Podmioty uprawnione do 9 proc. podatku CIT - limity i zasady niskiego CIT

Piotr Szulczewski

W 2018 r. preferencyjna stawka podatku dochodowego od osób prawnych wynosi 15%. Jej wysokość zmieni się już od 1 stycznia 2019 r. – CIT ulegnie obniżeniu do 9%. Nie wszystkie podmioty będą mogły z tej preferencji skorzystać.

Dotychczasowe przepisy pozwalały na stosowanie preferencji podatkowej małym podatnikom oraz podatnikom rozpoczynającym działalność – w roku, w którym ta działalność była podejmowana. W przypadku tych podmiotów zamiast zastosowania 19% CIT, właściwym było korzystanie z preferencyjnej 15% stawki podatku dochodowego.  

Limity podatkowe 2019

Nowe przepisy stanowią, że podatek CIT wyniesie 9% podstawy opodatkowania - od przychodów (dochodów) innych niż z zysków kapitałowych – w przypadku podatników, u których przychody osiągnięte w roku podatkowym nie przekroczyły wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1 200 000 euro; przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł.

Stawka ta przysługiwać ma zatem wyłącznie tym podatnikom, u których przychody w danym (bieżącym) roku podatkowym nie przekroczyły wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1 200 000 euro. Od powyższej zasady ustalane zostaje jednak szereg wyjątków.

Dwa wskaźniki dla zastosowania preferencji

Przeliczenia kwot 1,2 mln euro dokonywane będzie według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł. Oznacza to, że faktycznie podmioty, które będą mogły stosować stawkę obniżoną, dowiedzą się o możliwościach uzyskania preferencyjnie opodatkowanych dochodów dopiero na początku roku.

MF zapowiada kolejne zmiany w podatkach w 2019 roku

Z preferencji będą jednak mogli skorzystać tylko ci podatnicy, którzy posiadają status małego podatnika (ustalany w oparciu o przychodu z poprzedniego roku podatkowego) chyba, że jest to ich pierwszy rok podatkowy. Obecnie status małego podatnika opiera się o kurs z 1 października roku poprzedzającego rok podatkowy.

Podmioty będą zatem zobowiązane podwójnie sprawdzać wskaźniki podatkowe – po raz pierwszy ustalając czy są małymi podatnikami, a drugi raz kontrolując, jaką wartość przychodów mogą posiadać w 2019 roku, aby mogły pozostać opodatkowane 9% stawką podatku CIT.

Limit odnosi się do przychodów – jednostki nie będą zatem mogły ponosząc koszty podatkowe – przesuwać go w czasie i odnosić wyłącznie do faktycznie wypracowanego dochodu podatkowego. Jednocześnie podmioty o niskiej marży, dla których najistotniejszym jest znaczny obrót – krócej będą mogły korzystać z preferencji niż podatnicy wysokomarżowi, u których stosunkowo mniejszy obrót rekompensuje znaczny narzut zysku (marży) w cenie towaru czy usługi. 

CIT zarówno dla nowych jak i dla działających już podmiotów

Warunek nie przekroczenia wartości 1,2 mln euro przychodów – dotyczy podatnika zarówno rozpoczynającego działalność gospodarczą w danym roku jak też podatnika kontynuującego działalność, który posiada status małego podatnika. Tym samym podatnicy rozpoczynający działalność jaki mali podatnicy ją kontynuujący, w sytuacji gdy w danym roku (niezależnie, czy jest to rok rozpoczęcia, czy np. 5 rok prowadzonej działalności) przekroczą wyżej wskazany próg przychodów, tracą prawo do stosowania obniżonej stawki CIT.

Przekroczenie  1,2 mln euro – korekta całości przychodów czy nadwyżka opodatkowana 19% CIT?

Ustawa nie reguluje tego, czy przekroczenie limitu 1,2 mln euro przychodów rocznie powoduje obowiązkowo skorygowanie dotychczasowych rozliczeń i stosowanie 19% stawki do całości obrotu. Do tej pory o niższym 15% CIT decydował wyłącznie status małego podatnika, ustalany rocznie.

