Nowości:

Wycieczka do muzeum nie jest zabiegiem rehabilitacyjnym uprawniającym do ulgi podatkowej - 2012.04.27

Akcja rabatowa nie zobowiązuje do wystawienia PIT-8C - 2012.04.25

Małżonkowie łącznie korzystają z ulgi za sprzedaż mieszkania nabytego w latach 2007 – 2008 - 2012.04.13

więcej najnowszych

Czy napiwki wykazać w PIT, VAT albo wrzucić w koszty?

Bardzo często pracownicy mający bezpośredni kontakt z klientami, w szczególności pracownicy gastronomi, np. restauracji, pubów itd. otrzymują od klientów napiwki. Wątpliwości zarówno pracowników, jak ich pracodawców budzi jednak kwestia, czy takie dochody są opodatkowane podatkiem dochodowym i w związku z czym, czy pracodawca musi od ich pobrać zaliczkę na podatek a sam podatnik czy musi je wykazać w swoim zeznaniu rocznym.

Nie ulega wątpliwości, że napiwki podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Sposób opodatkowania zależy jednak od tego w jaki sposób napiwek został danej osobie przekazany. Organy skarbowe wskazują, że jeżeli środki w postaci napiwków, które są adresowane imiennie do określonego pracownika lub grupy pracowników trafiają do pracodawcy albo też pracodawca zbiera środki pochodzące z napiwków, a później przekazuje je pracownikom, którzy dokonują podziału między siebie, to napiwki te są przychodem ze stosunku pracy i podlegają opodatkowaniu łącznie z wynagrodzeniem za pracę, od których płatnik ma obowiązek pobrania zaliczek na PIT. Taka sytuacja może wystąpić np. w sytuacji, gdy napiwki otrzymywane przez pracowników trafiają do „wspólnej puli”, która jest rozdzielana na pracowników, albo np. gdy wartość napiwku jest zawarta w rachunku wystawianym klientowi. Dochody z napiwków powinny być wykazane w informacji PIT-11 wystawianej dla pracownika, a nie np. w informacji PIT-8C. Od takich napiwków pracodawca powinien także potrącić składki ubezpieczeniowe, ponieważ w praktyce napiwki te rozliczane są na takich samych zasadach, jak przychody ze stosunku pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny potwierdził także, że na kasynie jako płatniku ciąży obowiązek naliczania i odprowadzania zaliczek na podatek od napiwków zostawianych przez graczy dla pracowników kasyna (NSA z przyczyn formalnych nie wypowiedział się później co do słuszności tego stanowiska - sygn. akt IIFSK 1416/05).

Organy skarbowe wskazują także, że jeżeli pracownik otrzymuje napiwki bezpośrednio od klienta i zatrzymuje je dla siebie, to wartości tych napiwków nie można zaliczyć do przychodów ze stosunku pracy. Stanowią one natomiast, przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o PIT. W takiej sytuacji nie należy od tych napiwków w ciągu roku odprowadzać zaliczek na PIT ani składać dodatkowych dokumentów. Podatnik winien wykazać jednak te dochody w rocznym zeznaniu podatkowym w pozycji inne źródła i odprowadzić należny podatek dochodowy. Napiwki takie nie byłyby wówczas obciążone składkami ZUS.

Taki pogląd przedstawił np. Urząd Skarbowy Warszawa-Bielany, 8 grudnia 2004r., US32/PDL/PŁ/415-11/04; Drugi Urząd Skarbowy w Bydgoszczy, 8 października 2004r., DLII-415-33/04; Pierwszy Urząd Skarbowy Łódź-Bałuty, 27 lutego 2004r., IUSB XVI - 412/152/2004

Nieco inny pogląd, przedstawił Urząd Skarbowy Kraków-Krowodrza (10 lutego 2004r., PBI-1/415/14/04) uznając, że napiwki stanowią zawsze przychody z innych źródeł. Jak wskazano wyżej jest to pogląd słuszny, tylko w zakresie w jakim napiwki są bezpośrednio „ofiarowane” pracownikowi przez klienta. Urząd wskazał także, że płatnicy którzy dokonują wypłaty napiwków mają obowiązek sporządzenia informacji PIT-8 C w terminie do 31 stycznia następnego roku podatkowego. Oznaczałoby to w praktyce, że klient zostawiający napiwek w restauracji musiałby pobrać od kelnera wszystkie dane łącznie z NIP i do końca stycznia następnego roku wystawić PIT-8C. Nie wystawienie PIT-8C nie jest karalne, ale jego brak nie zwalnia osoby otrzymującej napiwek z obowiązku wykazania przychodu z tego tytułu w zeznaniu rocznym. Poglądowi temu przeczy interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie nr IPPB1/415-466/08-2/AM z 21 lipca 20008 r., w której podkreślono, iż pracodawca wypłacając kwoty napiwków potrąca zaliczkę (jak i od wynagrodzenia zasadniczego ze zlecenia czy umowy o pracę), i nie wystawia PIT-8C, lecz PIT-11. Pogląd ten można uznać za słuszny.

