominów;  
    • powierzchni zajmowanych przez pomieszczenia techniczne instalacji ogólnobudowlanych;  
    • powierzchni komunikacji, np. klatki schodowe, dźwigi, przenośniki.  

    Część „mieszkaniowa” budynku mieszkalnego obejmuje pomieszczenia mieszkalne (kuchnie, pokoje wypoczynkowe, sypialnie), pomieszczenia pomocnicze, piwnice oraz pomieszczenia ogólnego użytkowania (np. wózkarnie, suszarnie).  

    Obiekty inżynierii lądowej i wodnej są to wszystkie obiekty budowlane nie klasyfikowane jako budynki, tj.: drogi kołowe, drogi kolejowe, mosty, autostrady, drogi lotniskowe, zapory wodne, itp.  

    Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych różni się znacznie od Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (KOB). Różnice te dotyczą przede wszystkim:  

    1) zakresu pojęcia: budynek - według PKOB pojęcie „budynek” obejmuje również samodzielne podziemne obiekty budowlane (takie jak: centra handlowe, warsztaty, garaże podziemne, itp.); 

    2) innego sposobu klasyfikowania w PKOB niektórych podzbiorów wyszczególnionych w KOB, np.:

    • 832 Zieleń na ulicach i placach, 833 Zieleń w osiedlach, 834 Zieleń przydrożna, 839 Tereny zielone pozostałe - wg PKOB podzbiory te klasyfikowane są zgodnie z obiektem, do którego przynależą;
    • obiekty budowlane tymczasowe - wg KOB klasyfikowane były w odrębnych zbiorach lub podzbiorach, natomiast wg PKOB podział ten został zniesiony - nie wyróżnia się obiektów budowlanych tymczasowych;  
    • zasadzenia wieloletnie i strefy sanitarno - ochronne - wg KOB klasyfikowane były w zbiorze 82, natomiast wg PKOB nie są traktowane jako obiekt budowlany i nie są ujęte w klasyfikacji;  
    • niektóre budowle wyszczególnione wg KOB, wg PKOB nie są klasyfikowane odrębnie, np.:  
    • zbiory w KOB: 34 Fundamenty pod maszyny i urządzenia oraz 35 Części budowlane pieców i kotłów przemysłowych oraz urządzeń technicznych - wg PK0B ujęte są jako część zakładów przemysłowych (dział 23);
    • niektóre obiekty budowlane klasyfikowane wg KOB jako budowle, wg PKOB zaliczane są do sekcji 1 Budynki (np. silosy, zbiorniki);  
    • stacje paliw - wg KOB mieszczą się one w budynkach transportu, wg PKOB w budynkach handlowo-usługowych 
    • wieże przemysłowe i chłodnie kominowe itp. - wg KOB mieszczą się one w wyodrębnionych zbiorach, natomiast wg PKOB w grupach obejmujących obiekty charakterystyczne dla odpowiednich gałęzi przemysłu;  
    • schroniska, motele, domki kempingowe, budynki ośrodków wypoczynkowych - wg KOB mieszczą się w budynkach kultury fizycznej, turystyki i wypoczynku, wg PKOB w grupie Hotele i budynki zakwaterowania turystycznego,  
    • cmentarze wg KOB mieszczące się w zakresie zbioru 83 Urządzenia terenów zielonych oraz budynki znajdujące się na terenie cmentarzy wg KOB klasyfikowane odrębnie w zbiorach odpowiednich do spełnianych funkcji, wg PKOB mieszczą się w grupie 127 Pozostałe budynki niemieszkalne, w klasie 1272 Budynki przeznaczone do sprawowania kultu religijnego i czynności religijnych.

    3) klasyfikowania wg PKOB w klasie 1273 obiektów budowlanych nie ujmowanych wg KOB. W klasie tej ujęte są wszelkie obiekty budowlane wpisane do rejestru zabytków i objęte indywidualną ochroną konserwatorską oraz nieruchome, archeologiczne dobra kultury, bez względu na stan zachowania, ale nie wykorzystywane do innych celów. W związku z tym, np.: zabytkowy budynek, w którym mieści się muzeum klasyfikowany jest w klasie 1262 Budynki muzeów i bibliotek; zabytkowy budynek kościoła wykorzystywany do sprawowania kultu religijnego klasyfikowany jest w klasie 1272 Budynki przeznaczone do sprawowania kultu religijnego i czynności religijnych; zabytkowe akwedukty wykorzystywane zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem klasyfikowane są w klasie 2153 Budowle inżynierskie służące do nawadniania i kultywacji ziemi.  

    W PKOB nie klasyfikuje się obiektów małej architektury.

    PKOB obejmuje część metodyczną, podział obiektów na sekcje, działy, grupy i klasy wraz z objaśnieniami oraz klucz powiązań KOB - PKOB.  

