Ulga na pomoc domową

W roku 2007 nie obowiązuje już ulga na opiekunkę. Jednak osoba prowadząca gospodarstwo domowe zachowuje prawo do odliczenia tej ulgi, na zasadach określonych w ustawie w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.

Prawo do kontynuacji odliczeń dotyczy wydatków ponoszonych do końca obowiązywania umowy zawartej przed dniem 1 stycznia 2007 r. Jeżeli po 31 grudnia 2006r. dokonane zostały jakieś zmiany w umowie, nie zwiększą one zakresu ulgi.

Zasady ulgi

Osoba prowadząca gospodarstwo domowe ma prawo do odliczenia od podatku dochodowego całości wydatków na składki na ubezpieczenie społeczne osoby zatrudnionej w ramach umowy aktywizacyjnej. Zatem dla osoby zatrudniającej składki ZUS nie będą stanowić kosztu, w całości zwróci je fiskus w postaci odliczenia od podatku.

Warunki odliczenia:

• zawarcie umowy aktywizacyjnej z osobą bezrobotną w celu wykonywania pracy w gospodarstwie domowym - przed 2007r.;
• opłacenie składek ZUS ze środków własnych zatrudniającego;
• zarejestrowanie umowy w powiatowym urzędzie pracy;
• potwierdzenie faktu zawarcia umowy zaświadczeniem z powiatowego urzędu pracy;
• nieprzerwany 12 miesięczny okres trwania umowy aktywizacyjnej (po każdym takim okresie powstaje kolejne prawo do odliczenia składek opłaconych w tym okresie);
• udokumentowanie wydatków poniesionych z tytułu składek ZUS (dowody wpłaty, przelewy).

Odliczenia dokonać należy w zeznaniu za rok, w którym upłynął ww. 12 miesięczny okres trwania umowy. Odliczenia można dokonać od podatku dochodowego na zasadach ogólnych albo od ryczałtu. Zatem stosowne kwoty odliczyć można było najwcześniej w zeznaniu za rok 2006.

W razie otrzymania zwrotu (np. z ZUS) odliczonych wcześniej wydatków należy je doliczyć do zeznania rocznego.

Obowiązki płatnika przy umowie aktywizacyjnej a ulga PIT

Osoby zawierające umowy aktywizacyjne w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy składają jako płatnicy PIT deklaracje PIT-4G oraz PIT-8G.

Zatem deklaracje według nowego wzoru będą składać wyłącznie osoby - płatnicy podatku, które dopełniły wszelkich formalności określonych ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jeżeli płatnicy nie dopełnią jakichkolwiek formalności, np. nie zgłoszą zawartej umowy w urzędzie pracy, będą składać deklaracje PIT-4 i PIT-11/8B.

Deklaracje według nowego wzoru składać będą nie tylko ci płatnicy, którzy nabędą prawo do odliczeń w podatku dochodowym, nawet jeżeli z nich nie korzystają. Odliczenie PIT nie warunkuje rodzaju deklaracji podatkowej. Jeżeli zawarta zostanie umowa aktywizacyjna, i dopełnione zostaną wszelkie formalności z urzędem pracy, niezbędne będzie składanie PIT-4G i PIT-8G, nawet jeżeli np. nie upłynie jeszcze rok uprawniający do odliczenia PIT, czy też jeżeli nie zostanie pobrane z urzędu pracy zaświadczenie uprawniające do odliczenia.

Uwaga - jeżeli ktoś zatrudni na opisanych zasadach osobę, z którą umowy aktywizacyjnej zawrzeć nie można (np. bliski krewny albo pracownik do firmy), wówczas sytuacja taka rodzi pewne zagrożenia:

• karą za niezłożenie deklaracji (PIT-4G zamiast PIT-4, PIT-8G zamiast PIT-11/8B);
• karą za niepobranie zaliczki (zaliczka od zlecenia przy umowie aktywizacyjnej jest o 44,17zł niższa, niż przy standardowym zleceniu).