Na podstawie powyższych uwag widać więc, że wbrew ogólnie panującemu poglądowi, napiwki otrzymane przez pracowników od klientów zawsze są opodatkowane podatkiem PIT. Z tym, że jeżeli napiwki byłyby wypłacane za pośrednictwem pracodawcy, to na pracodawcy spoczywa obowiązek i odpowiedzialność za pobranie zaliczki na podatek dochodowy. W sytuacji gdy pracownik otrzymuje napiwek bezpośrednio od klienta, to powinien wykazać dochód z tego tytułu w zeznaniu rocznym. W praktyce jednak w tej drugiej sytuacji, gdyby pracownik wbrew takiemu obowiązkowi nie wykazał napiwku w swoim zeznaniu rocznym, to urząd skarbowy miałby ograniczone możliwości w udowodnieniu podatnikowi nieprawidłowości. Gdyby jednak urząd skarbowy udowodnił podatnikowi, że osiągał dochody z tzw. „nieujawnionych źródeł”, oszacowany przez urząd dochód opodatkowany byłby wg stawki 75%.

Pracodawcy, którzy dokonywaliby rozliczenia napiwków pracowników mają ponadto wątpliwości, czy są z tym związane jakieś konsekwencje w zakresie podatku VAT. Urzędy skarbowe wskazują, że napiwki są pewnego rodzaju wynagrodzeniem indywidualnym dla konkretnego pracownika za jego usługi. Jeżeli jednak kwota napiwku jest regulowana przelewem, kartą kredytową lub płatniczą, udzielone napiwki powinny być wykazywane na właściwych dokumentach księgowych. W takich wypadkach napiwki stanowią jeden z elementów świadczenia należnego podatnikowi (pracodawcy) od nabywcy, za wykonaną usługę i powinny być wliczone do podstawy opodatkowania (Pierwszy Mazowiecki Urząd Skarbowy w Warszawie, 24 lutego 2006r., 1471/NUR1/443-589/4/05/GW). Gdyby podatnik był zobowiązany do ewidencjonowania obrotu przy zastosowaniu kasy fiskalnej, to otrzymane napiwki od klientów związane z daną usługą podlegają ewidencjonowaniu z zastosowaniem kasy rejestrującej (Izba Skarbowa w Gdańsku, 3 listopada 2004r., PI/005-1943/04/CIP/01). Być może jednak linia orzecznictwa zmieni się w tej sprawie na korzyść podatników i ich pracowników.

Rozstrzygając sprawę napiwków i podatku VAT, za czasów obowiązywania „starej ustawy o VAT” Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ich opodatkowanie zależy od tego, czy konkretne kwoty można przypisać konkretnym osobom. Jeżeli stanowiły one obrót hotelu, a dopiero następnie były uznaniowo wypłacane poszczególnym osobom, to oczywiście powinny być opodatkowane podatkiem VAT. Jeśli jednak istniał jakiś regulamin, np. regulamin świadczenia usług hotelowych, który określałby, że hotel pośredniczy w przekazywaniu napiwków konkretnym osobom, w imieniu i na rachunek klienta, to napiwki stanowiłyby przychody tych osób i można je wyłączyć z obrotów hotelu (10 stycznia 2003r., III SA 1460/01). Taka interpretacja, choć wydana na podstawie nie obowiązujących już przepisów, może mieć zastosowanie także na gruncie obecnie obowiązujących przepisów ustawy o VAT.

W podobnym kierunku poszedł Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu (15 grudnia 2008 r. 1ILPP2/443-856/08-2/MN) uznając, że gdy pracownicy restauracji (kelnerzy, barmani itp.), obsługując klientów, otrzymują w dowód uznania jakości obsługi drobne kwoty tytułem napiwków, które trafiają do kasy Wnioskodawcy (czy to płacone gotówką, czy kartą płatniczą lub kredytową), po czym , po zakończeniu danego miesiąca kalendarzowego, są przekazywane pracownikom i każdy pracownik otrzymuje taką kwotę napiwków, jaką wypracował, to w takim przypadku podatnikiem VAT nie jest ani pracownik otrzymujący napiwek, ani też napiwek nie podlega opodatkowaniu VAT u pracodawcy (restauratora). Zdaniem IS w Poznaniu kwoty napiwków będących świadczeniem klienta całkowicie dobrowolnym, nie wyodrębnionym na rachunku, wystawionym dla nabywcy usługi gastronomicznej, pozostającym poza stosowanym cennikiem świadczonych usług oraz prowadzoną przez Wnioskodawcę ewidencją dla potrzeb podatku od towarów i usług, jako suma pieniędzy adresowana i przekazana na rzecz pracownika bezpośrednio świadczącego obsługę nagrodzoną napiwkiem – nie stanowi dla podatnika prowadzącego lokal gastronomiczny obrotu będącego podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług w myśl art. 29 ust. 1 ustawy.

Należy jednak zauważyć, że jeśli osoba zatrudniona otrzymująca napiwki jest podatnikiem VAT (samozatrudnienie, umowa zlecenie nie spełniająca warunków wyłączenia VAT), to wówczas napiwek otrzymany przez osobę obsługującą - pośrednio przez pracodawcę czy bezpośrednio od klienta - może podlegać opodatkowaniu VAT.

Spoglądając na napiwki od drugiej strony - od strony dającego napiwek - można potwierdzić, iż napiwek stanowi koszt uzyskania przychodu, o ile cała wizyta w danym miejscu (restauracji itp.) dokonana była w celu uzyskania przychodu czy zachowania źródła przychodu. Potwierdza to m.in. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w piśmie nr xILPB3/423-237/08-2/MM z 21 lipca 2008 r.

więcej interpretacjiwięcej na temat składania deklaracji