    W przypadkach, gdy tylko część danego grupowania KOB można było przypisać do odpowiedniego grupowania PKOB, po symbolu KOB wpisano znak „x”. 

    Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych (PKOB) służy potrzebom statystyki działalności budowlanej, sporządzania sprawozdań budowlanych, spisów budowli i mieszkań, statystyki cen obiektów budowlanych oraz rachunków narodowych. Ponadto klasyfikacja służy do klasyfikowania obiektów budowlanych. Może być ona stosowana w trakcie zmiany zastosowania, renowacji, wyburzania, modernizacji obiektu budowlanego.

    PKOB ułatwia wymianę informacji między uczestnikami procesu inwestycyjnego na/i między różnymi poziomami organizacyjnymi, np.  

    • między inwestorem, biurem projektów, wykonawcą,  
    • między organami centralnymi a wykonawcami robót budowlanych, inwestorami i odwrotnie,  

    w zakresie:  

    • określania i analizy wielkości i struktury potrzeb,  
    • planowania i bilansowania zadań i środków,  
    • opracowywania, ustalania i stosowania wskaźników planistycznych oraz techniczno - ekonomicznych dla obiektów budowlanych tego samego rodzaju dla celów projektowania, wdrażania nowych technologii i rozwiązań projektowych itp.,  
    • stosowania jednolitego grupowania i nazewnictwa obiektów budowlanych przy ustalaniu bazy normatywnej nakładów rzeczowych oraz w kalkulacji cen i kosztów na różnych etapach procesu inwestycyjnego.  

    Metody klasyfikowania obiektu budowlanego

    Za jednostkę klasyfikacyjną przyjmuje się zwykle pojedynczy obiekt budowlany (np. budynek, drogę, linie przesyłowe itp.). W niektórych przypadkach jednostkę klasyfikacyjną stanowi nieruchomość rozpatrywana jako kompleks obiektów budowlanych.  

    W przypadku kompleksowych obiektów budowlanych, składających się z kilku budynków, każdy budynek powinien być klasyfikowany jako samodzielna jednostka. Jeśli, na przykład, szkoła ogólnokształcąca składa się z budynku szkolnego i internatu, budynek szkolny powinien być klasyfikowany w 1263, a internat w pozycji 1130. Jednakże, w przypadku, gdy nie posiadamy szczegółowych informacji na temat klasyfikowanego kompleksu, całość klasyfikowana jest w pozycji 1263 zgodnie z główną funkcją jaką pełni szkoła w przykładowym kompleksie obiektów budowlanych.  

    W przypadku obiektów budowlanych użytkowanych lub przeznaczonych do wielu celów (np. budynek mieszkalny będący jednocześnie hotelem i biurem) klasyfikuje się je w jednej pozycji, zgodnie z ich głównym użytkowaniem.  

    Główne użytkowanie powinno być określane następująco:  

    • należy określić jaki procent całkowitej powierzchni użytkowej przeznaczony jest na różne cele, zgodnie z grupowaniami klasyfikacji - na najbardziej szczegółowym poziomie.  
    • następnie obiekt budowlany klasyfikowany jest zgodnie z metodą  „góra - dół”: najpierw określa się sekcję - 1 cyfra (budynek lub obiekt inżynierii lądowej i wodnej), następnie dział na poziomie 2 znaków (budynek mieszkalny, budynek niemieszkalny, infrastruktura transportu, itp.) najbardziej znaczący w ramach sekcji, następnie grupę (3 cyfry) najważniejszą w ramach działu, klasę (4 cyfry) mającą największy udział w powierzchni użytkowej w ramach grupy.

    Zasadę tą ilustruje poniższy przykład teoretyczny:

    Całkowita powierzchnia użytkowa budynku podzielona jest na:  
     

    Rodzaj użytkowaniaProcentowy udział całkowitej pow. użytk.Klasa PKOB
    3 mieszkania30%1122
    Biuro instytucji kredytowej10%1220
    Sklepy i apteka20%1230
    Biblioteka30%1262
    Gabinet lekarski10%1264

    W tym przypadku, budynek powinien być klasyfikowany w następujący sposób:  

    • w sekcji 1 „Budynki”; 
    • w 2- cyfrowym dziale 12 „Budynki niemieszkalne”, stanowiące główny udział procentowy (70%) w ramach sekcji 1; 
    • w 3 - cyfrowej grupie 126 „Ogólnodostępne obiekty kulturalne, budynki o charakterze edukacyjnym lub szpitale oraz budynki zakładów opieki medycznej”, stanowiące największy udział procentowy (40%) w ramach działu 12; 
    • w 4 - cyfrowej klasie 1262 „Muzea i biblioteki”, stanowiące największy udział procentowy (30%) w ramach grupy 126; 

    Opracowano na podstawie: objaśnień do rozporządzenia z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. z 1999, poz. 112, nr 1316).

    Piotr Szulczewski
    Analityk Bankier.pl
    Data publikacji: 10-01-2012