Umowa aktywizacyjna

Ustawa z dnia 28 lipca 2005r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005r., Nr 164, poz. 1366) określa zasady zatrudniania osób w gospodarstwach domowych, np. gosposi, ogrodników itp.

Pracą zarobkową w gospodarstwie domowym jest wykonywanie, na rzecz osób wspólnie zamieszkujących i gospodarujących w takim gospodarstwie, czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego lub opieką nad osobą zamieszkującą w gospodarstwie domowym. Na takich zasadach zatrudnieni mogą zostać np.:

• opiekunka do dzieci, osób starszych czy chorych;
• osoba do towarzystwa;
• kucharka;
• gosposia lub inna pomoc domowa;
• sprzątaczka
• pokojówka;
• lokaj,
• kamerdyner,
• ogrodnik;
• "złota rączka".

Osobą prowadzącą gospodarstwo domowe jest osoba:

• wspólnie z innymi osobami zamieszkująca i gospodarująca w takim gospodarstwie;
• jednoosobowo prowadząca gospodarstwo domowe,

która podjęła działania w celu powierzenia bezrobotnemu pracy zarobkowej w swoim gospodarstwie domowym lub jest stroną umowy, którą zawarła w tym celu z bezrobotnym.

Podstawą wykonywania pracy zarobkowej w gospodarstwie domowym przez bezrobotnego jest umowa o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (umowa zlecenia), zwana dalej "umową aktywizacyjną", zawarta w formie pisemnej.

Procedura zawarcia umowy aktywizacyjnej:

• osoba prowadząca gospodarstwo domowe informuje powiatowy urząd pracy (PUP) o wolnym miejscu pracy oraz o swoich wymaganiach;
• pracodawcy nie mogą formułować wymagań dyskryminujących kandydatów ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, orientację seksualną, przekonania polityczne i wyznanie religijne lub ze względu na przynależność związkową;
• PUP może skierować bezrobotnego, który złożył oświadczenie o gotowości wykonywania pracy w gospodarstwie domowym;
• strony zawierają na piśmie umowę zlecenia;
• osoba prowadząca gospodarstwo zgłasza umowę do PUP, wraz z kopią umowy;
• PUP wydaje zgłaszającemu zaświadczenie dla celów odliczeń w podatku dochodowym;
• osoba prowadząca gospodarstwo domowe potrąca zaliczkę na podatek dochodowy, uwzględniając potrącone składki ZUS oraz kosztu uzyskania przychodu 20%, a także składkę na ubezpieczenie zdrowotne oraz 1/12 ulgi (jak przy stosunku pracy, 44,17zł);
• do 20 następnego miesiąca osoba taka przekazuje zaliczkę do urzędu skarbowego wraz z deklaracją, a do końca lutego roku następnego wystawia informację o dochodach i pobranych zaliczkach.

Nie jest dopuszczalne:

• pozostawanie bezrobotnego stroną więcej niż jednej umowy aktywizacyjnej;
• zawarcie umowy aktywizacyjnej między osobami pozostającymi ze sobą w stosunku pokrewieństwa (ale zdaniem PIT.pl powinowaci mają prawo w przypadku, gdy małżonkowie prowadzą odrębne gospodarstwa domowe przy rozdzielności majątkowej);
• powierzanie, w ramach pracy w gospodarstwie domowym, czynności służących potrzebom działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę zamieszkującą w gospodarstwie domowym, także wtedy, gdy działalność ta jest wykonywana w lokalu położonym w takim gospodarstwie;
• zatrudnianie w ramach umowy aktywizacyjnej osób do "towarzystwa" nie spełniających funkcji opiekuńczej.

Zatrudnienie legalne jest więc korzystne, choć nieco droższe od zatrudnienia na czarno. Szkoda tylko, że dla uzyskania ulgi PIT niezbędne jest spełnienie tylu warunków, w tym zwolnienie dotychczasowego pracownika i zatrudnienie nowego na nowych zasadach.

Uwaga! Tylko zasady ogólne