Stare należności wobec Zakład Ubezpieczeń Społecznych zostaną umorzone – prezydent podpisał już stosowną ustawę. Osoby, których długi zostaną umorzone, nie będą musiały składać w tej sprawie żadnego wniosku. Co jednak istotne, muszą one liczyć się z obniżeniem emerytury.
Klamka zapadła, Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) nie będzie już domagał się zwrotu starych długów, powstałych przed 1 stycznia 1999 r., których spłata nie została zabezpieczona hipoteką. Prezydent podpisał ustawę o umorzeniu tych należności.
Jakie należności zostaną umorzone?
Umorzenie obejmie zostały zaległe składki na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Skasowane zostały również odsetki za zwłokę, dodatkowe opłaty, opłaty prolongacyjne oraz koszty upomnienia i egzekucji.
Nowe przepisy stworzyło Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Ich twórcy argumentowali, że efektywność działań związanych z egzekwowaniem wierzytelności przez ZUS jest niska. Po ponad ćwierćwieczu od powstania długów są one coraz trudniejsze do ściągnięcia, natomiast dochodzenie zaległości dużo kosztuje.
Skasowanie długu wpłynie na wysokość emerytury
Umorzenie długu ma jednak swoją drugą stronę – przypomina ZUS. Jeśli zaległości dotyczą składek na własne ubezpieczenia społeczne lub osoby współpracującej, instytucja nie uwzględni okresu objętego umorzeniem przy ustalaniu kapitału początkowego. Nie zaliczy go również przy ustalaniu prawa do emerytury, renty i innych świadczeń, których przyznanie zależy od okresów składkowych i nieskładkowych. Umorzone składki nie zwiększą też podstawy obliczenia emerytury – zwraca uwagę ZUS w wydanym komunikacie.
Ale jest też dobra wiadomość: jeśli ZUS umorzy zaległości z tytułu składek na własne ubezpieczenia społeczne, to okres, którego dotyczą, będzie wliczał się do stażu pracy w rozumieniu Kodeksu pracy.
Rezygnacja z umorzenia
Z powyższego umorzenia można zrezygnować. Może to zrobić osoba, która ma zadłużenie za siebie sprzed 1999 r. oraz osoba z nią współpracująca. ZUS poinformuje je o takiej możliwości – zawiadomienie trafi na profil na portalu eZUS. W przypadku, gdy dłużnik nie ma takiego profilu, instytucja wyśle pismo na ostatni zgłoszony adres do korespondencji. Na odstąpienie od umorzenia jest 30 dni od otrzymania zawiadomienia w tej sprawie.
Jak podkreśla ZUS: „trzeba dobrze przemyśleć tę decyzję. Terminu nie można przywrócić. Oświadczenie musi obejmować wszystkie należności, także te dotyczące na przykład pracowników. Nie można go później odwołać ani zmienić”.
Kiedy postępowania zostaną umorzone?
Postępowania egzekucyjne, które dotyczą umarzanych należności, z mocy prawa umorzone zostaną 1 maja 2027 r. Publiczny ubezpieczyciel poinformuje o tych należnościach naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego, jeżeli to oni prowadzą egzekucję należności składkowych.
Skasowane zostaną także zaległości zabezpieczone na nieruchomościach i ruchomościach. W przypadku hipoteki ZUS wyśle właścicielowi nieruchomości dokument, który pozwoli mu wystąpić do sądu wieczystoksięgowego z wnioskiem o wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej. Jeśli dług zabezpiecza zastaw na ruchomości, ZUS sam wystąpi do naczelnika urzędu skarbowego o jego wykreślenie.
Ilu osób zostanie objętych umorzeniem?
Umorzenie długów będzie dotyczyło 7100 płatników składek. Łączne zadłużenie, o którym mowa w ustawie, został oszacowane na około 315 mln zł.