Jedna spółka 19% CIT, dwie spółki - 15% CIT, czyli optymalizacja przez podział lub zmianę formy prawnej

Wydaje się, że prawidłowe będzie stosowanie 19% CIT wyłącznie do nadwyżki przychodu ponad 1,2 mln euro rocznie.

9% CIT tylko do określonych zysków

Preferencyjna stawka podatku ograniczona jest wyłącznie do przychodów (dochodów) innych niż z zysków kapitałowych.

Zachowano także wyłączenie stosowania niższej stawki w odniesieniu do podatników posiadających status podatkowej grupy kapitałowej.

Mały CIT tylko dla spółek o niskiej rentowności

Pamiętać należy również, że zmiana stawki dotyczy tylko podatku płaconego przez osobę prawną. Zyski kapitałowe po stronie udziałowców takiego podmiotu nadal pozostają dodatkowo opodatkowane – stawką 19%. Nadal zatem, patrząc od strony ostatecznego odbiorcy zysku, dochód generowany przez podmiot pozostaje opodatkowany dwukrotnie – łącznie stawką 28% (a u podatników, którzy nie skorzystają z nowej preferencji na poziomie 38%).   

Ograniczenie w 9% CIT dla podmiotów przekształcanych

Stawka preferencyjna nie obejmuje przez podmiotów będących w różnego typu przekształceniach.  W roku rozpoczęcia działalności oraz roku bezpośrednio następującym stawki 9% CIT nie zastosuje podatnik utworzony:

  1. w wyniku przekształcenia, połączenia lub podziału podatników CIT, z wyjątkiem przekształcenia spółki w inną spółkę, albo
  2. w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą lub spółki niebędącej osobą prawną, albo
  3. przez osoby prawne, osoby fizyczne albo jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które wniosły na poczet kapitału podatnika uprzednio prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo, zorganizowaną część przedsiębiorstwa albo składniki majątku tego przedsiębiorstwa o wartości przekraczającej łącznie równowartość w złotych kwoty co najmniej 10 000 euro albo
  4. przez osoby prawne, osoby fizyczne albo jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej wnoszące, tytułem wkładów niepieniężnych na poczet kapitału podatnika, składniki majątku uzyskane przez te osoby albo jednostki w wyniku likwidacji innych podatników, jeżeli te osoby albo jednostki posiadały udziały (akcje) tych innych likwidowanych podatników albo
  5. przez osoby prawne, osoby fizyczne albo jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, jeżeli w roku podatkowym, w którym podatnik został utworzony, oraz w roku podatkowym bezpośrednio po nim następującym, zostało do niego wniesione na poczet kapitału uprzednio prowadzone przedsiębiorstwo, zorganizowana część przedsiębiorstwa albo składniki majątku tego przedsiębiorstwa o wartości przekraczającej łącznie równowartość w złotych kwoty 10 000 euro.

Stawki nie mogą również stosować podmioty dzielone i wnoszące. 9% CIT nie stosuje się zatem do:

  1. spółki dzielonej,
  2. podatnika, który wniósł tytułem wkładu do innego podmiotu, w tym na poczet kapitału:
    1. uprzednio prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo, zorganizowaną część przedsiębiorstwa albo składniki majątku tego przedsiębiorstwa o wartości przekraczającej łącznie równowartość w złotych kwoty 10 000 euro przeliczonej według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok podatkowy, w którym wniesiono te składniki majątku, w zaokrągleniu do 1000 zł,
    2. składniki majątku uzyskane przez tego podatnika w wyniku likwidacji innych podatników, jeżeli ten podatnik posiadał udziały (akcje) tych innych likwidowanych podatników

- w roku podatkowym, w którym dokonano podziału albo wniesiono wkład, oraz w roku podatkowym bezpośrednio po nim następującym.